Ilustracja do zestawu: Wojny z Turcją i odsiecz wiedeńska

Historia

Wojny z Turcją i odsiecz wiedeńska

Zestaw wyjaśnia, dlaczego Rzeczpospolita walczyła z Turcją w XVII wieku i jaką rolę odegrał Jan III Sobieski. Znajdziesz tu najważniejsze wydarzenia, postacie i skutki odsieczy wiedeńskiej, a także krótką notatkę do powtórki przed sprawdzianem.

Szkoła podstawowa12 fiszek18 pytań w 2 etapachnotatka

Podcast

Ładuję…

Quizy w tym zestawie

18 pytań w 2 etapach

Odblokujesz je po dodaniu zestawu.

  1. Etap 1

    9 fiszek · 9 pytań

  2. Etap 2

    3 fiszki · 9 pytań

  3. Powtórka z całości

    15 pytań ze wszystkich etapów, po ukończeniu etapów

Karty pracy

Ćwiczenia do wydruku na ten temat

Wojny Rzeczypospolitej w XVII w.Klasa 6

Otwórz kartę pracy

1.Imperium Osmańskie

Potężne państwo tureckie, które przez wiele wieków rozszerzało swoje granice w Europie, Azji i Afryce. W XVII wieku było groźnym sąsiadem wielu państw europejskich, także Rzeczypospolitej.

2.Rzeczpospolita Obojga Narodów

Państwo polsko-litewskie istniejące w XVI-XVIII wieku. W XVII wieku prowadziło wojny z kilkoma sąsiadami, między innymi z Turcją.

3.Jan III Sobieski

Król Polski, znany jako wybitny dowódca wojskowy. Zasłynął zwycięstwem nad Turkami pod Wiedniem w 1683 roku.

4.Hetman

Najwyższy dowódca wojskowy w dawnej Polsce. Zanim Sobieski został królem, był hetmanem i odnosił sukcesy wojenne.

5.Bitwa pod Chocimiem 1673

Wielkie zwycięstwo wojsk polskich nad Turkami. Umocniło sławę Jana Sobieskiego i pomogło mu w drodze do tronu.

6.Haracz

Danina, czyli przymusowa opłata płacona silniejszemu państwu. Rzeczpospolita nie chciała zgodzić się na płacenie haraczu Turcji.

7.Pokój w Buczaczu

Układ zawarty po klęskach Rzeczypospolitej w wojnie z Turcją. Był niekorzystny, bo Polska miała oddać część ziem i płacić haracz.

8.Kamieniec Podolski

Ważna twierdza na południowo-wschodnich ziemiach Rzeczypospolitej. Jej utrata na rzecz Turków była wielkim ciosem dla państwa.

9.Odsiecz wiedeńska

Pomoc wojskowa udzielona Wiedniowi przez armię polską i jej sojuszników w 1683 roku. Zakończyła się zwycięstwem nad Turkami.

10.Wiedeń

Stolica Austrii. W 1683 roku miasto było oblegane przez Turków i stało się miejscem słynnej bitwy z udziałem Jana III Sobieskiego.

11.Liga Święta

Sojusz państw chrześcijańskich (m.in. Austrii, Rzeczypospolitej i Wenecji) zawarty w 1684 roku, już po zwycięstwie pod Wiedniem, aby dalej wspólnie walczyć z Turcją.

12.Husaria

Ciężka jazda polska, słynąca z siły uderzenia i skuteczności w walce. Odegrała ważną rolę w zwycięstwie pod Wiedniem.

Notatka

Rzeczpospolita i Turcja w XVII wieku

W XVII wieku Rzeczpospolita Obojga Narodów prowadziła wojny z kilkoma sąsiadami. Jednym z nich było Imperium Osmańskie, czyli potężne państwo tureckie. Turcja chciała zwiększać swoje wpływy w Europie, a ziemie na południowo-wschodnich granicach Rzeczypospolitej były narażone na ataki i najazdy. Konflikt z Turkami był więc dla Polski bardzo niebezpieczny.

Wojny z Turcją osłabiały państwo, które i tak miało już za sobą ciężkie walki z innymi przeciwnikami. Dlatego każdy sukces w tej wojnie miał wielkie znaczenie, a każda klęska była poważnym ciosem.

Pierwsze trudności i pokój w Buczaczu

W czasie wojny z Turcją Rzeczpospolita poniosła dotkliwe straty. Szczególnie bolesna była utrata Kamieńca Podolskiego, ważnej twierdzy broniącej południowo-wschodnich ziem państwa. Był to cios nie tylko wojskowy, ale też prestiżowy.

Po tych niepowodzeniach zawarto pokój w Buczaczu. Był on bardzo niekorzystny dla Rzeczypospolitej.

  • państwo miało oddać część ziem
  • miało też płacić Turcji haracz

Haracz był znakiem zależności od silniejszego państwa, dlatego taki układ uznano za upokarzający.

Jan Sobieski i zwycięstwo pod Chocimiem

Ważną postacią tych wydarzeń był Jan Sobieski. Zanim został królem, był hetmanem, czyli najwyższym dowódcą wojskowym. Wsławił się talentem wojskowym i umiejętnością dowodzenia armią.

W 1673 roku odniósł wielkie zwycięstwo nad Turkami w bitwie pod Chocimiem. Sukces ten poprawił nastroje w kraju i przyniósł Sobieskiemu ogromną popularność. Wkrótce potem został wybrany na króla Polski jako Jan III Sobieski.

Odsiecz wiedeńska 1683

Największą sławę Jan III Sobieski zdobył dzięki odsieczy wiedeńskiej. W 1683 roku Turcy oblegli Wiedeń, stolicę Austrii. Gdyby miasto upadło, zagrożenie dla Europy stałoby się jeszcze większe.

Na pomoc Wiedniowi ruszyły wojska sprzymierzone, w tym armia polska pod dowództwem Jana III Sobieskiego. Odsiecz oznacza pomoc udzieloną oblężonemu miastu. W bitwie pod Wiedniem wielką rolę odegrała polska husaria, słynąca z siły i odwagi. Wojska tureckie zostały pokonane, a miasto uratowane.

Znaczenie zwycięstwa pod Wiedniem

Zwycięstwo pod Wiedniem przyniosło Janowi III Sobieskiemu sławę w całej Europie. Uznano go za wybitnego wodza i obrońcę chrześcijańskiej Europy przed dalszym naporem tureckim.

Bitwa miała także znaczenie polityczne i wojskowe.

  • zatrzymała ofensywę turecką w tej części Europy
  • wzmocniła współpracę państw walczących z Turcją
  • pokazała dużą wartość polskiego wojska, zwłaszcza husarii

Choć zwycięstwo nie rozwiązało wszystkich problemów Rzeczypospolitej, stało się jednym z najsłynniejszych wydarzeń w historii Polski.

Co warto zapamiętać przed sprawdzianem

Z wojen z Turcją trzeba zapamiętać kilka najważniejszych rzeczy. Po pierwsze, Turcja była w XVII wieku silnym i groźnym przeciwnikiem Rzeczypospolitej. Po drugie, utrata Kamieńca Podolskiego i pokój w Buczaczu były dla Polski bardzo niekorzystne. Po trzecie, Jan Sobieski zdobył sławę dzięki zwycięstwu pod Chocimiem, a jako król przeszedł do historii dzięki odsieczy wiedeńskiej w 1683 roku.

Warto też pamiętać, że Jan III Sobieski nie walczył wtedy tylko w interesie Polski. Pomagając obronić Wiedeń, wpłynął na losy całej Europy.

Sprawdzian do druku

Arkusz PDF z kluczem, punktacją i oceną

Sprawdzam sprawdzian…

Znasz kogoś z klasy, komu się przyda? Podziel się zestawem

WhatsApp

Podobne zestawy

Zobacz wszystkie fiszki z historii