Wojny z Turcją i odsiecz wiedeńska
Historia
Zestaw wyjaśnia, dlaczego Rzeczpospolita walczyła z Turcją w XVII wieku i jaką rolę odegrał Jan III Sobieski. Znajdziesz tu najważniejsze wydarzenia, postacie i skutki odsieczy wiedeńskiej, a także krótką notatkę do powtórki przed sprawdzianem.
1.Imperium Osmańskie
Potężne państwo tureckie, które przez wiele wieków rozszerzało swoje granice w Europie, Azji i Afryce. W XVII wieku było groźnym sąsiadem wielu państw europejskich, także Rzeczypospolitej.
2.Rzeczpospolita Obojga Narodów
Państwo polsko-litewskie istniejące w XVI–XVIII wieku. W XVII wieku prowadziło wojny z kilkoma sąsiadami, między innymi z Turcją.
3.Jan III Sobieski
Król Polski, znany jako wybitny dowódca wojskowy. Zasłynął zwycięstwem nad Turkami pod Wiedniem w 1683 roku.
4.Hetman
Najwyższy dowódca wojskowy w dawnej Polsce. Zanim Sobieski został królem, był hetmanem i odnosił sukcesy wojenne.
5.Bitwa pod Chocimiem 1673
Wielkie zwycięstwo wojsk polskich nad Turkami. Umocniło sławę Jana Sobieskiego i pomogło mu w drodze do tronu.
6.Haracz
Danina, czyli przymusowa opłata płacona silniejszemu państwu. Rzeczpospolita nie chciała zgodzić się na płacenie haraczu Turcji.
7.Pokój w Buczaczu
Układ zawarty po klęskach Rzeczypospolitej w wojnie z Turcją. Był niekorzystny, bo Polska miała oddać część ziem i płacić haracz.
8.Kamieniec Podolski
Ważna twierdza na południowo-wschodnich ziemiach Rzeczypospolitej. Jej utrata na rzecz Turków była wielkim ciosem dla państwa.
9.Odsiecz wiedeńska
Pomoc wojskowa udzielona Wiedniowi przez armię polską i jej sojuszników w 1683 roku. Zakończyła się zwycięstwem nad Turkami.
10.Wiedeń
Stolica Austrii. W 1683 roku miasto było oblegane przez Turków i stało się miejscem słynnej bitwy z udziałem Jana III Sobieskiego.
11.Liga Święta
Sojusz państw chrześcijańskich walczących z Turcją. Po zwycięstwie pod Wiedniem współpraca przeciw Osmanom jeszcze się umocniła.
12.Husaria
Ciężka jazda polska, słynąca z siły uderzenia i skuteczności w walce. Odegrała ważną rolę w zwycięstwie pod Wiedniem.
Notatka
1. Rzeczpospolita i Turcja w XVII wieku
W XVII wieku Rzeczpospolita Obojga Narodów prowadziła wojny z kilkoma sąsiadami. Jednym z nich było Imperium Osmańskie, czyli potężne państwo tureckie. Turcja chciała zwiększać swoje wpływy w Europie, a ziemie na południowo-wschodnich granicach Rzeczypospolitej były narażone na ataki i najazdy. Konflikt z Turkami był więc dla Polski bardzo niebezpieczny.
Wojny z Turcją osłabiały państwo, które i tak miało już za sobą ciężkie walki z innymi przeciwnikami. Dlatego każdy sukces w tej wojnie miał wielkie znaczenie, a każda klęska była poważnym ciosem.
2. Pierwsze trudności i pokój w Buczaczu
W czasie wojny z Turcją Rzeczpospolita poniosła dotkliwe straty. Szczególnie bolesna była utrata Kamieńca Podolskiego, ważnej twierdzy broniącej południowo-wschodnich ziem państwa. Był to cios nie tylko wojskowy, ale też prestiżowy.
Po tych niepowodzeniach zawarto pokój w Buczaczu. Był on bardzo niekorzystny dla Rzeczypospolitej.
- państwo miało oddać część ziem
- miało też płacić Turcji haracz
Haracz był znakiem zależności od silniejszego państwa, dlatego taki układ uznano za upokarzający.
3. Jan Sobieski i zwycięstwo pod Chocimiem
Ważną postacią tych wydarzeń był Jan Sobieski. Zanim został królem, był hetmanem, czyli najwyższym dowódcą wojskowym. Wsławił się talentem wojskowym i umiejętnością dowodzenia armią.
W 1673 roku odniósł wielkie zwycięstwo nad Turkami w bitwie pod Chocimiem. Sukces ten poprawił nastroje w kraju i przyniósł Sobieskiemu ogromną popularność. Wkrótce potem został wybrany na króla Polski jako Jan III Sobieski.
4. Odsiecz wiedeńska 1683
Największą sławę Jan III Sobieski zdobył dzięki odsieczy wiedeńskiej. W 1683 roku Turcy oblegli Wiedeń, stolicę Austrii. Gdyby miasto upadło, zagrożenie dla Europy stałoby się jeszcze większe.
Na pomoc Wiedniowi ruszyły wojska sprzymierzone, w tym armia polska pod dowództwem Jana III Sobieskiego. Odsiecz oznacza pomoc udzieloną oblężonemu miastu. W bitwie pod Wiedniem wielką rolę odegrała polska husaria, słynąca z siły i odwagi. Wojska tureckie zostały pokonane, a miasto uratowane.
5. Znaczenie zwycięstwa pod Wiedniem
Zwycięstwo pod Wiedniem przyniosło Janowi III Sobieskiemu sławę w całej Europie. Uznano go za wybitnego wodza i obrońcę chrześcijańskiej Europy przed dalszym naporem tureckim.
Bitwa miała także znaczenie polityczne i wojskowe.
- zatrzymała ofensywę turecką w tej części Europy
- wzmocniła współpracę państw walczących z Turcją
- pokazała dużą wartość polskiego wojska, zwłaszcza husarii
Choć zwycięstwo nie rozwiązało wszystkich problemów Rzeczypospolitej, stało się jednym z najsłynniejszych wydarzeń w historii Polski.
6. Co warto zapamiętać przed sprawdzianem
Z wojen z Turcją trzeba zapamiętać kilka najważniejszych rzeczy. Po pierwsze, Turcja była w XVII wieku silnym i groźnym przeciwnikiem Rzeczypospolitej. Po drugie, utrata Kamieńca Podolskiego i pokój w Buczaczu były dla Polski bardzo niekorzystne. Po trzecie, Jan Sobieski zdobył sławę dzięki zwycięstwu pod Chocimiem, a jako król przeszedł do historii dzięki odsieczy wiedeńskiej w 1683 roku.
Warto też pamiętać, że Jan III Sobieski nie walczył wtedy tylko w interesie Polski. Pomagając obronić Wiedeń, wpłynął na losy całej Europy.
Quizy w tym zestawie
18 pytań w 2 etapach — odblokujesz je po dodaniu zestawu