Unia lubelska 1569 roku
Historia
Zestaw wyjaśnia, czym była unia lubelska, dlaczego ją zawarto i jakie miała skutki dla Polski oraz Litwy. Utrwalisz najważniejsze pojęcia, poznasz zasady działania Rzeczypospolitej Obojga Narodów i sprawdzisz wiedzę w quizie.
1.Unia lubelska
Porozumienie zawarte w 1569 roku w Lublinie między Królestwem Polskim a Wielkim Księstwem Litewskim. Na jego mocy powstało wspólne państwo: Rzeczpospolita Obojga Narodów.
2.Rzeczpospolita Obojga Narodów
Wspólne państwo Polski i Litwy utworzone po unii lubelskiej. Miało jednego króla i wspólny sejm, ale Polska i Litwa zachowały część własnych urzędów i praw.
3.Realna unia
Taki związek państw, w którym niektóre najważniejsze instytucje są wspólne. Po 1569 roku Polska i Litwa miały wspólnego władcę i sejm, więc ich związek był ściślejszy niż wcześniej.
4.Unia personalna
Związek dwóch państw połączonych osobą tego samego władcy. Wcześniej Polska i Litwa były związane właśnie unią personalną, ale każde państwo działało bardziej osobno.
5.Zygmunt II August
Król Polski i wielki książę litewski, za którego panowania zawarto unię lubelską. Dążył do trwałego połączenia Polski i Litwy.
6.Sejm lubelski
Obrady, podczas których ustalono warunki unii polsko-litewskiej. To właśnie na sejmie w Lublinie w 1569 roku podjęto decyzję o utworzeniu wspólnego państwa.
7.Wspólny król
Po unii lubelskiej Polska i Litwa wybierały jednego władcę dla całego państwa. Oznaczało to wspólne kierowanie najważniejszymi sprawami Rzeczypospolitej.
8.Wspólny sejm
Parlament dla Polski i Litwy po unii lubelskiej. Decydował o najważniejszych sprawach państwa, na przykład o prawie i podatkach.
9.Odrębne urzędy i wojsko
Mimo unii Polska i Litwa nie połączyły wszystkiego. Zachowały część własnych urzędów, skarbów i wojsk, dlatego nie stały się jednym całkowicie jednolitym krajem.
10.Szlachta
Stan społeczny, który miał duży wpływ na politykę w Rzeczypospolitej. To przedstawiciele szlachty uczestniczyli w życiu sejmu i współdecydowali o losach państwa.
11.Korona
Skrócona nazwa Królestwa Polskiego używana w czasach unii lubelskiej. Korona była jedną z dwóch głównych części Rzeczypospolitej Obojga Narodów.
12.Wielkie Księstwo Litewskie
Drugie obok Korony ważne państwo tworzące Rzeczpospolitą Obojga Narodów. Po unii zachowało część swojej odrębności.
13.Przyczyny unii
Do zawarcia unii skłaniały m.in. potrzeba silniejszej obrony państwa oraz chęć trwałego uporządkowania związku Polski i Litwy.
14.Skutki unii
Najważniejszym skutkiem było powstanie Rzeczypospolitej Obojga Narodów. Państwo stało się bardzo duże i odgrywało ważną rolę w Europie.
Notatka
Czym była unia lubelska
Unia lubelska to porozumienie zawarte w 1569 roku między Królestwem Polskim a Wielkim Księstwem Litewskim. Podpisano je w Lublinie podczas obrad sejmu. Było to bardzo ważne wydarzenie, ponieważ doprowadziło do powstania nowego wspólnego państwa: Rzeczypospolitej Obojga Narodów.
Wcześniej Polska i Litwa były już związane, ale głównie osobą wspólnego władcy. Taki związek nazywamy unią personalną. Unia lubelska była krokiem dalej, bo połączyła oba kraje mocniej i trwalej.
Dlaczego doszło do zawarcia unii
Polska i Litwa chciały zacieśnić współpracę, ponieważ łączyły je wspólne interesy. Ważna była potrzeba silniejszej obrony oraz chęć uporządkowania wzajemnych relacji między oboma państwami.
Dużą rolę odegrał król Zygmunt II August. Zależało mu, aby związek Polski i Litwy był trwały i aby po jego śmierci nie doszło do rozpadu współpracy. Dzięki temu oba państwa mogły działać razem w najważniejszych sprawach.
Co zmieniła unia lubelska
Najważniejszą zmianą było utworzenie Rzeczypospolitej Obojga Narodów. Od tej pory Polska i Litwa miały wspólnego króla oraz wspólny sejm. Oznaczało to, że najważniejsze decyzje dotyczące całego państwa podejmowano razem.
Nie oznaczało to jednak, że Polska i Litwa stały się jednym całkowicie jednolitym krajem. Zachowano część odrębności. Wielkie Księstwo Litewskie nadal miało własne urzędy, część własnych praw i własne wojsko. Dlatego mówimy, że była to unia realna, ale nie pełne stopienie obu państw w jedno.
Rzeczpospolita Obojga Narodów
Nowe państwo składało się z dwóch głównych części:
- Korony, czyli Królestwa Polskiego
- Wielkiego Księstwa Litewskiego
Było to jedno z większych państw Europy. Dzięki wspólnemu działaniu miało większe znaczenie polityczne. Nazwa „Obojga Narodów” podkreślała, że państwo tworzyły dwa narody polityczne tamtych czasów, czyli polska i litewska szlachta.
W życiu politycznym bardzo ważną rolę odgrywała szlachta. Miała wpływ na funkcjonowanie sejmu i wybór władcy. To właśnie w takim ustroju rozwijało się wspólne państwo po 1569 roku.
Znaczenie unii dla historii Polski
Unia lubelska była jednym z najważniejszych wydarzeń w dziejach Polski i Litwy w XVI wieku. Utrwaliła ich związek i stworzyła podstawy wspólnego państwa na długi czas.
Na poziomie szkoły podstawowej warto zapamiętać przede wszystkim:
- unia została zawarta w 1569 roku w Lublinie
- doprowadził do niej Zygmunt II August
- po unii powstała Rzeczpospolita Obojga Narodów
- wspólne były najważniejsze instytucje, zwłaszcza król i sejm
- Polska i Litwa zachowały część własnej odrębności
Najprościej można powiedzieć, że unia lubelska połączyła Polskę i Litwę mocniej niż wcześniej, ale nie zlikwidowała całkowicie odrębności obu części państwa.
Quizy w tym zestawie
16 pytań w 2 etapach — odblokujesz je po dodaniu zestawu