Powstanie listopadowe

1.Powstanie listopadowe

Polskie powstanie narodowe przeciwko Rosji, rozpoczęte w nocy z 29 na 30 listopada 1830 roku w Królestwie Polskim. Trwało do jesieni 1831 roku i zakończyło się klęską Polaków.

2.Królestwo Polskie

Państwo utworzone po kongresie wiedeńskim w 1815 roku, połączone unią personalną z Rosją. Miało własną konstytucję, ale car stopniowo łamał jej postanowienia.

3.Sprzysiężenie podchorążych

Tajna organizacja wojskowa założona w Szkole Podchorążych Piechoty w Warszawie. Jej członkowie przygotowali wybuch powstania listopadowego.

4.Piotr Wysocki

Podporucznik, przywódca sprzysiężenia podchorążych i jeden z głównych inicjatorów wybuchu powstania listopadowego.

5.Noc listopadowa

Noc z 29 na 30 listopada 1830 roku, kiedy w Warszawie rozpoczęło się powstanie. Powstańcy zaatakowali Belweder i próbowali schwytać wielkiego księcia Konstantego.

6.Belweder

Siedziba wielkiego księcia Konstantego w Warszawie. Atak na Belweder podczas nocy listopadowej miał doprowadzić do pojmania rosyjskiego dowódcy.

7.Wielki książę Konstanty

Brat cara, naczelny wódz armii Królestwa Polskiego. Był znienawidzony przez wielu Polaków z powodu surowych rządów i łamania praw.

8.Detronizacja Mikołaja I

Uchwała sejmu z 25 stycznia 1831 roku, która pozbawiała cara Mikołaja I tronu polskiego. Oznaczała zerwanie związku politycznego z Rosją.

9.Józef Chłopicki

Generał ogłoszony dyktatorem powstania w grudniu 1830 roku. Nie wierzył w powodzenie walki i liczył na porozumienie z carem.

10.Bitwa pod Stoczkiem

Bitwa z 14 lutego 1831 roku, jedno z pierwszych zwycięstw wojsk polskich w powstaniu. Dowodził w niej generał Józef Dwernicki.

11.Bitwa pod Olszynką Grochowską

Bitwa stoczona 25 lutego 1831 roku pod Warszawą. Nie przyniosła pełnego rozstrzygnięcia, ale zatrzymała rosyjski marsz na stolicę.

12.Bitwa pod Ostrołęką

Bitwa z 26 maja 1831 roku, zakończona klęską wojsk polskich. Osłabiła szanse powstania na zwycięstwo.

13.Jan Skrzynecki

Generał i jeden z dowódców powstania listopadowego. Po sukcesach nie potrafił ich wykorzystać, był krytykowany za niezdecydowanie.

14.Kapitulacja Warszawy

Poddanie stolicy we wrześniu 1831 roku po rosyjskim szturmie. Był to przełomowy moment prowadzący do upadku powstania.

15.Statut organiczny

Akt wydany przez cara w 1832 roku po upadku powstania. Ograniczał odrębność Królestwa Polskiego, znosił konstytucję i sejm.

16.Wielka Emigracja

Masowy wyjazd z kraju wielu Polaków po upadku powstania listopadowego, zwłaszcza działaczy politycznych, wojskowych i twórców. Emigranci osiedlali się głównie we Francji.