Ilustracja do zestawu: Polskie Państwo Podziemne i rząd na uchodźstwie

Historia

Polskie Państwo Podziemne i rząd na uchodźstwie

uczy się 1 osoba
14 fiszek24 pytań w 3 etapachnotatka

Poznasz organizację wojskowych i cywilnych struktur podziemia oraz działalność polskiego rządu na uchodźstwie. Uporządkujesz informacje o układzie Sikorski-Majski, armii Andersa, sprawie katyńskiej i katastrofie gibraltarskiej.

1.Dwa piony Polskiego Państwa Podziemnego

Polskie Państwo Podziemne miało pion wojskowy i pion cywilny. Pion wojskowy obejmował organizacje zbrojne, a cywilne struktury tworzyła Delegatura Rządu Rzeczypospolitej na Kraj.

2.Rozwój pionu wojskowego: SZP, ZWZ i AK

We wrześniu 1939 r. powstała Służba Zwycięstwu Polski (SZP). W listopadzie 1939 r. zastąpił ją Związek Walki Zbrojnej (ZWZ), przekształcony 14 lutego 1942 r. w Armię Krajową (AK).

3.Dowódcy związani ze Związkiem Walki Zbrojnej

Ze Związkiem Walki Zbrojnej związani byli jako dowódcy gen. K. Sosnkowski i gen. S. Rowecki.

4.Formy działalności ZWZ i AK

Działalność ZWZ i AK obejmowała mały sabotaż, związany z Szarymi Szeregami, akcje dywersyjne, akcje odwetowe i akcje wywiadowcze.

5.Delegatura Rządu Rzeczypospolitej na Kraj

Delegatura Rządu Rzeczypospolitej na Kraj reprezentowała rząd na uchodźstwie w okupowanym kraju i kierowała podziemną administracją cywilną.

6.Działalność wydawnicza pionu cywilnego

W pionie cywilnym wydawano podziemną prasę, książki, plakaty i ulotki.

7.Szkolnictwo i sądownictwo w podziemiu

W pionie cywilnym Polskiego Państwa Podziemnego działały system szkolnictwa i sądownictwo.

8.Siedziba polskiego rządu na uchodźstwie

Siedziba polskiego rządu na uchodźstwie znajdowała się najpierw we Francji, a po jej klęsce w Wielkiej Brytanii, w Londynie.

9.Główne zadanie rządu na uchodźstwie

Jednym z głównych zadań polskiego rządu na uchodźstwie w okresie działalności we Francji w latach 1939-1940 było tworzenie polskiego wojska.

10.Układ Sikorski-Majski - data i postanowienia

Układ podpisano 30 lipca 1941 r. Przywracał stosunki dyplomatyczne między Polską a ZSRS, zakładał utworzenie polskiej armii w ZSRS i zapowiadał amnestię dla polskich więźniów w ZSRS. ZSRS uznawał, że układy z Niemcami z 1939 r. dotyczące zmian terytorialnych w Polsce utraciły moc.

11.Dowódca polskiej armii tworzonej w ZSRS

Dowódcą polskiej armii tworzonej w ZSRS był gen. Władysław Anders.

12.Sprawa katyńska - ofiary i sprawcy zbrodni

Sprawa katyńska dotyczyła polskich oficerów zamordowanych przez NKWD w Katyniu.

13.Przyczyna zerwania stosunków dyplomatycznych przez ZSRS

Po ujawnieniu grobów polskich oficerów zamordowanych przez NKWD w Katyniu rząd polski zwrócił się do Międzynarodowego Czerwonego Krzyża o zbadanie zbrodni. ZSRS wykorzystał to jako pretekst do zerwania stosunków dyplomatycznych z Polską w kwietniu 1943 r.

14.Katastrofa gibraltarska

Katastrofa gibraltarska wydarzyła się 4 lipca 1943 r. Zginął w niej gen. Władysław Sikorski.

Notatka

Pion wojskowy Polskiego Państwa Podziemnego

Polskie Państwo Podziemne obejmowało pion wojskowy i pion cywilny. Organizacja wojskowa przechodziła kolejne przekształcenia.

We wrześniu 1939 r. powstała Służba Zwycięstwu Polski, czyli SZP. W listopadzie 1939 r. zastąpił ją Związek Walki Zbrojnej, czyli ZWZ. Dnia 14 lutego 1942 r. ZWZ przekształcono w Armię Krajową, czyli AK.

Oś czasu

Z dowodzeniem ZWZ związani byli gen. K. Sosnkowski i gen. S. Rowecki.

Działalność ZWZ i AK obejmowała kilka form:

Mały sabotaż
związany z Szarymi Szeregami.
Akcje dywersyjne
jedna z form działalności pionu wojskowego.
Akcje odwetowe
odrębny rodzaj podejmowanych akcji.
Akcje wywiadowcze
kolejna dziedzina działalności ZWZ i AK.

Zapamiętaj

Kolejność organizacji wojskowych to SZP → ZWZ → AK.

Cywilne struktury podziemia

Za tworzenie cywilnych struktur państwa podziemnego odpowiadała Delegatura Rządu Rzeczypospolitej na Kraj. Jej miejsce w organizacji podziemia było inne niż miejsce ZWZ i AK.

W pionie cywilnym działały szkolnictwo i sądownictwo. Prowadzono także działalność wydawniczą.

Podziemne publikacje miały różne formy:

Mapa myśli: Pion cywilny
Prasa
wydawana w podziemiu.
Książki
należące do podziemnej działalności wydawniczej.
Plakaty
kolejna forma publikacji.
Ulotki
wydawane obok prasy, książek i plakatów.

Ważne

Delegatura należała do pionu cywilnego; SZP, ZWZ i AK należały do pionu wojskowego.

Polski rząd na uchodźstwie

Polski rząd na uchodźstwie działał poza okupowaną Polską. Jego siedziba znajdowała się początkowo we Francji.

Po klęsce Francji siedzibę rządu przeniesiono do Wielkiej Brytanii, do Londynu. Zmiana miejsca działania nie oznaczała powrotu rządu do kraju.

Zmiana siedziby rządu

Jednym z głównych zadań rządu w okresie działalności we Francji w latach 1939-1940 było tworzenie polskiego wojska. Ten obszar działalności należy odróżnić od organizowania podziemia na okupowanych ziemiach polskich.

Układ Sikorski-Majski i armia Andersa

Dnia 30 lipca 1941 r. podpisano układ Sikorski-Majski. Dotyczył on relacji między Polską a ZSRS.

Układ obejmował cztery najważniejsze postanowienia:

  • Przywracał stosunki dyplomatyczne między Polską a ZSRS.
  • Zakładał utworzenie polskiej armii w ZSRS.
  • Zapowiadał amnestię dla polskich więźniów w ZSRS.
  • ZSRS uznawał, że układy z Niemcami z 1939 r. dotyczące zmian terytorialnych w Polsce utraciły moc.

Dowództwo nad tworzoną armią polską objął gen. Władysław Anders. Miejscem tworzenia tej armii był ZSRS, nie Francja.

Zapamiętaj

Układ łączył sprawy dyplomatyczne, wojskowe i sytuację polskich więźniów w ZSRS.

Sprawa katyńska i śmierć Sikorskiego

Sprawa katyńska dotyczyła grobów polskich oficerów zamordowanych przez NKWD w Katyniu. Po ujawnieniu grobów rząd polski zwrócił się do Międzynarodowego Czerwonego Krzyża o zbadanie zbrodni. ZSRS wykorzystał to jako pretekst do zerwania stosunków dyplomatycznych z Polską w kwietniu 1943 r.

Sprawa katyńska i jej następstwo

Układ Sikorski-Majski wiązał się z przywróceniem stosunków, natomiast sprawa katyńska - z ich zerwaniem.

Katastrofa gibraltarska wydarzyła się 4 lipca 1943 r. Zginął w niej gen. Władysław Sikorski. Był to inny generał niż Władysław Anders, dowodzący polską armią w ZSRS.

W skrócie

  • 01Pion wojskowy rozwijał się od SZP przez ZWZ do AK, utworzonej 14 lutego 1942 r.
  • 02Pion cywilny obejmował Delegaturę, działalność wydawniczą, szkolnictwo i sądownictwo.
  • 03Rząd działał najpierw we Francji, a po jej klęsce w Londynie; jednym z jego głównych zadań w okresie francuskim było tworzenie polskiego wojska.
  • 04Układ z 30 lipca 1941 r. przywracał stosunki z ZSRS, przewidywał polską armię i zapowiadał amnestię.
  • 05Polski wniosek do Międzynarodowego Czerwonego Krzyża o zbadanie zbrodni katyńskiej stał się pretekstem do zerwania stosunków przez ZSRS.
  • 05W katastrofie gibraltarskiej 4 lipca 1943 r. zginął gen. Władysław Sikorski.

Podcast

Ładuję…

Quizy w tym zestawie

24 pytań w 3 etapach

  1. Etap 1: Organizacja państwa podziemnego

    Etap 1 · 8 fiszek · 8 pytań

  2. Etap 2: Rząd i stosunki polsko-sowieckie

    Etap 2 · 4 fiszki · 8 pytań

  3. Etap 3: Katyń i katastrofa gibraltarska

    Etap 3 · 2 fiszki · 8 pytań

  4. Powtórka z całości

    15 pytań ze wszystkich etapów, po ukończeniu etapów

Sprawdzian do druku

Arkusz PDF z kluczem, punktacją i oceną

Sprawdzam sprawdzian…

Znasz kogoś z klasy, komu się przyda? Podziel się zestawem

WhatsApp

Podobne zestawy

Zobacz wszystkie fiszki z historii

Wyszukiwarka

Szukasz czegoś innego?

Wpisz temat, dział albo tytuł podręcznika i znajdź gotowy zestaw.