Rośliny, zwierzęta i grzyby mojej okolicy - To nasz świat. Przyroda 4

1.Jak zbierać okazy roślin?

Przyrody nie niszczymy. Najlepsze są okazy, które leżą na ziemi. Z rośliny bierzemy tylko małą część.

2.Bioróżnorodność

Występowanie wielu gatunków roślin i zwierząt na jednym obszarze. Im więcej gatunków, tym środowisko jest zdrowsze i lepiej znosi zmiany, takie jak susze i powodzie. Świadczą o niej na przykład śpiew ptaków w parku, pszczoły na kwiatach i żaby w stawie.

3.Rośliny drzewiaste

Mają nad ziemią twarde części, na przykład pień i gałęzie. Części te są zdrewniałe i chronione warstwą kory. Rośliny te dobrze znoszą silne mrozy i długi brak wody. Mogą rosnąć przez wiele lat i co roku są większe. Należą do nich drzewa, krzewy, krzewinki i niektóre pnącza.

4.Rośliny zielne

Mają miękką, zieloną łodygę, która nie jest zdrewniała. Ich część nadziemna zwykle obumiera w zimie. Gatunki jednoroczne giną, a wieloletnie byliny odradzają się na wiosnę z korzeni lub cebulek. Przykłady: tasznik pospolity, kocanka piaskowa, koniczyna biała.

5.Drzewa

Mają pień i koronę z gałęzi. Przykłady: dąb szypułkowy - drzewo liściaste, sosna zwyczajna - drzewo iglaste.

6.Krzewy

Nie mają pnia. Mają liczne rozgałęzienia od ziemi. Przykłady: bez czarny - krzew liściasty, jałowiec pospolity - krzew iglasty.

7.Krzewinki

Niskie krzewy o wysokości 50-60 cm. Przykład: borówka czarna.

8.Pnącza

Mają wydłużone, elastyczne pędy. Płożą się, czyli rosną poziomo, albo wspinają się na podpory. Przykład: bluszcz pospolity.

9.Rośliny liściaste

Rośliny drzewiaste, które mają płaskie liście o różnych kształtach. Liście te opadają na zimę. Przykłady: dąb szypułkowy, bez czarny, lipa drobnolistna.

10.Rośliny iglaste

Rośliny drzewiaste, które mają liście w postaci igieł. U większości gatunków igły nie opadają zimą. Przykłady: sosna zwyczajna, jałowiec pospolity.

11.Rośliny zarodnikowe

Rozmnażają się przez zarodniki. Rozsiewają ich miliony, a wiatr roznosi je na duże odległości. Zwykle lubią wilgoć i cień. Należą do nich mchy, paprocie i skrzypy.

12.Paprocie

Rośliny zarodnikowe o dużych, pierzastych liściach. Zarodnie są zazwyczaj ukryte na spodniej stronie liścia.

13.Skrzypy

Rośliny zarodnikowe, które wyglądają jak małe choinki złożone z członów. Zarodnie mają na wiosennych pędach.

14.Mchy

Rośliny zarodnikowe, które tworzą poduszki na kamieniach, glebie i korze drzew. Zarodnie mają na końcach bezlistnych łodyżek.

15.Rośliny nasienne

Rozmnażają się przez nasiona. To najliczniejsza grupa roślin. Wytwarzają kwiaty oraz nasiona. W naszej okolicy należą do nich wszystkie drzewa, krzewy i rośliny zielne oprócz mchów, skrzypów i paproci. Przykłady: lipa drobnolistna - drzewo, dzika róża - krzew, mniszek lekarski - roślina zielna.

16.Zasada cichego obserwatora

W przyrodzie jesteśmy gośćmi. Zachowujemy spokój, nie płoszymy zwierząt i ich nie dotykamy.

17.Ślady zwierząt

Znaki, które zostawiają po sobie zwierzęta. Mogą to być części ciała (pióro), pożywienie (obgryziona szyszka), dom (mrowisko) albo odcisk ciała (trop).

18.Czyj to ślad?

Pióro - ptak. Pajęczyna - pająk. Mrowisko - mrówki. Dziura w ziemi - lis lub borsuk. Muszla - ślimak. Obgryziona szyszka - na przykład wiewiórka lub dzięcioł. Dziura w liściu - na przykład gąsienica. Trop na ziemi - na przykład sarna, pies lub ptak.

19.Tropy

Odciski kończyn zwierząt w miękkim podłożu. Dzięki nim poznajemy zwierzęta, których nie widujemy. Umiejętność tropienia przydaje się w ochronie i obserwacji przyrody oraz w survivalu, czyli sztuce przetrwania.

20.Bezkręgowce

Grupa zwierząt bez sztywnego szkieletu wewnętrznego. Są najliczniejsze na Ziemi. Żuka chroni twardy pancerz, czyli szkielet zewnętrzny, a ślimaka muszla. Dżdżownica jest miękka i elastyczna. Należą tu między innymi pajęczaki, owady i mięczaki.

21.Pajęczaki

Bezkręgowce, które mają 8 nóg. Ich ciało dzieli się na 2 części: głowotułów i odwłok. Przykłady: krzyżak ogrodowy, tygrzyk paskowany, kleszcz pospolity. Krzyżak tka regularne, koliste sieci.

22.Owady

Bezkręgowce, które mają 6 nóg, czułki i zwykle skrzydła. Ich ciało dzieli się na 3 części: głowę, tułów i odwłok. Przykłady: paź królowej, mrówka rudnica, pszczoła miodna, mucha domowa, kowal bezskrzydły.

23.Mięczaki

Bezkręgowce o miękkim ciele, nagim lub osłoniętym muszlą. Przykłady: wstężyk ogrodowy, szczeżuja pospolita, ślinik wielki, ślimak winniczek. Winniczek nosi na grzbiecie spiralną muszlę.

24.Dżdżownica ziemna

Bezkręgowiec, który spulchnia ziemię. Dzięki temu rośliny lepiej rosną.

25.Kręgowce

Grupa zwierząt, które mają sztywny szkielet wewnątrz ciała. Składa się on z kręgosłupa zbudowanego z kręgów oraz czaszki. Większość kręgowców ma też kości kończyn. Żyją na wszystkich kontynentach i we wszystkich oceanach. Należą do nich ryby, płazy, gady, ptaki i ssaki.

26.Ryby

Kręgowce, które żyją w wodzie. Mają łuski i płetwy. Przykład: karaś pospolity.

27.Płazy

Kręgowce, które żyją i w wodzie, i na lądzie. Mają wilgotną skórę. Przykłady: żaba wodna, żaba trawna.

28.Gady

Kręgowce, które w większości żyją na lądzie. Mają suchą skórę pokrytą łuskami lub tarczkami. Przykład: jaszczurka żyworodna.

29.Ptaki

Kręgowce, które mają ciało pokryte piórami, skrzydła i dziób. Żyją na lądzie, ale pożywienie zdobywają we wszystkich środowiskach. Przykłady: sikora bogatka, jaskółka dymówka, mazurek. Dymówka jest czarno-biała i ma wydłużone końcówki ogona. Gniazda z błota i siana zakłada na budynkach. Mazurek ma brązową czapeczkę i czarną plamkę na policzku.

30.Ssaki

Kręgowce, które karmią młode mlekiem. Ich ciało jest zwykle pokryte włosami lub futrem. Żyją głównie na lądzie, ale są też gatunki wodne, jak wieloryb i morświn. Przykłady: lis pospolity, wiewiórka pospolita, jeż europejski. Wiewiórka buduje na drzewach gniazda z gałązek. Jeż żywi się owadami i dżdżownicami.

31.Grzyby

Odrębna grupa organizmów, które nie są roślinami ani zwierzętami. Najczęściej rosną na lądzie, w miejscach wilgotnych i zacienionych, na przykład w leśnym podłożu i na drewnie. Grzyby kapeluszowe to jedna z wielu ich grup. Grzyby są też pokarmem dla zwierząt, takich jak ślimaki, jelenie i myszy.

32.Zarodniki grzybów

Pyłek ukryty na spodniej stronie kapelusza. Grzyby wytwarzają zarodniki zamiast kwiatów i nasion, a potem je rozsiewają. Tak się rozmnażają. Kapelusz pieczarki położony blaszkami na białej kartce zostawia ciemny wzór z zarodników.

33.Jak odżywiają się grzyby?

Pobierają substancje odżywcze z opadłych liści, drewna lub szczątków zwierząt. Dzięki temu uczestniczą w rozkładzie martwych organizmów, użyźniają glebę i pomagają w „sprzątaniu” lasu.

34.Współpraca grzybów z drzewami

Niektóre grzyby żyją we współpracy z korzeniami drzew. Drzewo dostarcza grzybowi pożywienie. Grzyb pomaga drzewu pobierać z gleby wodę i inne potrzebne składniki.

35.Strzępki

Cienkie nitki, z których składa się główna część grzyba ukryta w podłożu.

36.Grzybnia

Luźna sieć strzępek ukryta w podłożu, na przykład w glebie lub drewnie. Może żyć pod ziemią przez setki lat i zajmować ogromny obszar.

37.Owocnik grzyba

Rozpoznawalna część grzyba, która najczęściej wyrasta ponad ziemię. Powstaje, gdy strzępki bardzo ściśle się łączą. U grzybów kapeluszowych składa się z kapelusza i trzonu, a pod kapeluszem ma blaszki lub rurki. Służy tylko do rozsiewania zarodników.

38.Grzyby jadalne, niejadalne i trujące

Część grzybów jest jadalna. Grzyby niejadalne są niesmaczne. Grzyby trujące wywołują zatrucie lub śmierć. Niektóre gatunki są chronione.

39.Do czego człowiek wykorzystuje grzyby?

Do produkcji leków, na przykład antybiotyków, takich jak penicylina, oraz witamin. Do produkcji żywności: drożdże służą przy pieczeniu chleba i ciast oraz wytwarzaniu alkoholu. Grzyby pleśniowe są używane przy produkcji niektórych serów. W kuchni grzyby są składnikiem różnych potraw.

40.Bezpieczne grzybobranie

Na grzybobranie wyruszamy z dorosłym, który ma potrzebną wiedzę. Jedna cecha, na przykład gąbka pod kapeluszem, nie wystarczy, żeby uznać grzyba za jadalnego.