Przyroda, sposób na naukę, badanie przyrody - Nowe Poznajemy przyrodę 4

1.Jak się zachować podczas doświadczeń w klasie?

Uważnie słuchać poleceń nauczyciela - wtedy doświadczenie przebiegnie szybko, sprawnie i bezpiecznie. Przyrządów i substancji z pracowni używać tylko za zgodą nauczyciela, bo niektóre są niebezpieczne i można zrobić krzywdę sobie lub innym.

2.Jak się zachować podczas zajęć w terenie?

Dbać o zdrowie swoje i innych: ubrać się odpowiednio do pogody, nie odchodzić od grupy, a po powrocie dokładnie umyć ręce. Szanować przyrodę: nie niszczyć miejsc, w których żyją rośliny i zwierzęta, nie hałasować i nie zostawiać śmieci.

3.Jak pracować w grupie?

Współpracować z innymi - każdy może mieć swoje zadanie, ale razem wszystko idzie szybciej i łatwiej. Szanować zdanie innych: rozmawiać spokojnie, nie przerywać i nikogo nie wyśmiewać, bo każdy może mieć dobry pomysł.

4.Przyroda

Wszystko, co nas otacza i co nie zostało stworzone przez człowieka. Przyroda to także przedmiot szkolny, którego uczysz się w klasach 4, 5 i 6.

5.Dlaczego warto się uczyć przyrody?

Aby zrozumieć to, co widzimy wokół siebie, dbać o swoje zdrowie, świadomie chronić najbliższą okolicę i odkrywać prawa przyrody. Wiedza przyrodnicza przydaje się też w wielu zawodach, np. lekarza, leśnika, rolnika, chemika, oceanografa (bada morza i oceany) czy astronauty (bada kosmos).

6.Na jakie grupy dzielimy wszystko, co nas otacza?

Na przyrodę i na elementy, które stworzył człowiek (dzieła człowieka). Przyrodę tworzą elementy ożywione (organizmy) i elementy nieożywione.

7.Elementy ożywione (organizmy)

Elementy przyrody, które wykonują czynności życiowe: oddychają, odżywiają się, wydalają, rozmnażają się, rosną i się rozwijają oraz samodzielnie się poruszają. To np. ludzie, zwierzęta, rośliny, grzyby i bakterie.

8.Elementy nieożywione

Elementy przyrody, które nie wykonują czynności życiowych, np. nie rosną, nie rozmnażają się i nie poruszają się samodzielnie (czasem coś wprawia je w ruch). To np. powietrze, woda, chmury, Słońce i skały.

9.Elementy, które stworzył człowiek (dzieła człowieka)

Elementy otoczenia, które nie należą do przyrody, bo zbudował je człowiek, np. budynki, drogi i chodniki, mosty, słupy energetyczne i ogrodzenia.

10.Źródła wiedzy o przyrodzie

Obserwacje i doświadczenia przyrodnicze, podręcznik i inne książki (atlasy, albumy), filmy i artykuły w internecie, nauczyciele, naukowcy i pasjonaci przyrody, a także ogrody zoologiczne, ogrody botaniczne i parki narodowe.

11.Przyjazne miejsce do nauki

Miejsce, które pomaga szybko i skutecznie zapamiętywać wiadomości. Jest stałe i uporządkowane (na biurku tylko rzeczy potrzebne do nauki), ma wygodne krzesło lub fotel z oparciem i dobre oświetlenie: wieczorem lampę na suficie i lampkę na biurku.

12.Co przeszkadza w skupieniu?

Złe samopoczucie, stres, rozpraszacze, hałas, niewłaściwa temperatura w pomieszczeniu (za gorąco lub za zimno), wielozadaniowość i zmęczenie, np. gdy śpisz za krótko.

13.Rozpraszacze

Wszystko, co odciąga uwagę od nauki, np. bałagan, smartfon albo włączony telewizor.

14.Wielozadaniowość

Robienie kilku rzeczy jednocześnie, np. nauka przy włączonym filmie. Wtedy trudno się skupić, a nauka zajmuje więcej czasu.

15.Co pomaga skupić uwagę?

Sen (dzieci w Twoim wieku potrzebują 9-11 godzin), krótka przerwa po 20-30 minutach nauki, wyłączone rozpraszacze, cisza i spokój, różne sposoby nauki (rysunki, mapy myśli, czytanie na głos), lista zadań, samodzielność i dbanie o mózg.

16.Dbanie o mózg

Mózg do pracy potrzebuje tlenu, wody i zdrowego jedzenia. Dlatego warto ruszać się na świeżym powietrzu, pić dużo wody i jeść zdrowe posiłki.

17.Uzależnienie od internetu

Ciągłe korzystanie z internetu, choć wiemy, że szkodzi to zdrowiu i relacjom z innymi ludźmi. Osoba uzależniona czuje silny przymus i nie kontroluje swojego zachowania, a przestają ją obchodzić nauka, sen, ruch, obowiązki, zainteresowania i kontakty z ludźmi.

18.Sygnały ostrzegawcze nadużywania internetu

Potrzeba bycia zawsze online, spędzanie w sieci większości czasu, złość, gdy ktoś ogranicza Ci czas przed ekranem, przejmowanie się liczbą polubień i opiniami w sieci oraz niepokój, gdy nie masz smartfona pod ręką.

19.Skutki zbyt długiego korzystania z internetu

Złość i niepokój, za mało snu i energii, trudności z pamięcią i nauką, złe samopoczucie (bóle głowy, zmęczone oczy, smutek), unikanie kontaktów twarzą w twarz oraz słaba kondycja: zgarbiona sylwetka, ból pleców i szyi.

20.Jak z umiarem korzystać z internetu?

Ustalić, ile czasu dziennie będziesz spędzać w sieci (np. godzinę), wyciszyć powiadomienia na noc i odkładać telefon godzinę przed snem. Zamiast przeglądać internet - czytać, słuchać muzyki lub spacerować, a z kolegami spotykać się na żywo.

21.Obserwacja

Metoda badania przyrody, w której w żaden sposób nie wpływamy na to, co obserwujemy - tylko patrzymy, słuchamy, wąchamy i dotykamy.

22.Doświadczenie

Metoda badania przyrody, w której wpływamy na to, co obserwujemy: coś zmieniamy i sprawdzamy, co się wtedy stanie.

23.Jakie cechy mają badania przyrody?

Badania są zaplanowane (określamy, co badamy, jak długo i gdzie), prowadzone systematycznie (powtarzamy je kilka razy) i udokumentowane (potwierdzamy je notatkami, rysunkami lub zdjęciami).

24.Narząd zmysłu

Część ciała, która odbiera informacje z otoczenia, takie jak światło, dźwięk, smak czy zapach. Każdy zmysł ma swój narząd.

25.Zmysły człowieka i ich narządy

Wzrok - oko, słuch - ucho, węch - nos, smak - język, dotyk - skóra.

26.Co odbierają narządy zmysłów?

Oczy - kształty, kolory, wielkość i położenie obiektów. Uszy - dźwięki, głośne i bardzo ciche. Skóra - czy coś jest miękkie lub twarde, ciepłe lub zimne, a także ból i ucisk. Nos - zapachy (węch ostrzega też przed zagrożeniem). Język - smak: słodki, kwaśny, słony lub gorzki.

27.Rola mózgu w odbieraniu informacji

Informacje z narządów zmysłów trafiają do mózgu. Mózg je analizuje, czyli rozpoznaje, porównuje i łączy, a potem wysyła sygnały do narządów ciała, np. do mięśni. Narządy reagują na te sygnały.

28.Ograniczenia zmysłów

Zmysły nie odbierają wszystkich informacji. Oczy działają tylko wtedy, gdy dociera do nich światło, więc w ciemności widzimy gorzej. Nie widzimy też bardzo małych obiektów (np. bakterii, wirusów, cząstek kurzu) ani szczegółów przedmiotów oddalonych.

29.Przyrządy przyrodnika

Pomagają badać przyrodę tam, gdzie zmysły mają ograniczenia. Do powiększania obrazu służą lupa, mikroskop i lornetka, do mierzenia - taśma miernicza, waga, termometr i zlewka, a do orientacji w terenie - kompas i mapa.

30.Przyrządy do powiększania obrazu

Lupa powiększa trudne do zaobserwowania szczegóły, np. oczy owada. Mikroskop powiększa obiekty niewidoczne gołym okiem, np. organizmy żyjące w kropli wody. Lornetka pozwala oglądać obiekty położone daleko, np. ptaki w koronach drzew.

31.Przyrządy do mierzenia

Taśmą mierniczą mierzymy odległość, termometrem - temperaturę, a wagą sprawdzamy, ile coś waży. Zlewka to naczynie, którym odmierzamy potrzebną ilość płynu, np. wody.

32.Jak uzyskać wyraźny obraz pod lupą?

Trzymać lupę kilka centymetrów nad obiektem i powoli ją przybliżać lub oddalać, aż obraz stanie się wyraźny. Obserwacje zapisujemy, np. w karcie obserwacji: nazwa obiektu, zauważone szczegóły i rysunek.