Ilustracja do zestawu: O ile więcej, ile razy więcej, dzielenie z resztą - Matematyka w punkt 4

Matematyka

O ile więcej, ile razy więcej, dzielenie z resztą - Matematyka w punkt 4

Sprawdzony zestaw

Nauczysz się porównywać liczby na dwa sposoby: o ile więcej lub mniej oraz ile razy więcej lub mniej, i nie pomylisz, kiedy dodawać, odejmować, mnożyć, a kiedy dzielić. Poznasz też dzielenie z resztą: jak je wykonać w pamięci, zapisać i sprawdzić.

Zestaw do podręcznika

Rozdział I, cz. 2. W świecie rachunków pamięciowych: o ile więcej, ile razy więcej, dzielenie z resztą

Nowa Matematyka w punkt 4. Podręcznik. Edycja 2026 (WSiP) - wszystkie rozdziały
Szkoła podstawowa20 fiszek45 pytań w 5 etapachnotatka

Podcast

Ładuję…

Quizy w tym zestawie

45 pytań w 5 etapach

Odblokujesz je po dodaniu zestawu.

  1. Etap 1: O ile więcej, o ile mniej

    Etap 1 · 4 fiszki · 9 pytań

  2. Etap 2: Ile razy więcej, ile razy mniej

    Etap 2 · 5 fiszek · 9 pytań

  3. Etap 3: O ile więcej czy ile razy więcej

    Etap 3 · 3 fiszki · 9 pytań

  4. Etap 4: Dzielenie z resztą

    Etap 4 · 6 fiszek · 9 pytań

  5. Etap 5: Iloraz i reszta w zadaniach

    Etap 5 · 2 fiszki · 9 pytań

  6. Powtórka z całości

    15 pytań ze wszystkich etapów, po ukończeniu etapów

Karty pracy

Ćwiczenia do wydruku na ten temat

Mnożenie i dzielenie w pamięci - ile razy więcej, ile razy mniejKlasa 4

Otwórz kartę pracy

Rachunki pamięciowe - cztery działaniaKlasy 3-4

Otwórz kartę pracy

Połowa i podwojenie - dwa razy więcej, dwa razy mniejKlasy 2-3

Otwórz kartę pracy

1.Jak obliczyć liczbę o kilka większą?

Do danej liczby dodajemy tyle, o ile nowa liczba ma być większa. Na przykład liczba o 6 większa od 38 to 38+6=4438 + 6 = 44.

2.Jak obliczyć liczbę o kilka mniejszą?

Od danej liczby odejmujemy tyle, o ile nowa liczba ma być mniejsza. Na przykład liczba o 9 mniejsza od 50 to 50−9=4150 - 9 = 41.

3.Jak obliczyć, o ile jedna liczba jest większa od drugiej?

Od większej liczby odejmujemy mniejszą. Ta sama różnica mówi, o ile mniejsza liczba jest mniejsza od większej. Na przykład 31 jest o 7 większe od 24, a 24 jest o 7 mniejsze od 31, bo 31−24=731 - 24 = 7.

4.O ile więcej i o ile mniej - jedno odejmowanie

Ala ma 15 kredek, a Ola 9. Pytanie, o ile więcej kredek ma Ala, możemy zapisać 9+?=159 + ? = 15, a pytanie, o ile mniej kredek ma Ola - jako 15−?=915 - ? = 9. W obu przypadkach ?=15−9=6? = 15 - 9 = 6.

5.Starszy, droższy, cięższy „o” kilka

Jeśli szukana osoba albo rzecz jest starsza, wyższa, droższa, cięższa lub dłuższa o kilka, to do znanej liczby dodajemy. Jeśli szukana jest młodsza, niższa, tańsza, lżejsza lub krótsza o kilka, to odejmujemy. Na przykład książka o 8 zł droższa od zeszytu za 5 zł kosztuje 5+8=135 + 8 = 13 zł.

6.Kierunek porównania przy „o ile”

Jeśli jedna osoba jest o kilka lat starsza od drugiej, to druga jest o tyle samo lat młodsza. Na przykład Ewa ma 12 lat i jest o 5 lat starsza od Kuby. Kuba jest więc o 5 lat młodszy i ma 12−5=712 - 5 = 7 lat.

7.Jak obliczyć liczbę kilka razy większą?

Daną liczbę mnożymy przez tyle, ile razy nowa liczba ma być większa. Na przykład liczba 4 razy większa od 12 to 12⋅4=4812 \cdot 4 = 48.

8.Jak obliczyć liczbę kilka razy mniejszą?

Daną liczbę dzielimy przez tyle, ile razy nowa liczba ma być mniejsza. Na przykład liczba 3 razy mniejsza od 42 to 42:3=1442 : 3 = 14.

9.Jak obliczyć, ile razy jedna liczba jest większa od drugiej?

Większą liczbę dzielimy przez mniejszą. Ten sam iloraz mówi, ile razy mniejsza liczba jest mniejsza od większej. Na przykład 35 jest 5 razy większe od 7, a 7 jest 5 razy mniejsze od 35, bo 35:7=535 : 7 = 5.

10.Ile razy więcej i ile razy mniej - jedno dzielenie

Kasia ma 24 naklejki, a Bartek 6. Pytanie, ile razy więcej naklejek ma Kasia, możemy zapisać 6⋅?=246 \cdot ? = 24, a pytanie, ile razy mniej naklejek ma Bartek - jako 24:?=624 : ? = 6. W obu przypadkach ?=24:6=4? = 24 : 6 = 4.

11.Co znaczy „dwukrotnie”, „trzykrotnie” i „podwoić”?

„Dwukrotnie” znaczy 2 razy, „trzykrotnie” - 3 razy, a „czterokrotnie” - 4 razy. Podwoić liczbę to pomnożyć ją przez 2. Na przykład gdy podwoimy 15, otrzymamy 15⋅2=3015 \cdot 2 = 30.

12.Kierunek porównania przy „ile razy”

Jeśli jedna osoba jest kilka razy młodsza od drugiej, to druga jest tyle samo razy starsza. Na przykład Ola ma 9 lat i jest 3 razy młodsza od mamy. Mama jest więc 3 razy starsza od Oli i ma 9⋅3=279 \cdot 3 = 27 lat.

13.Porównywanie „o ile” i „ile razy”

Liczba o kilka większa - dodajemy, o kilka mniejsza - odejmujemy, a pytanie „o ile?” rozwiązujemy odejmowaniem. Liczba kilka razy większa - mnożymy, kilka razy mniejsza - dzielimy, a pytanie „ile razy?” rozwiązujemy dzieleniem. Na przykład 20 jest o 15 większe od 5, bo 20−5=1520 - 5 = 15, ale 4 razy większe od 5, bo 20:5=420 : 5 = 4.

Porównywanieo ileo 3 więcej: dodaj3o 3 mniej: odejmij3o ile? odejmijile razy3 razy więcej:pomnóż przez 33 razy mniej:podziel przez 3ile razy? podziel

14.Razem i kilka razy więcej - podział na części

Gdy jedna liczba jest 3 razy większa od drugiej, mniejszą traktujemy jako 1 część, a większą jako 3 takie części. Razem to 1+3=41 + 3 = 4 równe części. Gdy obie liczby dają razem 24, jedna część to 24:4=624 : 4 = 6. Mniejsza liczba to 6, a większa to 6⋅3=186 \cdot 3 = 18.

15.Dzielenie z resztą

Dzielenie z resztą to takie dzielenie, w którym otrzymujemy iloraz oraz resztę. Na przykład 11 jabłek rozdzielamy po równo między 4 osoby: każda dostaje 2, a 3 jabłka zostają. Zapisujemy 11:4=2 r 311 : 4 = 2 \text{ r } 3 i czytamy „2 reszta 3”.

16.Reszta jest mniejsza od dzielnika

Reszta jest zawsze mniejsza od dzielnika. Gdyby była równa dzielnikowi albo większa, każdy mógłby dostać jeszcze po jednym. Dlatego dzieląc przez 3, możemy otrzymać tylko reszty 0, 1 lub 2, a dzieląc przez 5 - reszty 0, 1, 2, 3 lub 4.

17.Reszta równa 0

Jeśli reszta jest równa 0, zwykle jej nie zapisujemy. Mówimy wtedy, że liczba dzieli się przez dzielnik bez reszty, czyli jest przez niego podzielna. Na przykład 18:6=318 : 6 = 3, więc 18 jest podzielne przez 6.

18.Jak dzielić z resztą w pamięci?

Sprawdź, ile pełnych razy dzielnik mieści się w dzielnej - to iloraz. Resztę oblicz, odejmując od dzielnej iloczyn ilorazu i dzielnika. Na przykład przy 47:647 : 6: 7⋅6=427 \cdot 6 = 42, a 8⋅6=488 \cdot 6 = 48 to już za dużo. 47−42=547 - 42 = 5, więc 47:6=7 r 547 : 6 = 7 \text{ r } 5.

17 · 6 = 42mieści się w 4728 · 6 = 48to już za dużo347 - 42 = 5to reszta447 : 6 = 7 r 5

19.Jak sprawdzić dzielenie z resztą?

Pomnóż iloraz przez dzielnik, a potem dodaj resztę - powinna wyjść dzielna. Sprawdź też, czy reszta jest mniejsza od dzielnika. Na przykład 39:5=7 r 439 : 5 = 7 \text{ r } 4, bo 7⋅5=357 \cdot 5 = 35 i 35+4=3935 + 4 = 39, a 4 jest mniejsze od 5.

20.Iloraz i reszta w zadaniu

W zadaniu ustal, co znaczy iloraz, a co reszta. Na przykład 23 uczniów siada w ławkach po 2: 23:2=11 r 123 : 2 = 11 \text{ r } 1. Pełnych ławek jest 11, a 1 uczeń siedzi sam, więc dla wszystkich potrzeba 11+1=1211 + 1 = 12 ławek.

Notatka

O ile więcej? O ile mniej?

Liczba o kilka większa powstaje przez dodawanie. Na przykład liczba o 14 większa od 39 to 39+14=5339 + 14 = 53.

Liczba o kilka mniejsza powstaje przez odejmowanie. Na przykład liczba o 18 mniejsza od 75 to 75−18=5775 - 18 = 57.

Pytania o ile więcej? i o ile mniej? rozwiązujemy odejmowaniem. Od większej liczby odejmujemy mniejszą. Ta sama różnica odpowiada na oba pytania.

Na przykład Zuza ma 61 muszelek, a Staś 34. Zuza ma o 61−34=2761 - 34 = 27 muszelek więcej, a Staś ma o 27 muszelek mniej.

To samo pytanie można zapisać z okienkiem: 34+?=6134 + ? = 61 albo 61−?=3461 - ? = 34. W obu zapisach w okienku jest 27.

Droższy czy tańszy - dodawać czy odejmować?

Słowa starszy, wyższy, droższy, cięższy, dłuższy mówią, kto ma więcej. Słowa młodszy, niższy, tańszy, lżejszy, krótszy mówią, kto ma mniej.

Samo słowo nie wystarczy, żeby wybrać działanie. Gdy znasz jedną liczbę i wiesz, o ile druga jest od niej większa lub mniejsza, ustal, czy szukasz większej, czy mniejszej liczby.

  • Szukasz większej liczby - dodajesz.
  • Szukasz mniejszej liczby - odejmujesz.

Piórnik kosztuje 59 zł, a plecak jest o 26 zł droższy od piórnika. Szukamy ceny plecaka, czyli większej liczby: 59+26=8559 + 26 = 85 zł.

Plecak kosztuje 85 zł i jest o 26 zł droższy od piórnika. Teraz szukamy ceny piórnika, czyli mniejszej liczby: 85−26=5985 - 26 = 59 zł.

Ważne

Słowo „droższy” albo „starszy” nie zawsze oznacza dodawanie. Jeśli plecak jest o 26 zł droższy od piórnika, to piórnik jest o 26 zł tańszy od plecaka.

Ile razy więcej? Ile razy mniej?

Liczba kilka razy większa powstaje przez mnożenie. Na przykład liczba 5 razy większa od 16 to 16⋅5=8016 \cdot 5 = 80.

Liczba kilka razy mniejsza powstaje przez dzielenie. Na przykład liczba 4 razy mniejsza od 52 to 52:4=1352 : 4 = 13.

Pytania ile razy więcej? i ile razy mniej? rozwiązujemy dzieleniem. Większą liczbę dzielimy przez mniejszą. Ten sam iloraz odpowiada na oba pytania.

Na przykład w sali jest 11 stolików i 44 krzesła. Krzeseł jest 44:11=444 : 11 = 4 razy więcej niż stolików, a stolików jest 4 razy mniej niż krzeseł.

To samo pytanie można zapisać z okienkiem: 11⋅?=4411 \cdot ? = 44 albo 44:?=1144 : ? = 11. W obu zapisach w okienku jest 4.

Starszy kilka razy - mnożyć czy dzielić?

Przy „ile razy” postępujemy podobnie jak przy „o ile”. Gdy znasz jedną liczbę i wiesz, ile razy druga jest od niej większa lub mniejsza, ustal, czy szukasz większej, czy mniejszej liczby. Szukasz większej - mnożysz. Szukasz mniejszej - dzielisz.

  • Wnuczka ma 12 lat, a dziadek jest od niej 6 razy starszy. Szukamy wieku dziadka, czyli większej liczby: 12⋅6=7212 \cdot 6 = 72 lata.
  • Dziadek ma 72 lata i jest 6 razy starszy od wnuczki. Szukamy wieku wnuczki, czyli mniejszej liczby: 72:6=1272 : 6 = 12 lat.

Jeśli dziadek jest 6 razy starszy od wnuczki, to wnuczka jest 6 razy młodsza od dziadka.

Słowa dwukrotnie, trzykrotnie i czterokrotnie znaczą 2 razy, 3 razy i 4 razy. Na przykład liczba czterokrotnie mniejsza od 88 to 88:4=2288 : 4 = 22. Podwoić liczbę to pomnożyć ją przez 2, np. po podwojeniu 35 otrzymamy 35⋅2=7035 \cdot 2 = 70.

„O ile” czy „ile razy”?

Te dwa pytania łatwo pomylić. „O ile” porównuje liczby odejmowaniem, a „ile razy” porównuje je dzieleniem. Ta sama para liczb daje różne wyniki.

PolecenieDziałanieDla liczb 36 i 4
liczba o 4 większa od 36dodawanie36+4=4036 + 4 = 40
liczba o 4 mniejsza od 36odejmowanie36−4=3236 - 4 = 32
liczba 4 razy większa od 36mnożenie36⋅4=14436 \cdot 4 = 144
liczba 4 razy mniejsza od 36dzielenie36:4=936 : 4 = 9
o ile 36 jest większe od 4?odejmowanie36−4=3236 - 4 = 32
ile razy 36 jest większe od 4?dzielenie36:4=936 : 4 = 9

Zanim zaczniesz liczyć, przeczytaj pytanie do końca. Sprawdź, czy przy liczbie stoi „o” (o 4), czy „razy” (4 razy).

Razem i kilka razy więcej

Czasem znamy sumę dwóch liczb i wiemy, ile razy jedna jest większa od drugiej. Wtedy dzielimy sumę na równe części.

  • Mniejsza liczba to 1 część.
  • Liczba 2 razy większa to 2 takie części, a liczba 3 razy większa to 3 części.
  • Wszystkich części jest więc o 1 więcej niż „razy”: przy 2 razy więcej są 3 części.

Na przykład Bartek i Kasia mają razem 39 znaczków. Kasia ma 2 razy więcej znaczków niż Bartek. Jedna część to 39:3=1339 : 3 = 13. Bartek ma 13 znaczków, a Kasia 13⋅2=2613 \cdot 2 = 26 znaczków.

Sprawdzenie: 13+26=3913 + 26 = 39, a 26 to 2 razy 13.

Dzielenie z resztą

Nie zawsze da się rozdzielić coś po równo tak, żeby nic nie zostało. Wtedy wykonujemy dzielenie z resztą: otrzymujemy iloraz i resztę.

Na przykład 20 naklejek rozdzielamy po równo między 6 osób. Każda osoba dostaje 3 naklejki, a 2 naklejki zostają. Zapisujemy 20:6=3 r 220 : 6 = 3 \text{ r } 2 i czytamy „3 reszta 2”.

Ważne

Reszta jest zawsze mniejsza od dzielnika. Gdyby była równa dzielnikowi albo większa, każdy mógłby dostać jeszcze po jednym.

Dlatego przy dzieleniu przez 6 reszta może wynosić tylko 0, 1, 2, 3, 4 albo 5.

Gdy reszta wynosi 0, zwykle jej nie zapisujemy, np. 33:3=1133 : 3 = 11. Mówimy wtedy, że 33 dzieli się przez 3 bez reszty, czyli jest podzielne przez 3.

Jak dzielić z resztą i sprawdzić wynik

Dzielenie z resztą w pamięci wykonujemy w trzech krokach. Pokażemy je na 47:947 : 9.

  • Sprawdź, ile pełnych dziewiątek mieści się w 47: 5⋅9=455 \cdot 9 = 45, a sześć dziewiątek to już 54, czyli za dużo. Iloraz to 5.
  • Od dzielnej odejmij ten iloczyn: 47−45=247 - 45 = 2. Reszta to 2.
  • Zapisz wynik: 47:9=5 r 247 : 9 = 5 \text{ r } 2.

Zapamiętaj

Sprawdzenie: pomnóż iloraz przez dzielnik i dodaj resztę - otrzymasz dzielną. Reszta musi być mniejsza od dzielnika.

Tutaj 5⋅9+2=475 \cdot 9 + 2 = 47, a 2 jest mniejsze od 9. Zapis „4 reszta 11” byłby błędny, bo reszta 11 jest większa od dzielnika 9.

W zadaniu tekstowym ustal, co oznacza iloraz, a co reszta. Ustawiamy 43 książki na półkach, po 8 na każdej: 43:8=5 r 343 : 8 = 5 \text{ r } 3. Pełnych półek będzie 5, a 3 książki zostaną. Żeby ustawić wszystkie książki, potrzeba 5+1=65 + 1 = 6 półek.

Sprawdzian do druku

Arkusz PDF z kluczem, punktacją i oceną

Sprawdzam sprawdzian…

Znasz kogoś z klasy, komu się przyda? Podziel się zestawem

WhatsApp

Podobne zestawy

Zobacz wszystkie fiszki z matematyki