Historia
Macedonia, plany Filipa II i falanga macedońska
Poznasz przyczyny wzrostu potęgi Macedonii, plany Filipa II wobec Persji i zasady działania falangi macedońskiej. Uporządkujesz także najważniejsze daty związane z wyprawą Aleksandra Wielkiego.
Podcast
Ładuję…
Quizy w tym zestawie
24 pytań w 3 etapach
Odblokujesz je po dodaniu zestawu.
Etap 1: Wzrost potęgi Macedonii
Etap 1 · 6 fiszek · 8 pytań
Etap 2: Persja i plany podboju
Etap 2 · 3 fiszki · 8 pytań
Etap 3: Budowa i działanie falangi
Etap 3 · 3 fiszki · 8 pytań
Powtórka z całości
15 pytań ze wszystkich etapów, po ukończeniu etapów
1.Rywalizacja greckich polis po odparciu najazdów Persów
Greckie polis walczyły o dominację w świecie greckim. Głównymi rywalami były Sparta i Ateny.
2.Filip II i wzrost potęgi Macedonii
Filip II był królem Macedonii w IV wieku p.n.e. Wykorzystał rywalizację greckich polis, a dzięki świetnej armii podporządkował sobie pozostałe greckie miasta-państwa z wyjątkiem Sparty.
3.Położenie Macedonii
Macedonia była krainą położoną na północ od Grecji.
4.Związek Koryncki i wyjątek od jego zasięgu
Po pokonaniu Greków pod Cheroneą Filip II stanął na czele Związku Korynckiego. Należały do niego wszystkie miasta-państwa Grecji właściwej oprócz Sparty, która nie uznała jego władzy.
5.Plan Filipa II wobec Persji
Filip II planował podbić Persję na czele Greków zjednoczonych pod jego rządami.
6.Uzasadnienie i zachęta do wyprawy przeciw Persji
Filip II głosił, że zamierza pomścić perskie najazdy na Grecję z V wieku p.n.e. Greków przyciągały także bogactwa krajów Wschodu.
7.Pozorna potęga państwa perskiego
Persja zajmowała znacznie większy obszar niż Grecja, ale podbite narody zmuszano do płacenia danin i służby wojskowej. Filip II liczył, że wkroczenie greckiej armii wywoła ich bunt przeciw Persom.
8.Najważniejsze daty związane z Aleksandrem Wielkim
W 334 roku p.n.e. Aleksander Wielki rozpoczął podbój Persji. W 333 roku p.n.e. odbyła się bitwa pod Issos. W 323 roku p.n.e. Aleksander zmarł.
9.Falanga macedońska
Falanga macedońska była udoskonaloną wersją szyku bojowego stosowanego m.in. przez Ateńczyków i Spartan. Żołnierze macedońscy ustawiali się najczęściej w 16 szeregach.
10.Zadanie pierwszych szeregów falangi macedońskiej
Żołnierze pierwszych pięciu szeregów trzymali długie włócznie, zwane sarisami, poziomo, tworząc zaporę ostrzy przed frontem falangi. Tarcze zapewniały im osłonę.
11.Zadanie pozostałych szeregów falangi macedońskiej
Pozostałe szeregi dzierżyły pod kątem długie włócznie. Wraz z pierwszymi szeregami tworzyły zaporę ostrzy bardzo trudną do pokonania przez wroga.
12.Jak szeregi falangi macedońskiej tworzyły wspólną zaporę?
Pierwszych pięć szeregów trzymało długie sarisy poziomo, wysuwając ich ostrza przed front falangi. Dalsze szeregi unosiły sarisy pod kątem, co pomagało osłaniać szyk przed pociskami. Żołnierze mieli również tarcze.
Notatka
Od rywalizacji polis do przewagi Macedonii
Po odparciu perskich najazdów greckie miasta-państwa rozpoczęły walkę o dominację. Najważniejszymi przeciwnikami były Sparta i Ateny, a ich konflikt wykorzystał władca sąsiedniej Macedonii.
Macedonia leżała na północ od Grecji. W IV wieku p.n.e., za panowania Filipa II, stała się silnym państwem. Jej świetna armia pozwoliła królowi narzucić władzę greckim polis.
Zależność między tymi wydarzeniami miała dwa ogniwa: rywalizacja Greków stwarzała Filipowi dogodną sytuację, a siła wojskowa umożliwiała podporządkowanie miast-państw.
Filip II na czele Związku Korynckiego
Filip II żył od około 382 do 336 roku p.n.e. Po zwycięstwie nad Grekami w bitwie pod Cheroneą stanął na czele Związku Korynckiego.
Do związku należały miasta-państwa Grecji właściwej, ale istniał ważny wyjątek. Sparta nie przyłączyła się do niego i nie uznała władzy króla Macedonii.
Ważne
Nie utożsamiaj podporządkowania greckich polis z uznaniem władzy Filipa II przez Spartę.
Dlaczego planowano wyprawę przeciw Persji?
Król Macedonii zamierzał poprowadzić zjednoczonych pod jego władzą Greków na podbój Persji. Głosił, że wyprawa ma być zemstą za perskie najazdy z V wieku p.n.e. Dodatkową zachętę stanowiły bogactwa Wschodu.
Państwo perskie obejmowało znacznie większy obszar niż Grecja, lecz podbite ludy musiały płacić daniny i pełnić służbę wojskową. Filip spodziewał się, że wkroczenie greckiego wojska skłoni je do wystąpienia przeciw perskiej władzy.
Na osi wydarzeń związanych z Aleksandrem Wielkim trzeba umieścić trzy daty:
- 334 rok p.n.e. - początek podboju Persji.
- 333 rok p.n.e. - bitwa pod Issos.
- 323 rok p.n.e. - śmierć Aleksandra Wielkiego.
Zapamiętaj
Przed naszą erą lata o większych numerach były wcześniejsze: 334 rok p.n.e. poprzedzał 333 rok p.n.e.
Jak działała falanga macedońska?
Falanga macedońska powstała przez udoskonalenie szyku bojowego znanego m.in. Ateńczykom i Spartanom. Macedońscy żołnierze najczęściej ustawiali się w 16 szeregach, których zadania wzajemnie się uzupełniały.
| Miejsce w szyku | Tarcze i włócznie | Ustawienie włóczni |
|---|---|---|
| Pierwszych pięć szeregów | tarcze, długie włócznie zwane sarisami | poziomo, ostrzami przed front szyku |
| Dalsze szeregi | tarcze, długie sarisy | uniesione pod kątem |
Tarcze zapewniały osłonę od przodu, a sarisy pierwszych pięciu szeregów tworzyły zaporę ostrzy. Przeciwnik musiał pokonać tę przeszkodę, aby przełamać szyk. Uniesione sarisy dalszych szeregów pomagały osłaniać żołnierzy przed pociskami.
Ważne
Pierwsze i dalsze szeregi używały długich saris. Różniło je ustawienie broni, a nie podział na krótkie i długie włócznie.
Sprawdzian do druku
Arkusz PDF z kluczem, punktacją i oceną
Sprawdzam sprawdzian…
Znasz kogoś z klasy, komu się przyda? Podziel się zestawem
Podobne zestawy
Egipt faraonów - państwo, społeczeństwo, religia i osiągnięcia35 fiszek
Kongres wiedeński i nowy porządek w Europie30 fiszek uczy się 3
Mezopotamia i imperia starożytnego Bliskiego Wschodu40 fiszek uczy się 1
Epoka odrodzenia – odkrycia, reformacja i przemiany Europy32 fiszki uczy się 1
Podbój Europy przez Hitlera i Stalina (1939-1941)26 fiszek uczy się 10
Pierwsi Piastowie i początki Polski32 fiszki uczy się 13