Rzymski zapis liczb do 3000

1.Liczby rzymskie

To sposób zapisywania liczb za pomocą liter, np. I, V, X. W szkole podstawowej uczymy się zamieniać liczby arabskie na rzymskie i odwrotnie, w zakresie do 3000.

2.I

Znak rzymski oznaczający liczbę $1$.

3.V

Znak rzymski oznaczający liczbę $5$.

4.X

Znak rzymski oznaczający liczbę $10$.

5.L

Znak rzymski oznaczający liczbę $50$.

6.C

Znak rzymski oznaczający liczbę $100$.

7.D

Znak rzymski oznaczający liczbę $500$.

8.M

Znak rzymski oznaczający liczbę $1000$. W zakresie do $3000$ można użyć najwyżej trzech znaków $M$: $M$, $MM$, $MMM$.

9.Zasada dodawania

Gdy znaki są zapisane od większego do mniejszego, ich wartości dodajemy, np. $VIII = 5 + 1 + 1 + 1 = 8$, a $LX = 50 + 10 = 60$.

10.Zasada odejmowania

Gdy mniejszy znak stoi przed większym, odejmujemy jego wartość, np. $IV = 5 - 1 = 4$, $IX = 10 - 1 = 9$, $XL = 50 - 10 = 40$.

11.Powtórzenia znaków

Znaki $I$, $X$, $C$ i $M$ można powtórzyć najwyżej trzy razy obok siebie, np. $III = 3$, $XXX = 30$, $CCC = 300$, $MMM = 3000$.

12.Liczba $4$

Liczbę $4$ zapisujemy jako $IV$, a nie $IIII$. To przykład zasady odejmowania: $5 - 1 = 4$.

13.Liczba $9$

Liczbę $9$ zapisujemy jako $IX$, a nie $VIIII$. To także zasada odejmowania: $10 - 1 = 9$.

14.Dziesiątki w zapisie rzymskim

Liczby takie jak $20$, $30$, $40$ zapisujemy odpowiednio: $XX$, $XXX$, $XL$. Używamy znaków związanych z dziesiątkami: $X$, $L$, $C$.

15.Setki w zapisie rzymskim

Liczby takie jak $200$, $400$, $900$ zapisujemy jako $CC$, $CD$, $CM$. Używamy znaków $C$, $D$, $M$.

16.Zamiana na liczby rzymskie

Najwygodniej rozłożyć liczbę na tysiące, setki, dziesiątki i jedności, np. $2487 = 2000 + 400 + 80 + 7 = MM + CD + LXXX + VII$, czyli $MMCDLXXXVII$.