Charlie i fabryka czekolady - lektura - Nowe Zamieńmy słowo 4

1.Autor „Charliego i fabryki czekolady”

Roald Dahl (1916-1990) - brytyjski pisarz i autor scenariuszy z rodziny norweskich imigrantów. W czasie II wojny światowej był pilotem wojskowym. Po wojnie pisał najpierw opowiadania dla dorosłych, a potem książki dla dzieci.

2.Książki Roalda Dahla i ich cechy

Najbardziej znane to m.in. „Charlie i fabryka czekolady”, „Matylda”, „James i olbrzymia brzoskwinia” i „Czarownice”. Łączą humor, fantazję i morał, a dzieci są w nich często mądrzejsze i odważniejsze od dorosłych.

3.Willy Wonka

Tajemniczy właściciel największej i najsłynniejszej fabryki czekolady na świecie. Uchodzi za największego w historii wynalazcę i wytwórcę czekolady i innych słodyczy.

4.Wygląd Willy'ego Wonki

Nosi czarny cylinder, elegancki aksamitny frak, zielone spodnie i perłowoszare rękawiczki, a w ręku trzyma laseczkę ze złotą gałką. Ma małą, czarną szpicbródkę i jasne, błyszczące oczy. Mówi wysokim, piskliwym głosem.

5.Dlaczego Willy Wonka przypomina wiewiórkę?

Jest bardzo żwawy, ruchliwy i sprytny. Porusza się szybko, głowa stale mu podskakuje to w jedną, to w drugą stronę, a błyszczącymi oczami przygląda się wszystkiemu wokół.

6.Dlaczego Wonka zamknął fabrykę i przestał się pokazywać?

Inni wytwórcy czekolady zazdrościli mu i nasyłali szpiegów, którzy udawali robotników i wykradali jego tajne przepisy. Wonka zwolnił więc wszystkich pracowników i zamknął fabrykę. Gdy znów ją uruchomił, bramy pozostały zamknięte, a on sam nigdy się nie pokazywał, żeby nikt nie poznał jego tajemnic.

7.Złote Losy

Pięć złotych biletów, które Willy Wonka ukrył pod opakowaniami zwykłych tabliczek swojej czekolady, sprzedawanych na całym świecie. Ich znalazcy mogli zwiedzić fabrykę razem z Wonką i dostać słodyczy na całe życie.

8.Dlaczego Wonka ukrył Złote Losy i dlaczego tylko dla dzieci?

Wonka jest stary i nie ma rodziny, więc szukał następcy, który przejmie fabrykę i zaopiekuje się Umpa-Lumpasami. Uważał, że dorosły nie zechce się od niego uczyć i będzie robił wszystko po swojemu. Potrzebował dobrego, rozsądnego i kochającego dziecka - zwycięzcą miało zostać to, które polubi najbardziej.

9.Wynalazki Wonki, o których opowiada dziadek Joe

M.in. lody czekoladowe, które nie topią się w słońcu, karmelki zmieniające kolor co dziesięć sekund, guma do żucia, która nigdy nie traci smaku, i ptasie jajeczka, które w ustach zmieniają się w maleńkiego różowego pisklaczka. Dla indyjskiego księcia zbudował nawet pałac z czekolady.

10.Wynalazki pokazane podczas zwiedzania fabryki

Megalandryna - nigdy się nie zmniejsza i co tydzień zmienia kolor. Toffi-włoffi - sprawia, że rosną włosy. Guma-obiad - pasek gumy smakuje jak cały obiad z trzech dań. Czekolada telewizyjna - przesyłana przez telewizor i wyjmowana z ekranu.

11.Jak Wonka reaguje na zachowanie dzieci w fabryce?

Ostrzega dzieci i prosi, by niczego nie dotykały, ale nie powstrzymuje ich siłą. Gdy zdarza się wypadek, zachowuje spokój, uspokaja rodziców i często żartuje. Pozwala dzieciom ponieść skutki ich zachowania, a Umpa-Lumpasy śpiewają o tym pouczające piosenki.

12.Cechy charakteru Willy'ego Wonki

Można uznać, że jest pomysłowy, kreatywny, odważny w myśleniu i ma nieograniczoną wyobraźnię. Jest też energiczny, wesoły i trochę dziwaczny. Nie znosi brzydoty, dlatego dba, by każde pomieszczenie fabryki było piękne.

13.Budowa listu

List zaczynamy od miejscowości i daty (w prawym górnym rogu) oraz zwrotu do adresata. Potem piszemy treść w akapitach: wstęp, rozwinięcie i zakończenie. List kończymy pozdrowieniami i podpisem.

14.Jak powstaje prawdziwa czekolada?

Z owoców kakaowca wyjmuje się ziarna, które się suszy i praży (pali). Prażone ziarna miele się na masę kakaową i miesza z cukrem, a do czekolady mlecznej dodaje się mleko. Z gotowej masy formuje się tabliczki, pakuje je i rozwozi do sklepów.

15.Czym różni się wytwarzanie czekolady w książce od prawdziwego?

W fabryce Wonki czekolada płynie rzeką, a miesza ją i ubija wodospad, dzięki czemu jest lekka i puszysta. Wielkie szklane rury rozprowadzają ją po fabryce, pracują w niej mali Umpa-Lumpasy, a drzewa, krzewy i trawa nad rzeką są jadalne. W prawdziwej fabryce czekoladę mieszają maszyny.

16.Gdzie znajdują się pomieszczenia fabryki Wonki?

Najważniejsze pomieszczenia leżą głęboko pod ziemią, bo są większe niż boiska i na powierzchni zabrakłoby dla nich miejsca. Prowadzą do nich długie, kręte korytarze schodzące w dół. W fabryce jest bardzo ciepło, bo robotnicy nie znoszą zimna.

17.Sala z czekoladową rzeką

Najważniejsza część produkcji czekolady: piękna dolina z zielonymi łąkami, przez którą płynie rzeka gorącej czekolady z wodospadem. Z rzeki szklane rury wysysają czekoladę. Drzewa i krzewy są jadalne, a trawa jest zrobiona z miękkiego miętowego cukru.

18.Zapachy, kolory i dźwięki w fabryce

Zapachy: m.in. topiona czekolada, palona kawa, karmel, mięta, fiołki i skórka cytrynowa. Kolory: m.in. bladoróżowe ściany korytarza, brązowa rzeka, zielone łąki, różowa łódź. Dźwięki: warkot maszyn, szum wodospadu, zasysanie rur, śpiew i bębenki Umpa-Lumpasów.

19.Co sprawia, że fabryka wydaje się magiczna?

Można uznać, że to, iż prawie wszystko jest tu jadalne: rzeka z czekolady, łąka z cukru, łódź z karmelka. Pracują tu mali, rozśpiewani Umpa-Lumpasy, a szklana winda jeździ w każdą stronę i potrafi wylecieć przez dach.

20.Trasa zwiedzania fabryki

Goście zaczynają od sali z czekoladową rzeką, potem płyną różową łodzią z karmelka przez tunel pełen magazynów. Odwiedzają Gabinet Wynalazków, do którego nikt wcześniej nie wchodził, Orzecharnię, gdzie wiewiórki łuskają orzechy, a szklaną windą docierają do sali czekolady telewizyjnej.

21.Umpa-Lumpasy

Pracownicy fabryki Wonki - maleńcy ludzie, którzy sięgają dorosłemu najwyżej do kolana. Mają długie włosy, a ubierają się jak w dżungli: mężczyźni w skóry, kobiety w liście. Lubią muzykę, taniec i żarty, wymyślają piosenki.

22.Skąd Umpa-Lumpasy przybyli do fabryki?

Z Lumpalandii - kraju dżungli pełnej groźnych zwierząt. Mieszkali tam w domkach na drzewach, jedli obrzydliwe zielone gąsienice i marzyli o ziarnach kakaowych. Wonka obiecał im kakao na każdy posiłek i czekoladę, a nawet zapłatę w ziarnach kakaowych. Przywiózł całe plemię do fabryki.

23.Epitet i porównanie w opisie miejsca

Epitet to wyraz, który określa rzeczownik i opisuje jego cechę, np. lśniąca łódź, słodki zapach. Porównanie zestawia dwie rzeczy za pomocą słów jak, niczym, jakby, np. korytarze kręte jak nory królików.

24.Dlaczego Złote Losy wzbudziły tak wielkie zainteresowanie?

Losów było tylko pięć na cały świat, a dawały szansę wejścia do tajemniczej fabryki, do której od lat nikt nie wchodził, spotkania z Wonką i otrzymania słodyczy na całe życie. Ludzie kupowali więc mnóstwo czekolady, a niektórzy nawet oszukiwali.

25.Kto znalazł Złote Losy?

Pierwszy los znalazł Augustus Gloop, który zjadał mnóstwo czekolady. Drugi - Veruca Salt, dla której ojciec kupił setki tysięcy tabliczek. Trzeci - Violet Beauregarde, która na ten czas zamieniła gumę na czekoladę. Czwarty - Mike Teavee. Piąty, ostatni - Charlie Bucket.

26.Charlie Bucket i jego rodzina

Charlie to ubogi chłopiec, który mieszka z rodzicami i czwórką dziadków w małym drewnianym domku naprzeciwko fabryki Wonki. Dziadkowie dzielą jedno łóżko, a jedzenia ciągle brakuje. Czekoladę Charlie dostaje tylko raz w roku, na urodziny. Szczególnie bliski jest mu dziadek Joe.

27.Jak Charlie zdobył Złoty Los?

Zimą jego ojciec stracił pracę i rodzina głodowała. Wracając ze szkoły, Charlie znalazł w śniegu pieniądze i kupił czekoladę, a potem drugą - w niej był ostatni Złoty Los. Uczciwy sprzedawca obronił go przed ludźmi, którzy chcieli odkupić los. Do fabryki poszedł z dziadkiem Joe.

28.Augustus Gloop

Bardzo gruby dziewięciolatek, łakomczuch, który myśli tylko o jedzeniu. W fabryce pił czekoladę prosto z rzeki, choć Wonka mu zabronił. Wpadł do rzeki i wessała go szklana rura. Wyszedł z fabryki chudy jak słomka.

29.Veruca Salt

Rozpieszczona dziewczynka z bogatej rodziny - rodzice spełniają każdą jej zachciankę, a ona krzyczy, gdy czegoś nie dostanie. Zażądała wytresowanej wiewiórki i weszła do Orzecharni. Wiewiórki uznały ją za zepsuty orzech i wrzuciły do zsypu na śmieci. Wróciła do domu cała w śmieciach.

30.Violet Beauregarde

Dziewczynka, która bez przerwy żuje gumę i chwali się rekordem w żuciu jednej gumy. Wbrew ostrzeżeniom Wonki zaczęła żuć niegotową gumę-obiad i przy deserze z borówek zamieniła się w wielką borówkę. Po wyciśnięciu soku została fioletowa.

31.Mike Teavee

Chłopiec, który cały czas ogląda telewizję i uważa, że wie wszystko najlepiej. W sali czekolady telewizyjnej, mimo ostrzeżeń, przesłał sam siebie przez telewizor i zmalał. Rozciągnięto go w maszynie do gumy - stał się bardzo wysoki i cienki jak nitka.

32.Zalety i wady dzieci w fabryce

Można uznać, że Augustusa wyróżnia łakomstwo, Verucę arogancja, Violet zarozumiałość, a Mike'a brak wyobraźni. Zaletą Charliego jest skromność.

33.Co łączy dzieci, które zniknęły z fabryki?

Każde z nich nie posłuchało ostrzeżeń Wonki i złamało zasady, bo kierowało się swoją wadą. Każde zostało za to ukarane przygodą, która tę wadę ośmieszyła. Można uznać, że wszystkie były rozpieszczane przez rodziców.

34.Dorośli towarzyszący dzieciom w fabryce

Rodzice Augustusa, Veruki, Violet i Mike'a spełniali zachcianki dzieci i usprawiedliwiali je, np. pani Gloop chwaliła apetyt syna, a pan Salt kupował córce wszystko. Można uznać, że przez to dzieci stały się nieposłuszne. Dziadek Joe był ciepły i dobry, a Charlie zachowywał się skromnie.

35.Co wyróżniało Charliego wśród gości?

Można uznać, że skromność, dobroć i uczciwość: chciał podzielić się z rodziną jedyną czekoladą, nie zabierał rodzicom ich porcji, słuchał Wonki i nie łamał zasad. Dlatego został w fabryce jako jedyny i to on zwyciężył.

36.Zakończenie „Charliego i fabryki czekolady”

Wielka szklana winda wylatuje przez dach fabryki. Z góry widać, jak pozostałe dzieci wracają do domu z ciężarówkami słodyczy. Wonka oznajmia, że gdy Charlie dorośnie, fabryka będzie należała do niego. Winda przebija dach domku Bucketów i cała rodzina, razem z łóżkiem dziadków, przeprowadza się do fabryki.

37.Czas i miejsce akcji

W książce nie ma dokładnych informacji. Akcja dzieje się w XX wieku w mieście, w którym znajduje się największa na świecie fabryka czekolady. Wizyta w fabryce odbywa się zimą.

38.Czego uczy „Charlie i fabryka czekolady”?

Książka uczy, że warto zawsze mieć nadzieję, kierować się wyobraźnią, być skromnym i uczciwym oraz szanować innych.