Koronkowa robota - lektura - Nowe Zamieńmy słowo 4

1.Grzegorz Kasdepke

Autor „Koronkowej roboty” (ur. 1972). Jeden z najpopularniejszych polskich pisarzy dla dzieci i młodzieży, dziennikarz, wieloletni redaktor naczelny „Świerszczyka”. Napisał m.in. „Detektywa Pozytywkę” i „Kubę i Bubę”. W 2017 r. został Ambasadorem Polszczyzny.

2.Co znaczy wyrażenie „koronkowa robota”?

Praca wykonana bardzo dokładnie, starannie i precyzyjnie, w sposób misterny i kunsztowny - tak jak koronka, w której każde oczko musi być na swoim miejscu.

3.Do czego można odnieść tytuł „Koronkowa robota”?

Dosłownie - do koronek z Koniakowa: heklowania, wzorów i Muzeum Koronki. W przenośni można uznać, że chodzi o staranne rozwiązywanie zagadki kryminalnej krok po kroku i o pisanie kryminału przez Staszka. Podtytuł książki to „czyli wzór na kryminalną historię”.

4.Świat przedstawiony

Wszystko, co zostało opisane w dziele literackim. Jego elementy to: czas i miejsce akcji, bohaterowie oraz zdarzenia, w których biorą oni udział.

5.Elementy świata przedstawionego w „Koronkowej robocie”

Czas akcji: letnie wakacje (najważniejsze wydarzenia dzieją się drugiego dnia pobytu). Miejsce: Polska, Koniaków w okolicach Baraniej Góry. Bohaterowie: rodzeństwo Staszek i Róża, rodzice, pani Maria, pani Lucyna i inni. Wydarzenia: zagadka kryminalna i pojmanie szajki, która chciała ukraść suknie z Muzeum Koronki.

6.Miejsca wydarzeń w powieści

Polska, wieś Koniaków w górach, w okolicach Baraniej Góry i góry Ochodzita, blisko granicy z Czechami i Słowacją. Akcja toczy się m.in. w drewnianym domu pani Marii, w Muzeum Koronki, przy kościele z cmentarzem oraz w górach, w szałasie i na leśnym parkingu.

7.Koronka koniakowska - z czego słynie Koniaków

Koniaków słynie z koronki koniakowskiej - koronek robionych ręcznie szydełkiem z bardzo cienkich nici. Mają niepowtarzalne wzory przekazywane z pokolenia na pokolenie. Tradycja trwa od ponad stu lat.

8.Heklować, heknadla

Wyrazy z gwary górali śląskich. Heklować to robić koronki szydełkiem, czyli szydełkować. Heknadla to szydełko.

9.Gwara

Odmiana języka polskiego, którą posługują się ludzie mieszkający na określonym terytorium. Ma specyficzną wymowę, odrębne słownictwo i inną odmianę niektórych wyrazów.

10.Dlaczego pani Maria mówi gwarą?

Koniaków leży w górach, a mieszkańcy tego regionu znają gwarę górali śląskich. Pani Maria jest nauczycielką polskiego, ale do turystów mówi gwarą, bo lubią jej zabawne opowieści. Gdy nagle przemówiła zwykłą polszczyzną, wydało się to Staszkowi podejrzane.

11.Nazwy motywów koronki koniakowskiej

Każdy wzór koronki ma swoją nazwę, np. strupek, żeberko, słupek, fasolka, żabka, warkoczyk, motylek, łańcuszek. W książce autor zapisał je kursywą, czyli pochyłą czcionką.

12.Jakie cechy są potrzebne koronczarce?

Cierpliwość, zręczność i pomysłowość. Nawet prosty wzór wymaga wielu godzin pracy z cienką nitką i szydełkiem. Można uznać, że koronka to dzieło serca i rąk.

13.Staszek

Główny bohater, dziewięciolatek, starszy o dwa lata brat Róży. Czyta dużo kryminałów i chce napisać prawdziwy kryminał dla dzieci. Wszystko zapisuje w notesie i tworzy listę podejrzanych. Bywa ciekawski i nieostrożny, np. wchodzi nocą na strych.

14.Róża

Siedmioletnia siostra Staszka. Tata nazywa ją aniołeczkiem. Jest spostrzegawcza, sprytna i pomysłowa - umie wybrnąć z kłopotu. Lubi śledzić podejrzanych, ale bywa też płaczliwa i czasem się obraża.

15.Bohaterowie „Koronkowej roboty” - relacje

Staszek i Róża to rodzeństwo, które przyjeżdża z rodzicami do pani Marii. Pani Lucyna prowadzi Muzeum Koronki. Złodzieje Nutria i Faja oszukują ją, udając monterów alarmu. Pan Tadek zaskakuje ich w muzeum, a sierżant (samotny motocyklista) tropi ich gang.

16.Pani Maria

Gospodyni, u której rodzina spędza wakacje. W roku szkolnym jest nauczycielką języka polskiego, a latem wynajmuje turystom pokoje w drewnianym domu. Opowiada gwarą zabawne historie. Jej córka mieszka w Katowicach i pracuje na uniwersytecie.

17.Pani Lucyna

Prowadzi Muzeum Koronki i kocha wszystko, co wiąże się z koronką koniakowską. Ma córeczkę w wieku przedszkolnym i lubi kawę bananową. W muzeum wystawiono na kilka dni bardzo cenne suknie słynnych projektantów mody.

18.Mama i tata

Rodzice Staszka i Róży. Zostawiają dzieci pod opieką pani Marii i idą sami w góry w stronę Baraniej Góry. Gubią się, zasypiają w szałasie, a ich telefony nie działają. Motocykliści biorą tatę za policjanta i przywiązują rodziców do drzew. Uwalniają ich karatecy.

19.Pan Tadek

Wesoły starszy mężczyzna z poczuciem humoru. Nosi góralski kapelusz z biało-czerwoną wstążką, a czasem róg pasterski, który dzieci brały za lufę armaty. Ma galerię sztuki ludowej. Pani Maria nazywa go „strażnikiem zmierzchu”.

20.Drab nr 1 i Drab nr 2

Dwaj brodacze, których Staszek zapisał jako pierwszych podejrzanych. Nie rozstają się z aparatem fotograficznym i dyktafonem. Okazali się studentami, którzy badają tradycje Koniakowa dla swojej pani profesor - córki pani Marii.

21.Samotny motocyklista

Przyjeżdża i odjeżdża z hałasem, a Muzeum Koronki zwiedza w milczeniu, rumieniąc się. Okazał się sierżantem policji, który tropił gang motocyklistów. Wezwał policyjne posiłki pod muzeum.

22.Nutria i Faja

Złodzieje z gangu motocyklistów. Udają fachowców od naprawiania alarmów. Wcześniej rozregulowali alarm w Muzeum Koronki, a potem próbowali ukraść cenne suknie. Nutria jest chudy i ma żółte zęby, Faja jest gruby i pali fajkę.

23.Ksiądz proboszcz

Miejscowy proboszcz, który uruchamia dzwony w koniakowskim kościele. Gdy dzieci zamknęły go w kościele, razem z brodaczami rozdzwonił trzy dzwony naraz.

24.Lista podejrzanych Staszka - kto był winny?

Staszek podejrzewał m.in. dwóch brodaczy, mężczyznę z rogiem pasterskim, samotnego motocyklistę, a nawet panią Marię i proboszcza. Wszyscy oni okazali się niewinni. Winni byli Nutria i Faja oraz ich gang motocyklistów.

25.Pierwszy dzień w Koniakowie

Po przyjeździe Staszek notuje pierwszych podejrzanych. Pani Maria zamyka właz na strych i nagle mówi zwykłą polszczyzną. Wieczorem Staszek wchodzi po drabinie na strych, a Róża pilnuje. Chłopiec spada, rani kolano i jest siwy od pajęczyn.

26.Drugi dzień - zanim zaczęła się ucieczka

Lekarz każe Staszkowi odpoczywać, więc rodzice idą w góry sami. Róża robi z panią Marią zakupy i poznaje pana Tadka oraz panią Lucynę. Staszek zostaje sam w zamkniętym domu. Ktoś szarpie klamkę i wsuwa pod drzwi tajemniczą karteczkę.

27.Tajemniczy „szyfr” na karteczkach

Na kartce spod drzwi były słowa: głowa, warkoczyk, kostka, pazurek i ślepe oczko. W liściku pani Marii do sąsiadki: łańcuszek, motylek i trupioczek. Dzieci uznały to za groźny szyfr, a były to nazwy motywów koronki.

28.Dlaczego Staszek i Róża uciekli od pani Marii?

Rodzice długo nie wracali z gór, a dzieci uznały słowa z karteczek za groźny szyfr. Pani Maria wydała im się podejrzana, jak czarownica z „Jasia i Małgosi”. Zamiast zanieść koszyk sąsiadce, pani Teresie, uciekły łąkami pod kościół.

29.Dlaczego biły dzwony?

Uciekające dzieci zatrzasnęły drzwi kościoła i zamknęły je na klucz, a w środku zostali ksiądz i brodacze. Ksiądz z brodaczami rozdzwonił trzy dzwony. Mieszkańcy pobiegli pod kościół, a Nutria i Faja uznali, że to dobra chwila na kradzież.

30.Dzieci w Muzeum Koronki

Staszek i Róża chowają się pod sukniami słynnych projektantów. Pani Lucyna zamyka muzeum, nie wiedząc, że są w środku. Złodzieje otwierają zamek, a alarm milczy. Wtedy „ożywione” suknie uciekają, a Staszek kopie Faję. Nutria grozi dzieciom nożem.

31.Jak schwytano złodziei?

Pan Tadek celuje w złodziei czymś, co wygląda jak broń. Złodzieje uciekają do motorów, ale otaczają ich karatecy, a mama wyrywa Nutrii kluczyki. Na pomoc przychodzi gang, lecz mieszkańcy stają murem, a pani Maria woła: „Heknadle w dłoń!”. Sierżant wzywa policję.

32.Zakończenie powieści

Wieczorem dorośli ucztują w kuchni pani Marii, z jej córką, studentami, panem Tadkiem i panią Lucyną. Staszek czyta Róży swoje notatki od zdania o strupku - tego samego, od którego zaczyna się książka. Można uznać, że czytamy kryminał Staszka.

33.Jak zmieniła się relacja rodzeństwa?

Na początku Staszek i Róża ciągle się kłócą, a Róża szantażuje brata. Potem razem prowadzą śledztwo, trzymają się razem i pomagają sobie, np. Róża prowadzi brata w muzeum. Wieczorem Staszek czyta siostrze swoje notatki.

34.Kryminał

Utwór literacki lub film, którego tematem jest przestępstwo i poszukiwanie jego sprawcy.

35.Cechy dobrego kryminału

Trzyma czytelnika w napięciu, prowadzi do rozwiązania intrygującej zagadki i ma tajemniczy, a nawet mroczny nastrój. Zakończenie nie jest oczywiste.

36.Słownictwo detektywa

Czynności: tropić, gromadzić informacje, łączyć fakty, wziąć pod lupę, rozwikłać zagadkę. Pojęcia: poszlaki, świadkowie, motywy, dowody, ślady, śledztwo. Trafić po nitce do kłębka - dojść do prawdy krok po kroku, po śladach.

37.Cechy kryminału w „Koronkowej robocie”

Jest przestępstwo - próba kradzieży cennych sukien z Muzeum Koronki. Są podejrzani, poszlaki i śledztwo prowadzone przez dzieci, tajemniczy nastrój i napięcie. Na końcu przestępcy zostają wykryci i schwytani.

38.Jak Staszek przygotowywał się do pisania kryminału?

Czytał dużo kryminałów, uważnie obserwował ludzi i zapisywał wszystko w notesie. Prowadził listę podejrzanych i starał się łączyć fakty jak detektyw. Pisarzowi kryminałów potrzebne są spostrzegawczość, wyobraźnia, logiczne myślenie i cierpliwość.

39.Kto najpierw budził nieufność, a potem pomógł?

Pan Tadek zaskoczył złodziei w muzeum i dzieci mogły się wymknąć. Samotny motocyklista okazał się sierżantem i wezwał policję. Pani Maria poprowadziła koronczarki przeciw gangowi. Brodacze z księdzem rozdzwonili dzwony, przez co pod kościołem zebrali się mieszkańcy.

40.Czego uczy „Koronkowa robota”? (można uznać)

Można uznać, że uczy współpracy - rodzeństwa i całej wsi. Pokazuje, że nie warto oceniać ludzi po pozorach, bo podejrzani okazali się niewinni. Uczy też logicznego myślenia i dostrzegania różnych perspektyw.