Akademia pana Kleksa - lektura - Nowe Zamieńmy słowo 4

1.Autor „Akademii pana Kleksa”

Jan Brzechwa (1898-1966), czyli Jan Wiktor Lesman - poeta, autor książek dla dzieci i tekstów kabaretowych, tłumacz i prawnik. Napisał też m.in. „Kaczkę dziwaczkę”, „Na straganie”, „Pomidora”, „Przygody Pchły Szachrajki”. Wiele jego utworów ilustrował grafik Jan Marcin Szancer.

2.Opinia o lekturze

Własne zdanie o książce wraz z uzasadnieniem: o czym jest utwór, co się podobało, co sprawiło trudność, a co się nie podobało. Opinia może kończyć się poleceniem książki innym.

3.O czym opowiada „Akademia pana Kleksa”?

O Adasiu Niezgódce, który trafia do niezwykłej szkoły profesora Ambrożego Kleksa. Uczą się w niej tylko chłopcy o imionach na literę A. Adaś przeżywa wiele przygód, poznaje osobliwe postacie i historię szpaka Mateusza.

4.Narrator „Akademii pana Kleksa”

Adaś (Adam) Niezgódka - rudy, dwunastoletni uczeń Akademii. Bierze udział w wydarzeniach i mówi o sobie „ja”, więc jest to narracja pierwszoosobowa. Swoje przygody spisuje w pamiętniku.

5.Jak Adaś nauczył się latać?

Naśladował pana Kleksa: nabrał w płuca powietrza, poczuł lekkość, wydął policzki i uniósł się w górę. Nie umiał jednak kierować sobą w powietrzu ani wylądować, więc wiatr niósł go nad miastem coraz wyżej.

6.Uczucia Adasia podczas lotu

Na początku był pewny siebie, bo sądził, że latanie jest łatwe. Gdy wznosił się wbrew woli, poczuł lęk. Po zmroku, wśród samych gwiazd, ogarnęła go ogromna trwoga. W końcu, wyczerpany lotem, płaczem i strachem, zasnął.

7.Przygoda Adasia w Psim Raju

Po locie Adaś obudził się w Psim Raju - krainie, do której psy trafiają po śmierci. Spotkał tam swojego mopsa Reksa i poznał jego przyjaciół. Na ulicy Dręczycieli widział chłopców, którzy krzywdzili psy. Wrócił dzięki listowi pana Kleksa, który przyniósł Mateusz, i obiecał, że już nigdy nie będzie latał.

8.Marzenia bohaterów „Akademii pana Kleksa”

Uczniowie marzą, by unosić się w powietrzu jak pan Kleks. Mateusz chce odzyskać ludzką postać. Pan Kleks chce napisać bajkę o księżycowych ludziach. Filip pragnie, by jego lalka Alojzy stała się człowiekiem. Dziś marzenie o lataniu można spełnić np. w tunelu aerodynamicznym, gdzie człowieka unosi silny strumień powietrza.

9.Dlaczego Adaś trafił do Akademii pana Kleksa?

W domu nic mu się nie udawało: spóźniał się do szkoły, nie odrabiał lekcji, wszystko tłukł. Gdy na dodatek oblał atramentem spodnie, obrus i nowy kostium mamy, rodzice wysłali go na naukę i wychowanie do pana Kleksa.

10.Gdzie leży Akademia pana Kleksa?

Na samym końcu ulicy Czekoladowej. Jest to trzypiętrowy gmach z kolorowych cegiełek w ogromnym parku pełnym dołów, jarów i wąwozów. Park otacza wysoki mur z oszkloną bramą od strony ulicy. Za mur nie wolno wychodzić bez pana Kleksa.

11.Furtki w murze Akademii

Żelazne furtki zamknięte na srebrne kłódeczki prowadzą do sąsiednich bajek, np. Andersena, braci Grimm, o dziadku do orzechów, o Kaczce Dziwaczce. Nikt nie wie, ile ich jest. Kluczyki ma pan Kleks i wysyła chłopców do bajek po sprawunki - Adaś przyniósł np. zapałki od dziewczynki z zapałkami.

12.Co mieści się na piętrach Akademii?

Parter - sale szkolne (pracownie). I piętro - sypialnie i wspólna jadalnia. II piętro - pokój pana Kleksa i Mateusza, a pozostałe pokoje są zamknięte na klucz. III piętro - sekrety pana Kleksa; schody tam nie prowadzą, a pan Kleks wchodzi przez komin.

13.Zasady przyjęcia do Akademii

Pan Kleks przyjmuje tylko chłopców, których imiona zaczynają się na literę A, bo nie chce zaśmiecać sobie głowy wszystkimi literami alfabetu. Uczniów jest dwudziestu czterech, np. czterech Adamów, pięciu Aleksandrów, sześciu Antonich, jeden Artur, jeden Albert i jeden Anastazy.

14.Plan dnia w Akademii

O piątej Mateusz budzi uczniów: z otworów w suficie kapie na nosy zimna woda. Potem mycie pod prysznicami z wodą sodową z sokiem, o wpół do szóstej śniadanie, o szóstej apel w gabinecie, gdzie pan Kleks odbiera senne lusterka (ogląda w nich sny uczniów), a o siódmej zaczynają się lekcje.

15.Strój uczniów, nagrody i kary w Akademii

Strój: granatowe koszule, białe długie spodnie, granatowe pończochy i białe trzewiki. Nagroda: pan Kleks przykleja wyróżnionemu uczniowi do nosa piegę - najwyższą odznakę Akademii. Kara: przez cały dzień trzeba nosić żółty krawat w zielone grochy. Za wejście do sekretów pana Kleksa groziło wypędzenie ze szkoły.

16.Posiłki w Akademii

W kuchni gotuje tylko pan Kleks: przyrządza potrawy z kolorowych szkiełek, jadalnych farb i płomyków świec. Mały kawałek mięsa powiększa pompką do dużej pieczeni. Podczas obiadu unosi się nad stołem i polewa potrawy sosami, które np. wzmacniają zęby albo poprawiają wzrok. Kolorowe szyby w jadalni poprawiają smak jedzenia.

17.Obowiązki uczniów Akademii

W Akademii nie ma służby, więc uczniowie sami wykonują prace gospodarskie. Na przykład Anastazy otwiera i zamyka bramę, Aleksandrowie dbają o ubrania i bieliznę, inni sprzątają park i boisko, nakrywają do stołu, zmywają naczynia i pilnują porządku w sypialni.

18.Przedmioty szkolne w Akademii pana Kleksa

Pan Kleks nie uczy tabliczki mnożenia, gramatyki ani kaligrafii. Lekcje są ciekawe i zabawne, np. kleksografia, przędzenie liter, geografia z piłką z globusa i leczenie chorych sprzętów.

19.Kleksografia i przędzenie liter

Kleksografia: na papierze robi się kilka dużych kleksów, kartkę składa się na pół, a rozmazane plamy tworzą kształty zwierząt i postaci, do których dopisuje się historyjki. Przędzenie liter: litery w książkach rozplątuje się na cienkie niteczki i nawija na szpulki; pan Kleks wiąże z nich supełki i w ten sposób czyta palcami.

20.Geografia i leczenie chorych sprzętów

Geografia: chłopcy w dwóch drużynach kopią piłkę zrobioną z globusa i przy każdym kopnięciu wymieniają miasto, rzekę albo górę, w którą trafił but; Mateusz jest sędzią. Leczenie chorych sprzętów: w szpitalu na drugim piętrze pan Kleks bada meble jak lekarz, np. mierzy stołowi puls, smaruje maścią, zakrapla zawiasy olejem.

21.Jak Adaś ocenia pana Kleksa?

Adaś, który opowiada o panu Kleksie, bardzo go podziwia i uważa, że pan Kleks potrafi wszystko. Uczniowie szanują go i kochają, bo nigdy się nie gniewa i jest nadzwyczajnie dobry.

22.Wygląd pana Kleksa

Jest średniego wzrostu. Ma ogromną czuprynę we wszystkich barwach tęczy i bujną, zwichrzoną brodę czarną jak smoła. Duży, ruchliwy nos przekrzywia mu się w zależności od pory roku. Nosi srebrne binokle, ma długie pomarańczowe wąsy i twarz pełną piegów.

23.Strój pana Kleksa

Nosi bardzo szerokie spodnie, które na wietrze przypominają balon, długi, obszerny surdut koloru czekoladowego lub bordo, aksamitną cytrynową kamizelkę ze szklanymi guzikami, wysoki sztywny kołnierzyk i aksamitną kokardkę zamiast krawata. Ma mnóstwo kieszeni, a jedyna kieszeń surduta, z tyłu, jest dla Mateusza.

24.Umiejętności pana Kleksa

Pan Kleks unosi się w powietrzu i siada na krześle, którego nie ma, odgaduje myśli, powiększa przedmioty pompką, gotuje z kolorowych szkiełek, a swoje oko wysyła na oględziny, nawet na Księżyc. Sam jednak mówi, że nie jest czarownikiem: lubi robić wynalazki i zna się trochę na bajkach.

25.Mieć olej w głowie

Związek frazeologiczny: być mądrym i rozsądnym. Pan Kleks zapowiada, że nie będzie uczył zwykłych szkolnych przedmiotów, tylko „naleje uczniom oleju do głów” - można uznać, że chce nauczyć ich myśleć i rozbudzić ich ciekawość.

26.Czy pan Kleks jest dobrym nauczycielem?

Można uznać, że tak: troszczy się o uczniów, nigdy się nie gniewa, prowadzi ciekawe lekcje i nagradza wyróżniających się. Ma też słabości, np. bywa roztargniony, a wobec psot Alojzego okazuje się bezradny.

27.Plan opisu nauczyciela

1. Imię i nazwisko. 2. Przedmiot, którego uczy. 3. Sylwetka i wzrost. 4. Fryzura i twarz. 5. Strój. 6. Umiejętności. 7. Relacje z uczniami. 8. Inne informacje i ciekawostki. 9. Opinia o tej osobie. Każdą część zaczynamy od nowego akapitu.

28.Pisownia: oryginał, oryginalny, oryginalnie

Te wyrazy piszemy z literą y po r (or-y-ginał), mimo że w wymowie nie zawsze słychać głoskę y.

29.Skróty im., ul., nr

im. - imienia, ul. - ulica, nr - numer. Po skrócie nr nie stawiamy kropki, a po im. i ul. stawiamy.

30.Szpak Mateusz

Uczony szpak pana Kleksa - jedyny mieszkaniec Akademii, którego imię nie zaczyna się na A, ale nie jest uczniem. Mówi, wymawiając tylko końcówki wyrazów. Według własnej opowieści jest księciem zamienionym w szpaka.

31.Co robi Mateusz w Akademii i gdzie mieszka?

Budzi uczniów, dzwoni na apel i obiad, odbiera telefon, odrabia z chłopcami lekcje i zastępuje pana Kleksa w szkole, np. sędziuje grę globusem. Mieszka z panem Kleksem na drugim piętrze, a często siedzi w tylnej kieszeni jego surduta. Uwielbia jeść piegi pana Kleksa.

32.Jak Adaś namówił Mateusza do opowieści?

Pan Kleks, pogryziony przez komary, zdrapał sobie wszystkie piegi. Adaś pozbierał je w trawie i dał Mateuszowi, który uważa piegi za przysmak. Od tej chwili Mateusz zaprzyjaźnił się z Adasiem i opowiedział mu historię swojego życia.

33.Historia Mateusza - od dworu do uzdrowienia

Książę żył szczęśliwie na dworze ojca-króla. Ojciec, w obawie o jego zdrowie, zabronił mu jeździć konno. Książę złamał zakaz: nocą pojechał do lasu i zastrzelił króla wilków, który zdążył go ugryźć. Chory książę słabł, aż uzdrowił go doktor Paj-Chi-Wo i dał mu czapkę bogdychanów.

34.Historia Mateusza - od napaści wilków do Akademii

Wilki zemściły się: pustoszyły królestwo i wtargnęły do pałacu. Książę włożył czapkę bogdychanów i zamienił się w szpaka, ale czapka nie miała już guzika, więc nie mógł wrócić do ludzkiej postaci. Szpak przechodził z rąk do rąk, aż kupił go na targu w Salamance pan Kleks.

35.Doktor Paj-Chi-Wo

Nadworny lekarz ostatniego cesarza chińskiego. Uzdrowił księcia i dał mu czapkę bogdychanów: po jej włożeniu można zmienić się w dowolną istotę, a pociągnięcie za guzik przywraca dawną postać. Był też przyjacielem pana Kleksa i przekazał mu swoją wiedzę, np. jak robić jadalne farby.

36.Chronologiczny

Zgodny z tym, jak wydarzenia następowały po sobie w czasie: najpierw to, co stało się najwcześniej, na końcu to, co najpóźniej.

37.Golarz Filip i jego synowie

Filip to golarz (fryzjer), który co czwartek przynosi panu Kleksowi świeże piegi zebrane brzytwą z twarzy klientów. Zażądał, pod groźbą odebrania piegów, by pan Kleks przyjął do Akademii jego dwóch synów pod imionami na A: Anatola Kukuryka i Alojzego. Alojzy okazał się lalką, nad którą Filip pracował dwadzieścia lat.

38.Alojzy i koniec Akademii

Pan Kleks ożywił lalkę Alojzego, ale Alojzy dokuczał wszystkim i psocił. W Wigilię wykradł z trzeciego piętra sekrety pana Kleksa - porcelanowe tabliczki z wiedzą od doktora Paj-Chi-Wo - i rozdeptał je. Pan Kleks stracił swoje umiejętności, a Alojzego rozkręcił na części.

39.Zakończenie „Akademii pana Kleksa”

Akademia kurczy się: budynek staje się klatką, park dywanem, mur biblioteką, a furtki grzbietami książek z bajkami. Pan Kleks maleje i zamienia się w guzik. Mateusz chwyta guzik i staje się człowiekiem. Wyznaje, że nie jest księciem, historię o królu wilków zmyślił, a sam jest autorem opowieści o panu Kleksie.

40.Bohaterowie „Akademii pana Kleksa” i ich relacje

Pan Kleks uczy Adasia i innych chłopców, a szpak Mateusz mu pomaga. Doktor Paj-Chi-Wo był przyjacielem pana Kleksa i uzdrowił księcia. Golarz Filip zbudował lalkę Alojzego i przyprowadził go z Anatolem do Akademii. Reks to dawny pies Adasia.