Urok i siła marzeń, podmiot i orzeczenie - Słowa na start 4

1.Kto jest bohaterem wiersza „Dyzio marzyciel” Juliana Tuwima i co robi?

Bohaterem jest chłopiec Dyzio. Leży na łące, przygląda się błękitnemu niebu i marzy. Jego marzenia są podane w cudzysłowie, czyli jako jego własne słowa.

2.O czym marzy Dyzio?

Dyzio marzy, żeby niebo było zrobione ze słodyczy: obłoczki z waniliowego kremu, różowe chmurki z malinowych lodów, złociste chmurki ze stosów ciastek, a całe niebo z czekoladowego tortu. Wtedy leżałby na trawie, wyciągał rękę i tylko jadł.

3.Budowa wiersza „Dyzio marzyciel”

Wiersz ma jedną strofę złożoną z 16 wersów. Jest rymowany, czyli zakończenia wersów brzmią podobnie, np. łące - płynące, różowe - malinowe.

4.Epitet - czym jest i co opisują epitety w „Dyziu marzycielu”?

Epitet to wyraz, który określa rzeczownik i opisuje jego cechę, najczęściej przymiotnik. W wierszu epitety opisują chmury i przysmaki, np. błękitne niebo, waniliowy krem. Dotyczą głównie wzroku i smaku, więc pomagają wyobrazić sobie marzenia Dyzia.

5.Nastrój wiersza „Dyzio marzyciel”

Nastrój wiersza jest pogodny, wesoły i beztroski.

6.Jaki jest Dyzio i jakie są jego marzenia?

Dyzio jest łakomy, leniwy i marzycielski. Jego marzenia są nierealne, czyli nie mogą się spełnić.

7.Związek frazeologiczny

Związek frazeologiczny to stałe połączenie wyrazów, które ma znaczenie przenośne, inne niż znaczenie poszczególnych słów.

8.Związki frazeologiczne oznaczające marzenie o nierealnych rzeczach

Chodzić z głową w chmurach, bujać w obłokach, myśleć o niebieskich migdałach. Wszystkie trzy znaczą: marzyć o rzeczach nierealnych, zamiast zajmować się tym, co dzieje się naprawdę.

9.Wywiad - jak jest zbudowany?

Wywiad to rozmowa dziennikarza z rozmówcą. Ma formę pytań, które zadaje dziennikarz, i odpowiedzi rozmówcy. Przed wypowiedziami często stoją inicjały osób, które mówią.

10.Kto rozmawia w wywiadzie „Nie bój się marzyć”?

Dziennikarką jest dziewięcioletnia Weronika Jezierska (W.J.), która zadaje pytania. Rozmówcą jest pływak Bartek Kubkowski (B.K.), który odpowiada.

11.Jakie jest wielkie marzenie Bartka Kubkowskiego?

Bartek chce przepłynąć wpław cały Bałtyk, bez żadnej przerwy. To pragnienie, którego jeszcze nie spełnił.

12.Najważniejsze osiągnięcia Bartka Kubkowskiego

Podczas najdłuższej próby przepłynięcia Bałtyku płynął 52 godziny i 30 minut, czyli ponad dwie doby. W 2025 roku ustanowił rekord świata w 24-godzinnym pływaniu - pokonał 103 kilometry bez zatrzymania.

13.Jak narodziło się marzenie Bartka o Bałtyku?

Bartek pływa od ósmego roku życia. Zaczynał na basenie, potem przepłynął jezioro na Mazurach (10 km), a później pięć połączonych jezior (40 km). Stąd wziął się pomysł, by przepłynąć Bałtyk.

14.Akwen

Akwen to konkretny obszar wodny, np. jezioro lub morze.

15.Jakie zwierzęta spotkał Bartek w Bałtyku i nad nim?

Podpływały do niego ryby i meduzy, które w Bałtyku nie parzą. Podczas treningu w Mielnie na plażę wyszedł mors arktyczny - pierwszy raz w historii Bałtyku. Bartek mówi, że Bałtyk to jeden z najbezpieczniejszych akwenów.

16.Co pomaga Bartkowi płynąć, gdy jest ciężko?

Stara się myśleć pozytywnie: nie o zimnie i bólu, tylko np. o ciepłym rosole i słońcu. Przypomina sobie, po co płynie - współpracuje z Fundacją Cancer Fighters, która pomaga chorym na raka, a myśl, że sam jest zdrowy, daje mu siłę. Zespół przyjaciół pilnuje, żeby się nie poddał.

17.Jak Bartek radzi sobie ze strachem?

W nocy Bałtyk jest czarny i budzi lęk. Bartek pyta wtedy sam siebie, czego się boi, i przypomina sobie, że ma łódź, lekarza i przyjaciół, więc jest bezpieczny. Mówi, że każdy się czegoś boi - on sam prywatnie boi się pająków.

18.Co według Bartka jest zwycięstwem i kto jest bohaterem?

Zwycięstwem jest już samo rozpoczęcie czegoś nowego. Bohaterem jest każdy, kto robi coś mimo strachu.

19.Jaką radę daje Bartek dzieciom?

Radzi zacząć marzyć, bo marzenia nic nie kosztują. Trzeba codziennie walczyć z leniem albo strachem, cieszyć się tym, co się robi, i znajdować radość w codzienności.

20.Motywować

Motywować to zachęcać kogoś do działania i dodawać mu wiary w siebie, żeby osiągnął swój cel.

21.Przesłanie wywiadu „Nie bój się marzyć”

Wytrwałość, odwaga i pozytywne myślenie pomagają spełniać marzenia. Bartek podkreśla też, że sport jest ważny, ale nie najważniejszy - ma również marzenia rodzinne i życiowe.

22.Kto jest narratorem w utworze „Ratunku, marzenia!” Doroty Suwalskiej?

Narratorem jest chłopiec, syn w rodzinie. Opowiada w pierwszej osobie, czyli o sobie mówi „ja”, więc jest to narracja pierwszoosobowa. Jest z natury dość spokojny i nie lubi, gdy ktoś przeszkadza mu w grze na komputerze.

23.Bohaterowie utworu „Ratunku, marzenia!”

Narrator, tata (Jacuś), mama, młodsza siostra Helenka, która ma bzika na punkcie zwierząt i cieszy się z wyjazdów, oraz starsza siostra Julia - piętnastolatka, stała pesymistka w rodzinie, która często zrzędzi.

24.Jaka jest „sprawa kluczowa” w rodzinie narratora?

Sprawa kluczowa to informacja, bez której nie da się zrozumieć całej historii. Są nią marzenia rodziców - urodzonych warszawiaków - o zamieszkaniu w domu na wsi.

25.Przebieg wydarzeń w utworze „Ratunku, marzenia!”

Tata znajduje w internecie aukcję domu na wsi. Narrator wyjaśnia marzenia rodziców i to, że rodzina często ogląda różne domy. Mama narzeka na wymagania taty, a tata mówi, że droga do celu bywa ważniejsza od celu. Rodzina wyrusza o świcie do wsi Książki, a narrator w drodze rozmyśla o przyszłości.

26.Na czym polega problem taty z wyborem domu?

Tata dla relaksu przegląda aukcje domów na Allegro, ale ma coraz większe wymagania, które sobie przeczą, np. dom na odludziu, ale z fajnymi sąsiadami, albo na pustkowiu, ale niedaleko Warszawy. Dlatego wciąż nie może wybrać domu.

27.Co tata mówi o drodze do celu?

Tata, przywołując słowa dawnej piosenki, mówi, że czasem sama droga do celu jest ważniejsza od niego samego. Dzięki szukaniu domu rodzina odkryła wiele fantastycznych miejsc i przeżyła wiele przygód.

28.Dlaczego narrator lubi wyprawy i czego się obawia?

Lubi wspólne rozmowy w drodze i to, że czuje się, jakby wyjeżdżał ze swojego życia, a potem do niego wracał. Obawia się, że gdyby rodzice kupili wymarzony dom, nie byłoby już tak fajnie, bo skończyłyby się wyprawy i życie musiałoby się zmienić.

29.Czas akcji, temat i przesłanie utworu „Ratunku, marzenia!”

Akcja dzieje się współcześnie (komputer, aukcje w internecie), a wyprawa odbywa się w weekend. Tematem jest rola marzeń w życiu człowieka. Przesłanie można ująć tak: czasem dążenie do marzeń jest ważniejsze niż ich spełnienie.

30.Pesymista i optymista

Pesymista to osoba, która spodziewa się wyłącznie najgorszego. Optymista to jego przeciwieństwo - ktoś, kto widzi dobrą stronę życia i wierzy, że mimo trudności wszystko skończy się dobrze.

31.Główne części zdania

Głównymi częściami zdania są podmiot i orzeczenie. Podmiot odpowiada na pytania kto? co?, a orzeczenie na pytania co robi? co się z nim dzieje?

32.Podmiot

Podmiot to część zdania, która nazywa wykonawcę czynności. Odpowiada na pytania kto? co? Często jest rzeczownikiem w mianowniku, np. Babcia piecze szarlotkę.

33.Orzeczenie

Orzeczenie to część zdania, która nazywa czynność lub stan. Odpowiada na pytania co robi? co się z nim dzieje? Przeważnie jest czasownikiem w formie osobowej, np. Babcia piecze szarlotkę. Lód pęka pod nogami.

34.Jak orzeczenie łączy się z podmiotem?

Orzeczenie dostosowuje swoją formę do podmiotu: ma ten sam rodzaj i tę samą liczbę, np. Dziewczynka zasnęła (rodzaj żeński, liczba pojedyncza), Pociąg odjechał (rodzaj męski, liczba pojedyncza).

35.Jak oznaczamy podmiot i orzeczenie w zdaniu?

Podmiot podkreślamy pojedynczą linią, a orzeczenie - podwójną linią. Najpierw warto znaleźć orzeczenie (co robi?), a potem zapytać o podmiot (kto? co? to robi).

36.Kiedy piszemy podziękowanie?

Podziękowanie piszemy, gdy chcemy wyrazić komuś swoją wdzięczność, np. za pomoc, wsparcie lub życzliwość.

37.Elementy podziękowania (w kolejności)

1. Miejsce i data - w prawym górnym rogu kartki. 2. Zwrot do odbiorcy - na środku kartki, imię osoby lub nazwa instytucji. 3. Treść podziękowań. 4. Zwrot grzecznościowy i podpis.

38.Co piszemy w treści podziękowań?

Piszemy, za co dziękujemy i z jakiego powodu. Przydają się zwroty, np. Z całego serca dziękuję Ci za..., Pragnę wyrazić wdzięczność za..., dzięki Twojej pomocy...

39.Zwroty do odbiorcy i zwroty grzecznościowe w podziękowaniu

Zwrot do odbiorcy otwiera podziękowanie, np. Kochani Rodzice!, Szanowni Państwo! Zwrot grzecznościowy stoi na końcu, przed podpisem, np. Z wdzięcznością, Z wyrazami szacunku, Z wyrazami uznania.