Opisać Polskę - hymn, legendy, teatr - Słowa na start 4

1.Co łączy wszystkich Polaków?

Łączą nas: symbole narodowe, język polski, tradycje i święta, miejsca i krajobrazy naszego kraju oraz ludzie, którzy w nim żyją.

2.Symbole narodowe Polski

Godło - biały orzeł na czerwonym tle, flaga - biało-czerwona, hymn - „Mazurek Dąbrowskiego”. Każdy Polak powinien je szanować.

3.Znane miejsca i przysmaki Polski

Żubr - największy ssak lądowy Europy, żyje w najstarszej puszczy w Polsce (Puszczy Białowieskiej). Pałac Kultury i Nauki - budynek w centrum Warszawy z kinami, teatrami i muzeami. Spodek w Katowicach - hala koncertowa jak latający talerz. Mazury - „kraina tysiąca jezior”. Piernik z Torunia, miasta Kopernika - z miodem i przyprawami korzennymi.

4.Hymn Polski - tytuł i autor

Hymn państwowy to uroczysta pieśń, która jest symbolem narodowym. Hymn Polski to „Mazurek Dąbrowskiego”. Napisał go Józef Wybicki dla żołnierzy Legionów Polskich, z dala od ojczyzny - na ziemi włoskiej.

5.Kim był Jan Henryk Dąbrowski?

Był twórcą Legionów Polskich, które walczyły o wyzwolenie Polski na przełomie XVIII i XIX wieku. Legioniści walczyli u boku Napoleona Bonapartego - generała wojsk francuskich i cesarza Francuzów.

6.Kto mówi w „Mazurku Dąbrowskiego”, do kogo i jaki jest nastrój?

Mówi zbiorowy podmiot - „my”, czyli Polacy, żołnierze Legionów. Zwracają się do generała Dąbrowskiego. Nastrój utworu jest poważny i podniosły.

7.O czym mówią zwrotki „Mazurka Dąbrowskiego”?

1. Polska istnieje, dopóki żyją Polacy, którzy odbiorą szablą to, co zabrali wrogowie. 2. Legioniści przejdą Wisłę i Wartę, a przykład zwyciężania dał im Bonaparte. 3. Przypomnienie Stefana Czarnieckiego, który wrócił przez morze ratować ojczyznę. 4. Zapłakany ojciec mówi córce Basi, że wracają polskie wojska.

8.Budowa „Mazurka Dąbrowskiego” i refren

Utwór ma 4 zwrotki po 4 wersy, są w nim rymy. Po każdej zwrotce powtarza się 4-wersowy refren. Refren wzywa do marszu z ziemi włoskiej do Polski pod przywództwem Dąbrowskiego, aby połączyć się z narodem.

9.Kim był Stefan Czarniecki?

Był słynącym z odwagi dowódcą wojsk polskich. W XVII wieku walczył ze Szwedami, którzy najechali Polskę. Przepłynął przez Bałtyk, by walczyć z wrogiem na terenie Danii.

10.Dawne słowa z hymnu

Przewód - przywództwo. Zabór - napaść na obce państwo i zajęcie jego ziem. Jeno - tylko. Pono - podobno. Taraban - bęben używany dawniej w wojsku.

11.Rytm

Regularne powtarzanie się pewnych elementów w wierszu, na przykład takiej samej liczby sylab w wersach.

12.Patriotyzm

Miłość do ojczyzny i gotowość poświęcenia się dla niej.

13.Kiedy śpiewamy hymn i jak się wtedy zachowujemy?

Hymn śpiewamy lub słuchamy go m.in. podczas uroczystych apeli w szkole, świąt państwowych i zawodów sportowych. Stoimy wtedy prosto, w postawie na baczność, w ciszy - nie rozmawiamy, nie jemy i nie siadamy.

14.„Opowieści o tym, co w życiu ważne” - bohaterowie, czas i miejsce

Bohaterowie to Miłosz, jego mama, tata i siostra Julka, a także wspomniany kolega Olek. Wydarzenia dzieją się w domu rodziny Miłosza w Dzień Flagi. Opowiada narrator trzecioosobowy. Autor to Marek Michalak.

15.Co zmartwiło Miłosza?

Kolega Olek powiedział mu, że rodzina Miłosza nie jest patriotyczna, bo nikt w niej nie ma koszulki z herbem Polski. Miłosz płakał i krzyczał, że nie są patriotami.

16.Jak zachowuje się współczesny patriota według rodziny Miłosza?

Szanuje symbole narodowe (godło, flagę, hymn), dba o rodzinę i przyrodę (np. segreguje śmieci), uczciwie pracuje, płaci podatki, nie obraża innych, wywiesza flagę w święta narodowe i oddaje za dużo wydaną resztę.

17.Do jakiego wniosku dochodzi Miłosz i kim był Władysław Bartoszewski?

Miłosz uznaje, że współczesny patriota to uczciwy człowiek, a Julka dodaje, że także przyzwoity, czyli zawsze postępujący zgodnie z przyjętymi zasadami. Tata przypomina Władysława Bartoszewskiego - autorytet i patriotę, który mówił, że warto być przyzwoitym, nawet gdy się to nie opłaca.

18.„Piast Kołodziej” - bohaterowie, miejsce i czas

Bohaterowie: kmieć Piast, jego żona Rzepicha, ich syn Ziemowit i dwaj tajemniczy wędrowcy. Akcja dzieje się w chacie Piasta niedaleko Kruszwicy, za rządów księcia Popiela. Kmieć to dawniej zamożny mieszkaniec wsi. Ziemowit to postać znana z historii jako Siemowit - książę Polan i przodek Mieszka I.

19.Postrzyżyny

U Słowian obrzęd kończący okres dzieciństwa. Siedmioletni chłopiec przechodził spod opieki matki pod opiekę ojca, pierwszy raz obcinano mu włosy i nadawano imię.

20.Przebieg wydarzeń w legendzie „Piast Kołodziej”

Piast z rodziną żyje spokojnie i pracowicie. W dniu postrzyżyn syna przychodzą dwaj zmęczeni wędrowcy, których wygnał Popiel. Piast zaprasza ich do stołu. Wędrowcy nadają chłopcu imię Ziemowit i składają mu życzenia. Po ich odejściu nie ubywa jadła, a po śmierci Popiela lud wybiera Ziemowita na księcia.

21.Jaki był Piast i czego uczy legenda o nim?

Piast był pracowity (uprawiał ziemię, hodował pszczoły, wyrabiał wozy), gościnny, życzliwy i troskliwy. Legenda uczy, że warto być gościnnym i pomagać potrzebującym, bo dobro zostaje nagrodzone.

22.Elementy realistyczne

Wydarzenia i postacie w utworze, które są prawdopodobne - mogłyby się zdarzyć lub istnieć w prawdziwym świecie, np. spacer z psem.

23.Elementy fantastyczne

Wydarzenia i postacie w utworze, które są nieprawdopodobne - nie mogłyby się zdarzyć ani istnieć naprawdę, np. walka ze smokiem.

24.Elementy realistyczne i fantastyczne w legendzie o Piaście

Realistyczne: życie i praca Piasta, postrzyżyny, uczta, wizyta wędrowców. Fantastyczne: niezwykły znak wędrowców, jadło, którego nie ubywa, spełnione życzenie tajemniczych przybyszów.

25.„O Lechu, Czechu i Rusie” - bohaterowie i powód wędrówki

Bohaterami są trzej bracia - mądrzy przywódcy słowiańskich rodów: najstarszy, poważny Rus, średni Czech i najmłodszy, rozważny Lech. Ich ziemie były zbyt zaludnione, brakowało zwierzyny i ryb, głód zaglądał ludziom w oczy, czyli dokuczał im silny głód. Lech poradził więc, by poszukać nowych siedzib dla plemion.

26.Przebieg wydarzeń w legendzie o Lechu, Czechu i Rusie

Trzej bracia długo wędrują z wojskiem, starszyzną, rodzinami i bydłem. Potem rozchodzą się w różne strony świata. Drużyna Lecha dociera do polany z rozłożystym dębem. Lech postanawia osiedlić się w miejscu odpoczynku. Buduje gród nazwany Gnieznem.

27.Skąd według legendy wzięły się nazwa Gniezna i godło Polski?

Lech poprosił bogów o znak. Nad polaną pojawił się biały orzeł i usiadł na gnieździe w koronie dębu, na tle czerwonego nieba. Gród nazwano od orlego gniazda Gnieznem - to pierwsza stolica Polski. Biały orzeł na czerwonym tle stał się herbem państwa polskiego.

28.Herb, gród, plemię, starszyzna

Herb - charakterystyczny znak państwa, miasta lub rodu, umieszczany np. na flagach, budynkach i monetach. Gród - dawniej: miasto. Plemię - grupa ludzi żyjących na jednym obszarze i mówiących tym samym językiem. Starszyzna - ludzie, którzy stoją na czele grupy.

29.Legenda

Opowieść o przeszłości, przekazywana z pokolenia na pokolenie, w której elementy realistyczne (historyczne wydarzenia, miejsca, osoby) łączą się z fantastycznymi. Zwykle wyjaśnia, jak powstały państwa lub miasta albo skąd się wzięły zwyczaje, nazwy, ważne symbole.

30.Cechy legendy na przykładzie legendy o Lechu

Opowiada o przeszłości (dawne wędrówki Słowian). Wyjaśnia, jak powstało miasto, nazwa, symbol (Gniezno, godło). Zawiera elementy realistyczne (wędrówki plemion, budowa grodu). Ma elementy fantastyczne (znak od bogów, trzej bracia jako założyciele państw).

31.Czym stają się zwykłe przedmioty w wierszu „Po co jest teatr?”

W teatrze przedmioty zmieniają znaczenie: drabina to schody do nieba, miska to księżyc, pogrzebacz to miecz, a garnki to hełmy rycerzy. Dzięki wyobraźni widz wierzy w te „czary”. Autorką wiersza jest Joanna Kulmowa.

32.Po co jest teatr według wiersza Joanny Kulmowej?

Po to, żeby wszystko było inne niż dotąd, żeby wracać do domu w zamyśleniu i w zachwycie i żeby już zawsze widzieć w misce księżyc. Teatr pobudza wyobraźnię. Wiersz ma pogodny nastrój pełen zachwytu.

33.Reżyser, aktor, dramatopisarz, kierownik literacki

Reżyser kieruje zespołem tworzącym przedstawienie i czuwa nad jego realizacją. Aktor odgrywa rolę. Dramatopisarz (dramaturg) to autor utworów wystawianych na scenie. Kierownik literacki proponuje utwory, które teatr wystawi.

34.Scenograf, kostiumograf, charakteryzator

Scenograf projektuje dekoracje i kostiumy oraz wybiera rekwizyty. Kostiumograf projektuje i przygotowuje kostiumy dla aktorów. Charakteryzator za pomocą makijażu i peruk upodabnia wygląd aktora do odgrywanej postaci.

35.Oświetleniowiec, choreograf, sufler

Oświetleniowiec oświetla scenę i światłem może zwrócić uwagę widzów na postać lub rekwizyt. Choreograf ustala, jak aktorzy poruszają się na scenie. Sufler podpowiada aktorom tekst, gdy go zapomną.

36.Rekwizyty, kulisy, kurtyna

Rekwizyty to wszystkie przedmioty, które pojawiają się w przedstawieniu, np. naczynia i meble. Kulisy to niedostępna dla widzów część teatru za sceną. Kurtyna oddziela scenę od widowni.

37.Jak kulturalnie zachowywać się w teatrze?

Przychodzimy przed rozpoczęciem, wyłączamy lub wyciszamy telefon, w czasie przedstawienia nie rozmawiamy i nie jemy. Wrażeniami dzielimy się w przerwie, a na końcu nagradzamy aktorów oklaskami.

38.„Legenda o warszawskim Bazyliszku” - bohaterowie i miejsce

Bohaterowie: odważna i pomysłowa Magda, jej brat Marek, mieszkańcy Warszawy (np. Garncarka, Szewc, Przekupka, Cebularka) i smok Bazyliszek, który spojrzeniem zamienia ludzi w kamień. Akcja dzieje się na rynku i w lochu Bazyliszka. Utwór Wandy Chotomskiej to tekst do przedstawienia teatralnego.

39.Przebieg wydarzeń w „Legendzie o warszawskim Bazyliszku”

Brat Magdy, Marek, nie wraca z lochu Bazyliszka. Magda prosi mieszkańców o pomoc, ale oni się boją i odmawiają. Magda idzie sama z lustrem. W lochu zasłania się lustrem, a Bazyliszek przegląda się w nim i sam zamienia się w kamień. Kamienne posągi ożywają, Marek jest uratowany.

40.Jaka jest Magda i czego uczy legenda o Bazyliszku?

Magda jest odważna, zdeterminowana (bardzo chce osiągnąć cel i się nie poddaje) i pomysłowa. Legenda uczy, że odwaga i pomysłowość jednej osoby mogą uratować wielu, że warto walczyć o bliskich i że zło obraca się przeciw temu, kto je czyni.