Przymiotnik, pisownia rz i ż, opis postaci - Słowa na start 4

1.Przymiotnik

Część mowy, która nazywa cechy osób, przedmiotów, zjawisk, roślin i zwierząt. Odpowiada na pytania: jaki?, jaka?, jakie? Łączy się w zdaniu z rzeczownikiem i jest jego określeniem.

2.Jak rozpoznać przymiotnik?

Trzeba zadać pytanie o rzeczownik: jaki?, jaka?, jakie? Na przykład: jaki kot? - rudy; jaka zupa? - gorąca; jakie jabłko? - kwaśne.

3.Z jakim wyrazem łączy się przymiotnik?

Z rzeczownikiem. Opisuje rzeczy, ludzi, zwierzęta i rośliny, np. pracowity rolnik, wysoka sosna, kolorowy latawiec.

4.Przez co odmienia się przymiotnik?

Przez liczby, przypadki i rodzaje. Przymiotnik dopasowuje zakończenie do rzeczownika - występuje zawsze w tym samym przypadku i liczbie co rzeczownik, który określa.

5.Ile rodzajów ma przymiotnik w liczbie pojedynczej, a ile w liczbie mnogiej?

W liczbie pojedynczej trzy: męski, żeński i nijaki. W liczbie mnogiej dwa: męskoosobowy i niemęskoosobowy.

6.Rodzaj przymiotnika w liczbie pojedynczej

Jest zawsze taki jak rodzaj rzeczownika, z którym przymiotnik tworzy parę: rodzaj męski (ten duży stół), żeński (ta duża szafa), nijaki (to duże okno).

7.Rodzaj męskoosobowy i niemęskoosobowy - jak je odróżnić?

Męskoosobowy: gdy w grupie jest choć jeden chłopiec (mężczyzna), np. zmęczeni piłkarze, zmęczeni rodzice. Niemęskoosobowy: gdy w grupie nie ma chłopców albo mówimy o rzeczach, zwierzętach, np. zmęczone dziewczynki, zmęczone konie.

8.Przypadki i ich pytania

Mianownik (kto? co?), dopełniacz (kogo? czego?), celownik (komu? czemu?), biernik (kogo? co?), narzędnik (z kim? z czym?), miejscownik (o kim? o czym?), wołacz (o!).

9.Odmiana przymiotnika w rodzaju męskim (liczba pojedyncza): dzielny strażak

M. (kto? co?) dzielny strażak; D. (kogo? czego?) dzielnego strażaka; C. (komu? czemu?) dzielnemu strażakowi; B. (kogo? co?) dzielnego strażaka; N. (z kim? z czym?) dzielnym strażakiem; Ms. (o kim? o czym?) dzielnym strażaku; W. (o!) dzielny strażaku!

10.Odmiana przymiotnika w rodzaju męskoosobowym (liczba mnoga): dzielni strażacy

M. (kto? co?) dzielni strażacy; D. (kogo? czego?) dzielnych strażaków; C. (komu? czemu?) dzielnym strażakom; B. (kogo? co?) dzielnych strażaków; N. (z kim? z czym?) dzielnymi strażakami; Ms. (o kim? o czym?) dzielnych strażakach; W. (o!) dzielni strażacy!

11.Jak określić przypadek i liczbę przymiotnika w zdaniu?

Zadaj pytanie przypadka o rzeczownik, z którym łączy się przymiotnik. Przymiotnik ma ten sam przypadek i liczbę, np. nie mam (kogo? czego?) nowego plecaka - dopełniacz, liczba pojedyncza.

12.Dlaczego nie warto zbyt często używać słowa fajny?

Bo wypowiedzi stają się ubogie i nieprecyzyjne. Lepiej wybrać przymiotnik, który dokładniej oddaje myśl, np. zabawny film, wygodne krzesło, smaczna zupa.

13.Powiedzenia z przymiotnikami: niebieskie migdały, biała gorączka, różowe okulary

Myśleć o niebieskich migdałach - marzyć o czymś niemożliwym do spełnienia. Dostać białej gorączki - zdenerwować się. Patrzeć przez różowe okulary - wierzyć, że wszystko będzie dobrze.

14.Kiedy piszemy rz?

1) Gdy rz wymienia się na r. 2) W wyrazach rodzaju męskiego zakończonych na -arz, -erz, -mistrz, -mierz. 3) Po spółgłoskach p, b, t, d, k, g, ch, j, w. 4) W wyrazach z rz niewymiennym, których pisownię trzeba zapamiętać.

15.Rz wymienne na r

Piszemy rz, gdy w innej formie tego wyrazu albo w wyrazie pokrewnym pojawia się r, np. kolorze - kolor, aktorzy - aktor, papierze - papier.

16.Rz w zakończeniach -arz, -erz, -mistrz, -mierz

Piszemy rz w wyrazach rodzaju męskiego zakończonych na -arz, -erz, -mistrz, -mierz, np. lekarz, pisarz, żołnierz, zegarmistrz, kątomierz. Tak kończy się wiele nazw zawodów.

17.Wyjątki od zasady -arz, -erz (piszemy ż)

pejzaż, garaż, bandaż, papież, makijaż.

18.Rz po spółgłoskach

Piszemy rz po spółgłoskach p, b, t, d, k, g, ch, j, w, np. przerwa, brzuch, trzy, drzwi, krzak, grzywa, chrzest, ujrzeć, wrzesień.

19.Wyjątki od zasady pisowni rz po spółgłoskach

Po tych spółgłoskach piszemy sz w wyrazach: pszczoła, pszczelarz, pszenica, pszenżyto, Pszczyna, bukszpan, kształt, wszystko, wszędzie, najlepszy. Przez ż piszemy: gżegżółka, piegża.

20.Rz niewymienne

Piszemy rz w wyrazach, których pisownię trzeba zapamiętać: rz nie wymienia się na r i nie stoi po spółgłosce z listy, np. rzęsa, jarzębina, rzut. W razie wątpliwości sprawdzamy w słowniku ortograficznym.

21.Kiedy piszemy ż?

1) Gdy ż wymienia się na g, dz, h, z, ź, s. 2) Po literach l, ł, r, n. 3) Na początku, w środku i na końcu wyrazów, których pisownię trzeba zapamiętać (ż niewymienne).

22.Ż wymienne na g, dz, h

Piszemy ż, gdy w wyrazie pokrewnym albo innej formie pojawia się g, dz lub h, np. potężny - potęga, księża - ksiądz, drużyna - druh.

23.Ż wymienne na z, ź, s

Piszemy ż, gdy w wyrazie pokrewnym albo innej formie pojawia się z, ź lub s, np. wyrażać - wyraz, wożę - woźnica, bliżej - blisko.

24.Jak szukać wymiany ż?

Zmień formę wyrazu albo znajdź wyraz z tej samej rodziny, np. zdrobnienie (pierożek - pieróg), inną formę czasownika (każę - kazać), inny stopień lub wyraz pokrewny (wyżej - wysoko).

25.Ż po literach l, ł, r, n

Piszemy ż, gdy przed nim stoi l, ł, r albo n, np. lżejszy, małżowina, rżeć, rewanż, branża.

26.Ż niewymienne

Piszemy ż na początku, w środku i na końcu wyrazów, których pisownię trzeba zapamiętać, np. żuk, żelazko, plaża, bażant, też, już. W razie wątpliwości sprawdzamy w słowniku ortograficznym.

27.Rz czy ż? Jak sprawdzić pisownię krok po kroku

Sprawdź, czy wyraz wymienia się na r (piszemy rz) albo na g, dz, h, z, ź, s (piszemy ż). Zobacz, czy wyraz kończy się na -arz, -erz, -mistrz, -mierz (rz). Sprawdź literę przed: po p, b, t, d, k, g, ch, j, w piszemy rz, po l, ł, r, n - ż. Gdy nic nie pasuje, zajrzyj do słownika ortograficznego.

28.Opis postaci

Krótki tekst o jakiejś osobie. Składa się z czterech części w kolejności: przedstawienie postaci, opis jej wyglądu, omówienie zachowania, ocena.

29.Krok 1. Przedstawienie postaci - o czym piszemy?

Kim jest postać, jak się nazywa, ile ma lat, czym się zajmuje i gdzie mieszka.

30.Krok 2. Wygląd - o czym piszemy?

Jaki postać ma wzrost i sylwetkę, jakie ma oczy, usta i włosy oraz w co się ubiera.

31.Krok 3. Zachowanie - o czym piszemy?

W jaki sposób postać mówi, jak się porusza i gestykuluje oraz jakie robi miny.

32.Krok 4. Ocena - o czym piszemy?

Co w postaci lubisz lub czego nie lubisz i co o niej myślisz. Przydatne zwroty: Podziwiam ją/jego za...; Lubię, gdy ona/on...

33.Słownictwo do opisu wyglądu: wzrost, sylwetka, twarz, włosy

Wzrost: wysoki, średni, niski. Sylwetka: szczupła, smukła, drobna, masywna, mocna. Twarz: okrągła, owalna, pociągła, rumiana; cera: jasna, blada, śniada, piegowata. Włosy: jasne, ciemne, proste, kręcone, długie, krótkie.

34.Słownictwo do opisu ubioru i zachowania

Ubiór: wygodny, modny, styl elegancki albo sportowy; zwroty: najczęściej ubiera się w..., zwykle chodzi w..., lubi nosić... Sposób mówienia: z ożywieniem, z przejęciem, głośno, szybko, wolno, spokojnie, niewyraźnie. Sposób poruszania się: energicznie, zwinnie, z wdziękiem, ociężale, powoli.

35.Jak nie powtarzać w opisie słów jest i ma?

Zamiast nich używaj zwrotów: odznacza się, cechuje się, wyróżnia ją/jego, uwagę zwraca... Pomagają też różne, dokładne przymiotniki.

36.Akapit

Wyróżniona wcięciem część tekstu, która stanowi spójną całość pod względem treści. W opisie postaci każdy element (krok) piszemy w osobnym akapicie.

37.Jak zacząć opis postaci? Przydatne zwroty

Na przykład: Postacią, którą chciałabym (chciałbym) opisać, jest...; Mój najlepszy przyjaciel ma na imię...; Moją ulubioną koleżanką jest...