Szkolne radości i smutki - teksty, biblioteka - Słowa na start 4

1.Podmiot mówiący

Inaczej osoba mówiąca w wierszu. Wyraża swoje uczucia, przeżycia i poglądy albo opisuje otaczający świat.

2.Kim jest podmiot mówiący w wierszu Joanny Kulmowej „Marzenia”?

To dziecko, które chodzi do szkoły. Mówi o sobie w 1. osobie (ja). Wyjaśnia, że nie lubi chodzić do szkoły, choć nie jest leniwe.

3.Dlaczego osoba mówiąca w wierszu „Marzenia” nie lubi szkoły?

Bo jej marzenia nie mieszczą się w tornistrze. W szkole panuje wielki porządek i nikt nie trzyma marzeń pod ławką, więc musi je zostawiać w domu.

4.Co dzieje się z marzeniami, które zostają same w domu (J. Kulmowa, „Marzenia”)?

Dziecko zostawia je w domu, pod stołem albo w szparze. Tam marzenia rosną i same wyruszają w podróże. Gdy dziecko wraca ze szkoły, są już za dalekie i za duże.

5.Nastrój, przesłanie i budowa wiersza „Marzenia”

Nastrój: żal, smutek i tęsknota za marzeniami. Przesłanie: szkolny porządek i obowiązki nie zostawiają miejsca na marzenia. Marzenia są jak żywe istoty - rosną i podróżują. Wiersz ma jedną strofę (12 wersów) i rymy, np. podróże - duże.

6.Bohaterowie tekstu Marty H. Milewskiej „Po co nam ta szkoła?”

Narrator-chłopiec, jego koledzy Stefanek (prowadzi notatnik, nie lubi apeli ani matematyki) i Mieszko (lubi historię, nie lubi biologii) oraz tata. Rozmawiają w domu, na kanapie w salonie.

7.Jakie zadanie mają chłopcy w tekście „Po co nam ta szkoła?”

Mają zrobić projekt „Szkoła marzeń”. Najpierw chcą się dowiedzieć, jak szkołę wspominają dorośli, a potem wymyślić dzisiejszą szkołę marzeń. Dlatego pytają tatę.

8.Dlaczego tata nazywa szkołę „małą szkołą życia”?

Bo w szkole i w dorosłym życiu jest podobnie: trzeba wstawać rano, słuchać innych (nauczyciela albo szefa lub klienta), radzić sobie z niesympatycznymi ludźmi i robić nieprzyjemne obowiązki. Szkoła uczy pracować i kształtuje charakter.

9.Po co uczyć się rzeczy, które wydają się nieciekawe (według taty)?

Bo można w ten sposób odkryć swoje zainteresowania. Tata podaje przykład koleżanki Ani, która dziś jest znanym lekarzem i operuje serca.

10.Wspomnienia szkolne taty

Tata też nie lubił szkoły: rannego wstawania, siedzenia w ławkach i nudnych apeli. Najbardziej lubił przerwy, wf i matematykę. Nie znosił historii, bo nauczyciel był srogi (surowy). Dziś uważa, że to był fajny czas.

11.Dociekliwy

Taki, kto zadaje dużo pytań, szuka odpowiedzi i chce dowiedzieć się więcej na jakiś temat.

12.Kto pyta, nie błądzi

Warto zadawać pytania, bo dzięki nim możemy coś lepiej zrozumieć, uniknąć pomyłek i dowiedzieć się czegoś ważnego.

13.Narrator

Osoba, która opowiada o wydarzeniach w utworze literackim. Może tylko obserwować wydarzenia albo w nich uczestniczyć. Narratora nie należy mylić z autorem.

14.Bohaterowie „Opowieści czwartoklasisty” Judy Blume

Peter Hatcher - narrator, który opowiada w 1. osobie i uczestniczy w wydarzeniach; Jimmy (James) Fargo; Sheila Tubman, która rządzi grupą i ładnie pisze; wychowawczyni pani Haver. Akcja: Nowy Jork, styczeń.

15.Praca grupy nad projektem „Nasze miasto” (J. Blume)

Grupa zajmuje się transportem: ma oddać broszurkę i plakat oraz przygotować ustną prezentację. Kupują żółtą tablicę, wypożyczają w bibliotece siedem książek, dzielą tematy, a całość przepisuje Sheila.

16.Tematy bohaterów w projekcie o transporcie

Peter - kolej jednotorowa (chciał usunąć z miasta samochody), Jimmy - wpływ transportu na zanieczyszczenie powietrza, Sheila - historia transportu w mieście.

17.Spór o okładkę broszury (J. Blume)

Sheila wpisała swoje nazwisko na pierwszym miejscu i dopisała, że to ona ręcznie przepisała tekst. Chłopcy uznali to za niesprawiedliwe. Jimmy zagroził, że podrze broszurkę, więc Sheila obiecała usunąć swoje nazwisko.

18.Autorytarnie

Tak zachowuje się ktoś, kto narzuca innym swoje zdanie i wymaga, by mu się podporządkowali. Decyduje bez porozumienia z innymi.

19.Broszura

Mała książeczka albo zeszyt z informacjami na jakiś temat.

20.Zasady dobrej współpracy w grupie

Dobra współpraca wymaga wspólnych ustaleń (np. wspólnie ustalonego podziału obowiązków), uczciwości i szacunku. Narzucanie innym swojego zdania psuje pracę grupy.

21.Bohater literacki

Postać, która występuje w utworze literackim i uczestniczy w opisywanych wydarzeniach.

22.Figgrotten - bohaterka książki April Stevens

Dziewczynka o imieniu Frances: bardzo inteligentna, interesuje się wieloma rzeczami i łatwo wpada w ekscytację. Uczy ją pan Stanley. Akcja dzieje się w szkole, we wrześniu. Narrator opowiada z boku, w 3. osobie, i nie uczestniczy w wydarzeniach.

23.Dlaczego Figgrotten przestała się zgłaszać na lekcjach?

W pierwszej klasie była tak podekscytowana, że krzyczała „ja, ja, ja” i nie dawała mówić innym. Zauważyła, że koledzy jej nie rozumieją i uważają ją za irytującą, więc zamilkła. Teraz często się nudzi i patrzy przez okno.

24.Lekcja o ułamkach i przesłanie fragmentu „Figgrotten”

Zapytana o ułamek niewłaściwy, Figgrotten odpowiada niechętnie, bo czuje, że klasa się najeża, a nie umie udawać, że nie wie. Uważa, że nie trzeba kryć się z inteligencją, ale nie warto się z nią obnosić. Przesłanie: dziel się wiedzą tak, by nie zniechęcać innych.

25.Ekscytacja

Wewnętrzne pobudzenie, ożywienie, duża radość.

26.Na wskroś absurdalne

Coś całkowicie, zupełnie bez sensu.

27.Epitet

Wyraz, który w tekście literackim jest określeniem rzeczownika. Nazywa cechy osób, przedmiotów, zwierząt, roślin i zjawisk. Dzięki epitetom łatwiej wyobrazić sobie, o czym jest utwór.

28.Wiersz Krystyny Wodnickiej „W bibliotece” - pierwsza strofa

Jest jesień: kolorowe liście jeszcze spadają, jest czas na piłkę, rower i zabawę. Gdy jednak wiatr zacznie wiać za kołnierz, dobrze będzie usiąść z książką przy lampie.

29.Jak przedstawiona jest biblioteka w wierszu „W bibliotece”?

Jak świat pełen przygód: to, o czym opowiadają książki, ożywa - trąbią słonie, krzyczą Indianie, szumią żagle. Można tam znaleźć wszystko, czego się chce. Podmiot mówiący zachęca do czytania, nastrój jest pogodny i przytulny.

30.Budowa i epitety wiersza „W bibliotece”

Wiersz ma dwie strofy (4 i 6 wersów) i jest rymowany. Epitety: kolorowe liście, stara prawda, mądra bajka, piękny wiersz. Mówią, że w książkach są mądrość i piękno.

31.Co można znaleźć w bibliotece?

Książki i czasopisma, a także audiobooki, czyli książki do słuchania, oraz e-booki, czyli książki na czytniki. Można je wypożyczyć do domu albo korzystać z nich na miejscu.

32.Jak znaleźć potrzebną książkę w bibliotece?

Można poprosić o pomoc bibliotekarkę lub bibliotekarza, skorzystać z katalogu w komputerze, obejrzeć książki na regałach (z tyłu okładki często jest krótkie omówienie) albo zapytać koleżanki i kolegów, co polecają.

33.Jak ułożone są książki w bibliotece?

Są pogrupowane w działy, np. „Nauka”, „Słowniki”, „Poezja”, „Lektury”. W jednym dziale często stoją alfabetycznie - według nazwisk autorów albo tytułów.

34.Katalog online

Prowadzony przez bibliotekę spis w internecie, w którym można wyszukiwać książki i sprawdzać, czy są dostępne. Można w nim też zarezerwować książkę i przedłużyć termin oddania.

35.Karta katalogowa

Zawiera podstawowe informacje o książce: autora, tytuł, autora ilustracji, adres wydawniczy (wydawnictwo, miejsce i rok wydania), lokalizację, sygnaturę (numer ułatwiający wyszukanie książki), status (dostępność) i opis fizyczny (liczbę stron).

36.Co zrobić, gdy książka jest wypożyczona albo nie zdążysz jej oddać?

Wypożyczoną książkę można poprosić bibliotekarza o odłożenie albo zarezerwować w katalogu online. Gdy nie zdążysz oddać książki w terminie, poproś o przedłużenie w bibliotece lub w katalogu online.

37.Atrakcje biblioteki

Gry planszowe i puzzle, zajęcia (np. origami, robotyka, budowanie z klocków Lego), spotkania z autorami, klub dyskusyjny i gry typu escape room. Warto śledzić stronę internetową biblioteki, bo na wiele zajęć trzeba się zapisać.

38.Autor, tłumacz, redaktor, korektor

Autor pisze tekst. Tłumacz przekłada tekst obcojęzyczny na język wydania. Redaktor poprawia tekst, by był zrozumiały i bez błędów (np. nieprawdziwych informacji). Korektor sprawdza błędy ortograficzne i interpunkcyjne.

39.Ilustrator (grafik), operator DTP, drukarz

Ilustrator albo grafik projektuje wygląd książki i przygotowuje ilustracje. Operator DTP układa elementy książki w programie komputerowym i przygotowuje ją do druku. Drukarz obsługuje maszyny drukujące książki.

40.Księgarz i bibliotekarz

Księgarz pracuje w księgarni i pomaga kupującym znaleźć ciekawe książki. Bibliotekarz udostępnia i poleca książki, pilnuje porządku w zbiorach, zamawia nowości i organizuje wydarzenia zachęcające do czytania.