Pomorski Wojewódzki Konkurs z Języka Angielskiego - realia Stanów Zjednoczonych

1.Hamburger i hot dog - klasyka amerykańskiego fast foodu

Hamburger to kotlet z mielonej wołowiny (a beef patty) w okrągłej bułce (a bun), zwykle z sałatą, pomidorem i ketchupem. Z plasterkiem sera nazywa się cheeseburger. Nazwa pochodzi od niemieckiego miasta Hamburg. Hot dog to parówka (a frankfurter, a wiener) w podłużnej bułce, z musztardą (mustard), ketchupem albo posiekanymi marynowanymi ogórkami (relish). Hot dogi sprzedaje się w ulicznych budkach, np. w New York City, i na stadionach baseballowych. Przykład: I'd like a cheeseburger and a hot dog with mustard, please.

2.Barbecue (BBQ) i Tex-Mex - kuchnie regionalne

W USA barbecue (BBQ) to nie tylko grill, ale i sposób przyrządzania mięsa: żeberka (ribs) albo wołowy mostek (brisket) piecze się wiele godzin w niskiej temperaturze i w dymie (low and slow), a podaje z sosem barbecue. Własne style mają np. Texas, Kansas City i Memphis. Barbecue to też przyjęcie z grillem w ogrodzie. Tex-Mex (Texas + Mexican) to kuchnia z pogranicza Teksasu i Meksyku: chili con carne (pikantny gulasz z mięsem i papryczkami chili), nachos, fajitas i tacos. Przykład: We're having a barbecue in the backyard on Saturday.

3.Thanksgiving turkey i pumpkin pie - świąteczny obiad

Na Thanksgiving rodzina zasiada do uroczystego obiadu (Thanksgiving dinner). Głównym daniem jest pieczony indyk (Thanksgiving turkey) z nadzieniem (stuffing), sosem żurawinowym (cranberry sauce), sosem pieczeniowym (gravy) i purée ziemniaczanym (mashed potatoes). Na deser podaje się pumpkin pie: kruchy spód z masą z dyni, cynamonem, imbirem i gałką muszkatołową, często z bitą śmietaną. Indyk jest tak ważny, że święto bywa nazywane Turkey Day. Przykład: We always have turkey and pumpkin pie for Thanksgiving dinner.

4.Apple pie i peanut butter - symbole kuchni USA

Apple pie to szarlotka: jabłka z cynamonem zapiekane w kruchym cieście, często podawane z gałką lodów waniliowych (apple pie à la mode). Stała się symbolem Ameryki: wyrażenie as American as apple pie znaczy „typowo amerykański”. Peanut butter to masło orzechowe - pasta z mielonych, prażonych orzeszków ziemnych. Klasyczna kanapka do szkoły to PB&J (peanut butter and jelly sandwich): chleb z masłem orzechowym i słodkim owocowym smarowidłem podobnym do dżemu (jelly). Przykład: She packed a PB&J sandwich for lunch.

5.Baseball i World Series

Baseball nazywa się narodową rozrywką Ameryki (America's pastime). W drużynie na boisku jest dziewięciu zawodników. Miotacz (the pitcher) rzuca piłkę, a pałkarz (the batter) odbija ją kijem (a bat) i biegnie po czterech bazach (bases). Home run to uderzenie, po którym pałkarz obiega wszystkie bazy, najczęściej gdy piłka wyleci poza boisko. Zawodowa liga to MLB (Major League Baseball). Jej finał, rozgrywany jesienią do czterech zwycięstw, to World Series - mimo nazwy grają w nim tylko drużyny MLB, z USA i Kanady. Przykład: He hit a home run in the last inning.

6.American football: NFL i Super Bowl

W USA football oznacza futbol amerykański, a piłkę nożną nazywa się soccer. Gra się owalną piłką, w kaskach i ochraniaczach; na boisku jest po 11 zawodników z każdej drużyny. Rozgrywający (the quarterback) kieruje atakiem i podaje piłkę. Przyłożenie (a touchdown, 6 punktów) zdobywa się, wnosząc piłkę do pola punktowego (the end zone) albo łapiąc w nim podanie. Zawodowa liga to NFL (National Football League), a jej finał to Super Bowl, rozgrywany od 1967 r., dziś w lutym. Kolejne finały numeruje się cyframi rzymskimi, np. Super Bowl XL.

7.Basketball (NBA)

Koszykówkę (basketball) wymyślił w 1891 r. James Naismith, nauczyciel wychowania fizycznego w Springfield w stanie Massachusetts. Szukał gry na zimę, w którą można grać w sali; pierwszymi koszami były kosze na brzoskwinie (peach baskets). Na boisku jest po pięciu zawodników z każdej drużyny. Zawodowa liga to NBA (National Basketball Association) z drużynami z USA i Kanady, a mistrza wyłaniają finały (the NBA Finals) do czterech zwycięstw. Koszykówka jest też bardzo popularna w szkołach i na uczelniach. Przykład: We play basketball after school.

8.Ice hockey (NHL) i wielkie ligi sportowe

Hokej na lodzie (ice hockey) jest bardzo popularny zwłaszcza na północy USA. Zawodowa liga to NHL (National Hockey League) z drużynami z USA i Kanady; jej mistrz dostaje Puchar Stanleya (the Stanley Cup). NHL, MLB, NFL i NBA to cztery najważniejsze zawodowe ligi Ameryki Północnej (the Big Four). W 1980 r. na igrzyskach w Lake Placid amerykańscy hokeiści, głównie studenci, pokonali faworytów z ZSRR, a potem zdobyli złoto - ten mecz nazwano Miracle on Ice. Przykład: Do you want to watch the hockey game tonight?

9.Federal republic i Constitution

USA to republika federalna (a federal republic): władzę dzielą rząd federalny (the federal government) w Washington, D.C. i 50 stanów. Każdy stan ma własną konstytucję, gubernatora (a governor), parlament i część własnych praw, np. przepisy o prawie jazdy. Podstawą ustroju jest Konstytucja (the Constitution) z 1787 r., zaczynająca się od słów We the People. Dzieli ona władzę na trzy gałęzie: ustawodawczą (Congress), wykonawczą (the President) i sądowniczą (the Supreme Court). Zmiany w konstytucji to poprawki (amendments).

10.President - kadencja cztery lata i limit dwóch wyborów

Prezydent (the President) jest jednocześnie głową państwa, szefem rządu i zwierzchnikiem sił zbrojnych (the Commander in Chief). Kadencja trwa cztery lata. Wybory odbywają się w listopadzie, a zaprzysiężenie (Inauguration Day) - 20 stycznia. 22. poprawka (the 22nd Amendment) ogranicza liczbę wyborów: nikt nie może zostać wybrany na prezydenta więcej niż dwa razy, co oznacza najwyżej dwie pełne kadencje. Kandydat musi być obywatelem USA z urodzenia, mieć co najmniej 35 lat i mieszkać w USA łącznie co najmniej 14 lat.

11.White House - siedziba prezydenta

Biały Dom (the White House) przy 1600 Pennsylvania Avenue w Washington, D.C. to oficjalna rezydencja i miejsce pracy prezydenta. Pierwszym prezydentem, który w nim zamieszkał, był John Adams (1800); George Washington wybrał miejsce budowy, ale nigdy tu nie mieszkał. W 1814 r., w czasie wojny z Wielką Brytanią, Brytyjczycy spalili budynek; później go odbudowano. Prezydent pracuje w Gabinecie Owalnym (the Oval Office). Słowa the White House oznaczają też prezydenta i jego współpracowników: The White House announced a new plan.

12.Congress: Senate i House of Representatives

Kongres (Congress) to dwuizbowy parlament USA, obradujący na Kapitolu (the Capitol) w Washington, D.C.; uchwala ustawy i budżet. Senat (the Senate) ma 100 senatorów, po dwóch z każdego stanu, bez względu na liczbę mieszkańców; kadencja trwa 6 lat, a co 2 lata wybiera się około jednej trzeciej Senatu. Izba Reprezentantów (the House of Representatives) ma 435 członków z prawem głosu; liczba miejsc stanu zależy od liczby mieszkańców, a kadencja trwa 2 lata. Izbie przewodniczy Speaker of the House, a Senatowi formalnie wiceprezydent.

13.Supreme Court i checks and balances

Sąd Najwyższy (the Supreme Court) ma dziewięciu sędziów (justices), w tym prezesa (the Chief Justice). Mianuje ich prezydent za zgodą Senatu, dożywotnio. Sąd może uznać ustawę za niezgodną z konstytucją. Checks and balances to system wzajemnej kontroli władz: prezydent może zawetować ustawę (a veto), a Kongres - odrzucić weto dwiema trzecimi głosów w obu izbach. Izba Reprezentantów może postawić prezydenta w stan oskarżenia (impeachment), a o usunięciu z urzędu decyduje Senat - dwie trzecie obecnych senatorów.

14.Democratic Party, Republican Party i Electoral College

W USA rywalizują dwie główne partie. Partia Demokratyczna (the Democratic Party, Democrats) ma symbol osła i kolor niebieski. Partia Republikańska (the Republican Party, Republicans, GOP - Grand Old Party), założona w 1854 r., ma symbol słonia i kolor czerwony; jej pierwszym prezydentem był Abraham Lincoln. Prezydenta wybiera Kolegium Elektorów (the Electoral College): stan ma tylu elektorów, ilu ma członków Kongresu, a Washington, D.C. - trzech. Elektorów jest 538, więc do wygranej trzeba co najmniej 270 głosów.

15.50 states, Washington, D.C., Alaska i Hawaii

Stany Zjednoczone składają się z 50 stanów (states). Na fladze (the Stars and Stripes) jest 50 gwiazd - po jednej na stan - i 13 pasów na pamiątkę 13 pierwszych kolonii. Stolica, Washington, D.C. (District of Columbia), leży nad rzeką Potomac i nie należy do żadnego stanu; nie myl jej ze stanem Washington nad Pacyfikiem. Alaskę USA kupiły od Rosji w 1867 r.; to największy powierzchnią stan, z najwyższym szczytem Ameryki Północnej. Hawaje (Hawaii) to wulkaniczne wyspy na Pacyfiku. Oba stany przyjęto w 1959 r.: Alaskę jako 49., a Hawaje jako 50.

16.Regiony USA: Northeast, Midwest, South, West

U.S. Census Bureau dzieli kraj na cztery regiony. Northeast to New England (np. Massachusetts) oraz New York, New Jersey i Pennsylvania; tu leży New York City (the Big Apple) z Manhattanem i Statuą Wolności (the Statue of Liberty). Midwest (np. Illinois, Ohio, Michigan) to farmy i ośrodki przemysłu; nad jeziorem Michigan leży Chicago (the Windy City). South to m.in. Texas, Florida, Georgia i Louisiana. West to m.in. California, Colorado, Alaska i Hawaii; w Kalifornii, nad Pacyfikiem, leży Los Angeles z dzielnicą Hollywood.

17.Rocky Mountains, Appalachian Mountains i Great Plains

Góry Skaliste (the Rocky Mountains, the Rockies) to wysokie, młode góry na zachodzie, ciągnące się z Kanady do stanu New Mexico. Biegnie nimi dział wód (the Continental Divide): rzeki płyną stąd albo na zachód, w stronę Pacyfiku, albo na wschód. Appalachy (the Appalachian Mountains) na wschodzie są dużo starsze, niższe i łagodniejsze; prowadzi nimi długi szlak pieszy Appalachian Trail. Na wschód od Gór Skalistych rozciągają się Wielkie Równiny (the Great Plains) - płaskie prerie, dawniej pełne bizonów, dziś pola pszenicy i pastwiska.

18.Great Lakes i Mississippi

Pięć Wielkich Jezior (the Great Lakes) to Superior, Michigan, Huron, Erie i Ontario. Lake Michigan leży w całości w USA, a przez pozostałe biegnie granica z Kanadą. Między jeziorami Erie i Ontario, na granicy z Kanadą, spada wodospad Niagara (Niagara Falls). Mississippi to główna rzeka USA: płynie z północy, ze stanu Minnesota, przez środek kraju na południe, przepływa przez New Orleans i uchodzi do morza deltą w stanie Louisiana. Jej wielkie dopływy to Missouri i Ohio. Po Mississippi pływały dawniej parowce (steamboats), które opisywał Mark Twain.

19.Grand Canyon i Death Valley

Wielki Kanion (the Grand Canyon) w stanie Arizona przez miliony lat wyżłobiła rzeka Kolorado (the Colorado River). Kanion jest miejscami głęboki na ponad 1,5 km, a na jego ścianach widać kolorowe warstwy skał. Dolina Śmierci (Death Valley) leży na pustyni we wschodniej Kalifornii. To jedno z najgorętszych i najsuchszych miejsc na Ziemi; w Badwater Basin znajduje się najniższy punkt Ameryki Północnej, około 86 m poniżej poziomu morza. Oba miejsca to parki narodowe (national parks); pierwszym parkiem narodowym USA był Yellowstone (1872).

20.Mark Twain - Tom Sawyer i Huckleberry Finn

Mark Twain to pseudonim Samuela Clemensa (1835-1910). Dorastał w miasteczku Hannibal w stanie Missouri nad Mississippi i był pilotem parowca; okrzyk mark twain oznaczał na rzece głębokość dwóch sążni, bezpieczną dla statku. Napisał Przygody Tomka Sawyera (The Adventures of Tom Sawyer, 1876), m.in. o tym, jak Tom sprytnie namówił kolegów, by pobielili za niego płot. W Przygodach Hucka (Adventures of Huckleberry Finn) Huck płynie tratwą po Mississippi z Jimem, zbiegłym niewolnikiem. Twain słynął z humoru i ironii.

21.Edgar Allan Poe - mistrz grozy i opowieści detektywistycznej

Edgar Allan Poe (1809-1849) to poeta i mistrz opowiadań grozy, pełnych tajemnicy i lęku, np. Serce oskarżycielem (The Tell-Tale Heart) i Zagłada domu Usherów (The Fall of the House of Usher). W opowiadaniu Zabójstwo przy Rue Morgue (The Murders in the Rue Morgue, 1841) stworzył detektywa Auguste'a Dupina i zapoczątkował nowoczesną opowieść detektywistyczną; inspirował się nim twórca Sherlocka Holmesa. Słynny wiersz Poego to Kruk (The Raven) z powtarzanym słowem Nevermore. Od niego nazwę wzięła drużyna NFL Baltimore Ravens.

22.Ernest Hemingway i F. Scott Fitzgerald

Obaj należeli do straconego pokolenia (the Lost Generation) - pisarzy, których młodość przypadła na czas I wojny światowej. F. Scott Fitzgerald w Wielkim Gatsbym (The Great Gatsby, 1925) opisał epokę jazzu (the Jazz Age), czyli lata 20.: tajemniczy bogacz Jay Gatsby wydaje wystawne przyjęcia na Long Island, by zwrócić uwagę dawnej ukochanej, Daisy. Ernest Hemingway pisał krótkimi, prostymi zdaniami. Jego Stary człowiek i morze (The Old Man and the Sea, 1952) to opowieść o kubańskim rybaku Santiagu walczącym z wielkim marlinem. Hemingway dostał w 1954 r. Nagrodę Nobla.

23.Harper Lee i John Steinbeck

Harper Lee napisała Zabić drozda (To Kill a Mockingbird, 1960), powieść nagrodzoną Pulitzerem. Akcja dzieje się w latach 30. XX w. w małym miasteczku w stanie Alabama. Narratorką jest dziewczynka Scout, której ojciec, adwokat Atticus Finch, broni niesłusznie oskarżonego czarnoskórego Toma Robinsona. To książka o rasizmie i sprawiedliwości. John Steinbeck, noblista z 1962 r., w Gronach gniewu (The Grapes of Wrath, 1939) opisał rodzinę Joadów, która w czasie Wielkiego Kryzysu jedzie z Oklahomy do Kalifornii za pracą. Napisał też Myszy i ludzie (Of Mice and Men).

24.Benjamin Franklin i Thomas Edison - wynalazcy

Benjamin Franklin (1706-1790) był uczonym, wynalazcą i politykiem; podpisał Deklarację Niepodległości i Konstytucję. Według tradycji doświadczeniem z latawcem w czasie burzy (1752) wykazał, że piorun to wyładowanie elektryczne. Wynalazł piorunochron (a lightning rod); przypisuje mu się też okulary dwuogniskowe (bifocals). Thomas Edison (1847-1931), zwany czarodziejem z Menlo Park, zdobył ponad tysiąc patentów. W 1877 r. skonstruował fonograf, pierwsze urządzenie do zapisu i odtwarzania dźwięku, a w 1879 r. praktyczną żarówkę (a light bulb), świecącą wiele godzin.

25.Bracia Wright i Albert Einstein

Orville i Wilbur Wright, czyli bracia Wright, prowadzili warsztat rowerowy w Dayton w stanie Ohio. 17 grudnia 1903 r. koło Kitty Hawk w Karolinie Północnej (North Carolina) wykonali pierwszy kontrolowany lot samolotem z silnikiem (the Wright Flyer); pierwszy lot, z Orville'em za sterami, trwał 12 sekund. Albert Einstein, twórca teorii względności i wzoru $E = m \cdot c^2$, laureat Nagrody Nobla z fizyki (1921), urodził się w Niemczech. W 1933 r., gdy w Niemczech władzę przejął Hitler, osiadł w USA i pracował w Princeton; w 1940 r. został obywatelem USA.

26.NASA, Apollo 11, Neil Armstrong i Silicon Valley

NASA (National Aeronautics and Space Administration) to amerykańska agencja kosmiczna założona w 1958 r. W programie Apollo wysyłała ludzi na Księżyc. Misja Apollo 11 wystartowała z Kennedy Space Center obok Cape Canaveral na Florydzie. 20 lipca 1969 r. lądownik Eagle osiadł na Księżycu; Neil Armstrong jako pierwszy człowiek stanął na jego powierzchni, a po nim Buzz Aldrin. Michael Collins krążył w tym czasie po orbicie. Silicon Valley (Dolina Krzemowa) w okolicach San Francisco to ośrodek firm technologicznych, np. Apple i Google; nazwa pochodzi od krzemu (silicon) w układach scalonych.

27.Jamestown, Pilgrims i Mayflower

Jamestown w Wirginii (Virginia), założone w 1607 r. i nazwane na cześć króla Jakuba I, było pierwszą stałą angielską osadą w Ameryce Północnej; wcześniejsza próba na wyspie Roanoke się nie powiodła. W 1620 r. na statku Mayflower przypłynęli Pielgrzymi (the Pilgrims), angielscy purytanie szukający wolności wyznania. Na pokładzie statku podpisali umowę o wspólnym rządzeniu (the Mayflower Compact), a potem założyli osadę Plymouth w dzisiejszym Massachusetts. Ich święto plonów z rdzennymi mieszkańcami z plemienia Wampanoag (1621) uważa się za początek Thanksgiving.

28.Declaration of Independence (1776)

W XVIII w. na wschodnim wybrzeżu leżało 13 brytyjskich kolonii. Sprzeciwiały się podatkom nakładanym bez ich zgody (no taxation without representation); w 1773 r. w Bostonie protestujący wrzucili do wody ładunek herbaty (the Boston Tea Party). W 1775 r. wybuchła wojna o niepodległość (the American Revolutionary War). 4 lipca 1776 r. Kongres Kontynentalny w Filadelfii przyjął Deklarację Niepodległości (the Declaration of Independence), napisaną głównie przez Thomasa Jeffersona. Głosi ona, że ludzie mają prawo do życia, wolności i dążenia do szczęścia.

29.George Washington i Constitution (1787)

George Washington dowodził armią kolonistów (the Continental Army) w wojnie o niepodległość, zakończonej w 1783 r. uznaniem niepodległości USA przez Wielką Brytanię. W 1787 r. przewodniczył zgromadzeniu w Filadelfii (the Constitutional Convention), które spisało Konstytucję USA (the Constitution); weszła w życie w 1789 r. Tego roku Washington został pierwszym prezydentem; po dwóch kadencjach nie kandydował ponownie. W 1791 r. dodano do konstytucji dziesięć pierwszych poprawek, czyli Kartę Praw (the Bill of Rights), m.in. o wolności słowa i religii.

30.Civil War (1861-1865) i Abraham Lincoln

Wojna secesyjna (the Civil War, 1861-1865) toczyła się między Północą (the Union) a 11 stanami Południa, które odłączyły się od USA jako Konfederacja (the Confederacy). Głównym sporem było niewolnictwo (slavery). Prezydent Abraham Lincoln z Partii Republikańskiej ogłosił w 1863 r. Proklamację Emancypacji (the Emancipation Proclamation), uwalniającą niewolników na terenach Konfederacji. Północ wygrała w 1865 r., a 13. poprawka zniosła niewolnictwo w całym kraju. Kilka dni po kapitulacji głównej armii Południa Lincoln został zastrzelony w teatrze w Washington, D.C.

31.Gold Rush - gorączka złota w Kalifornii

Gorączka złota (the California Gold Rush) zaczęła się w 1848 r., gdy przy tartaku Sutter's Mill w Kalifornii znaleziono złoto. W 1849 r. ruszyły tam dziesiątki tysięcy poszukiwaczy z USA i innych krajów, nazwanych forty-niners. Jechali krytymi wozami (covered wagons) przez prerie i góry albo płynęli statkami. San Francisco z małej osady szybko stało się dużym miastem, a w 1850 r. Kalifornia została stanem. Przy kopalniach powstawały miasteczka (boomtowns), które po wyczerpaniu złota pustoszały i zamieniały się w miasta duchów (ghost towns).

32.Great Depression i Pearl Harbor

Wielki Kryzys (the Great Depression) zaczął się od krachu na nowojorskiej giełdzie na Wall Street w październiku 1929 r. Upadały banki i fabryki, miliony ludzi straciły pracę, a na Wielkich Równinach susze i burze pyłowe (the Dust Bowl) zniszczyły wiele farm. Prezydent Franklin D. Roosevelt wprowadził program reform i robót publicznych (the New Deal). 7 grudnia 1941 r. Japonia zaatakowała z zaskoczenia bazę marynarki wojennej USA w Pearl Harbor na Hawajach. Następnego dnia USA wypowiedziały wojnę Japonii i przystąpiły do II wojny światowej.

33.Civil rights movement i Martin Luther King Jr.

Ruch praw obywatelskich (the civil rights movement) w latach 50. i 60. XX w. walczył z segregacją rasową (segregation) i dyskryminacją Afroamerykanów, zwłaszcza na Południu. W 1955 r. Rosa Parks w Montgomery (Alabama) nie ustąpiła miejsca w autobusie białemu pasażerowi, co wywołało bojkot autobusów. Przywódcą ruchu był pastor Martin Luther King Jr., zwolennik walki bez przemocy (nonviolence). W 1963 r. podczas marszu na Waszyngton (the March on Washington) wygłosił mowę I Have a Dream. W 1964 r. dostał Pokojową Nagrodę Nobla, a w 1968 r. został zamordowany.

34.Hollywood, Academy Awards (Oscars) i Charlie Chaplin

Hollywood to dzielnica Los Angeles, do której od lat 10. XX w. przenosiły się wytwórnie filmowe - przyciągały je słońce przez cały rok i różne krajobrazy w pobliżu. Na wzgórzu stoi wielki napis HOLLYWOOD, a w chodniku Walk of Fame są gwiazdy z nazwiskami artystów. Oscary (the Academy Awards) przyznaje od 1929 r. Akademia Sztuki i Wiedzy Filmowej, np. za najlepszy film (Best Picture). Charlie Chaplin, urodzony w Londynie, zrobił karierę w Hollywood w kinie niemym jako Włóczęga (the Tramp) w meloniku i z laską, np. w Gorączce złota (The Gold Rush).

35.Walt Disney i Steven Spielberg

Walt Disney był twórcą filmów animowanych i producentem. W 1928 r. pokazał film z Myszką Miki (Mickey Mouse), a w 1937 r. jego studio wypuściło swój pierwszy pełnometrażowy film animowany: Królewnę Śnieżkę i siedmiu krasnoludków (Snow White and the Seven Dwarfs). W 1955 r. otworzył w Kalifornii park rozrywki Disneyland. Steven Spielberg to reżyser filmów przygodowych i fantastycznych, np. Szczęki (Jaws), E.T. i Park Jurajski (Jurassic Park). Jego Lista Schindlera (Schindler's List), kręcona w Krakowie, zdobyła Oscara dla najlepszego filmu.

36.Blues, jazz, New Orleans i Louis Armstrong

Blues narodził się na przełomie XIX i XX w. wśród Afroamerykanów na Południu, zwłaszcza w stanie Mississippi. Wyrósł z pieśni śpiewanych przy pracy (work songs) i religijnych (spirituals); jego teksty często mówią o smutku i trudach życia (to feel blue - być smutnym). Jazz powstał na początku XX w. w New Orleans w stanie Louisiana z połączenia bluesa, ragtime'u i marszów orkiestr dętych; ważną jego cechą jest improwizacja. Louis Armstrong (Satchmo) z New Orleans był trębaczem i wokalistą o chrapliwym głosie; śpiewał m.in. What a Wonderful World.

37.Rock and roll, country i hip-hop: Elvis Presley, Nashville, Michael Jackson

Rock and roll powstał w latach 50. XX w. m.in. z rhythm and blues i country. Jego królem (the King of Rock and Roll) jest Elvis Presley, związany z Memphis w stanie Tennessee. Muzyka country wywodzi się z ludowej muzyki Południa i Appalachów; gra się ją na gitarze, skrzypcach (fiddle) i banjo. Jej stolicą jest Nashville (Music City) w Tennessee. Hip-hop narodził się w latach 70. w nowojorskim Bronksie (the Bronx): to rap, praca DJ-a, breakdance i graffiti. Michael Jackson, król popu (the King of Pop), słynął z albumu Thriller i tańca moonwalk.

38.Independence Day (4 lipca) i Thanksgiving

Independence Day, czyli the Fourth of July, to rocznica przyjęcia Deklaracji Niepodległości w 1776 r. Amerykanie świętują paradami, piknikami, grillowaniem i wieczornymi pokazami sztucznych ogni (fireworks), a wszędzie widać barwy czerwono-biało-niebieskie. Thanksgiving (Święto Dziękczynienia) przypada w czwarty czwartek listopada. Wywodzi się ze święta plonów Pielgrzymów z 1621 r.; Abraham Lincoln ogłosił je świętem ogólnokrajowym w 1863 r. Rodziny jedzą indyka, w New York City odbywa się parada Macy's z ogromnymi balonami, a dzień później zaczyna się wyprzedaż Black Friday.

39.Memorial Day, Labor Day, Martin Luther King Jr. Day i Presidents' Day

Kilka świąt federalnych przypada w poniedziałek, co daje długi weekend. Martin Luther King Jr. Day (trzeci poniedziałek stycznia) upamiętnia przywódcę ruchu praw obywatelskich, urodzonego 15 stycznia. Presidents' Day (trzeci poniedziałek lutego), oficjalnie Washington's Birthday, nawiązuje do urodzin George'a Washingtona; dziś czci się też innych prezydentów. Memorial Day (ostatni poniedziałek maja) upamiętnia żołnierzy poległych w służbie USA. Labor Day (pierwszy poniedziałek września) to święto ludzi pracy, obchodzone w innym terminie niż polskie 1 maja.

40.Halloween, Super Bowl Sunday, prom i graduation

Halloween (31 października) to wieczór przebrań: dzieci w kostiumach chodzą od domu do domu, wołają Trick or treat! i dostają cukierki. Przed domami świecą wydrążone dynie ze świeczką (jack-o'-lanterns). Super Bowl Sunday to nieoficjalne święto w dniu finału NFL: przyjęcia przed telewizorem, przekąski, słynne reklamy i koncert w przerwie (the halftime show). Prom to uroczysty bal w szkole średniej (high school) pod koniec roku szkolnego. Graduation to uroczystość ukończenia szkoły: absolwenci w togach i biretach (cap and gown) odbierają dyplomy.