Ilustracja do zestawu: Wojewódzki Konkurs z Języka Angielskiego (śląskie) - gramatyka II stopnia

Angielski

Wojewódzki Konkurs z Języka Angielskiego (śląskie) - gramatyka II stopnia

Gramatyka angielska wymagana na II stopniu: przedimki, rzeczowniki, zaimki, przymiotniki i przysłówki ze stopniowaniem, liczebniki, przyimki i spójniki. Do tego czasowniki (modalne, nieregularne, strona bierna, phrasal verbs, question tags), dziesięć czasów, pytania pośrednie i okresy warunkowe 0, 1 i 2 - każda reguła z przykładem po angielsku.

Szkoła podstawowa40 fiszek50 pytań w 5 etapachnotatka

Podcast

Ładuję…

1.Przedimki a / an i the

Przedimek nieokreślony a / an stoi przed rzeczownikiem policzalnym w liczbie pojedynczej, gdy wspominamy o czymś po raz pierwszy albo mówimy o jednej z wielu takich rzeczy, a także przy zawodach: I have a cat. She is a nurse. A stawiamy przed spółgłoską w wymowie (a car, a university), an - przed samogłoską w wymowie (an apple, an hour). Przedimek określony the stoi przed czymś znanym z kontekstu lub wspomnianym wcześniej (The cat is black.), przed czymś jedynym w swoim rodzaju (the sun, the moon) i przed stopniem najwyższym (the best, the tallest).

2.Przedimek zerowy i the w nazwach geograficznych

Przedimek zerowy, czyli brak przedimka, stosujemy przy rzeczownikach w liczbie mnogiej i niepoliczalnych użytych w znaczeniu ogólnym (Cats like milk.), przy posiłkach (have breakfast), sportach (play tennis), językach i przedmiotach szkolnych (speak French, learn history), przy większości państw, miast i ulic (Poland, London, Oxford Street) oraz w zwrotach at home, at school, by bus, at night. The stawiamy przed nazwami rzek, mórz, oceanów, pasm górskich i państw w liczbie mnogiej lub z wyrazem kingdom, states, republic: the Thames, the Baltic Sea, the Alps, the UK, the USA, the Netherlands.

3.Liczba mnoga rzeczowników: regularna i nieregularna

Liczba mnoga regularna powstaje przez dodanie -s: book - books. Po -s, -ss, -sh, -ch i -x dodajemy -es (bus - buses, box - boxes, watch - watches), podobnie w części wyrazów na -o (potato - potatoes; ale photo - photos). Po spółgłosce -y zmienia się w -ies (baby - babies, city - cities), a po samogłosce zostaje (boy - boys). Część wyrazów na -f / -fe ma -ves (knife - knives, leaf - leaves). Liczbę mnogą nieregularną trzeba zapamiętać: man - men, woman - women, child - children, person - people, foot - feet, tooth - teeth, mouse - mice, natomiast sheep i fish mają tę samą formę w obu liczbach.

4.Rzeczowniki policzalne i niepoliczalne

Rzeczowniki policzalne mają liczbę pojedynczą i mnogą oraz łączą się z a / an, liczebnikami, many i a few: an apple, three apples, many friends, a few books. Rzeczowniki niepoliczalne (water, bread, money, information, advice, news, furniture, homework) nie mają liczby mnogiej ani przedimka a / an, a czasownik po nich stoi w liczbie pojedynczej: The news is good. Łączą się z much i a little. Żeby je policzyć, używamy wyrażeń: a piece of advice, a bottle of water, a loaf of bread, a cup of tea. Some, any i a lot of pasują do obu rodzajów.

5.Forma dzierżawcza: 's, s' i konstrukcja z of

Przynależność do osoby lub zwierzęcia wyrażamy końcówką 's: my brother's bike, the dog's bowl. Po rzeczowniku w liczbie mnogiej zakończonym na -s dodajemy sam apostrof: my parents' car, the girls' room. Rzeczowniki z nieregularną liczbą mnogą dostają 's: the children's toys, women's clothes. Gdy dwie osoby mają coś wspólnie, 's stawiamy tylko po drugim imieniu: Tom and Kate's house. Przy rzeczach i częściach przedmiotów zwykle używamy konstrukcji z of: the end of the film, the roof of the house. Forma 's występuje też w określeniach czasu: today's newspaper.

6.Zaimki osobowe, przymiotniki dzierżawcze i zaimki dzierżawcze

Zaimek osobowy w formie podmiotu stoi przed czasownikiem (I, you, he, she, it, we, they), a w formie dopełnienia - po czasowniku i po przyimku (me, you, him, her, it, us, them): We like her. Come with us. Przymiotnik dzierżawczy stoi przed rzeczownikiem (my, your, his, her, its, our, their): their house. Zaimek dzierżawczy zastępuje rzeczownik i stoi samodzielnie (mine, yours, his, hers, ours, theirs): This bag is mine. Its (jego, jej - o rzeczy lub zwierzęciu) piszemy bez apostrofu, bo it's to skrót od it is.

7.Zaimki wskazujące i one / ones

Zaimki wskazujące this (ten, ta, to - blisko) i that (tamten - dalej) łączą się z liczbą pojedynczą i z rzeczownikami niepoliczalnymi, a these (te - blisko) i those (tamte - dalej) z liczbą mnogą: this book, that milk, these shoes, those people. Mogą też stać samodzielnie: This is my friend Tom. Zaimek one zastępuje powtarzany rzeczownik policzalny w liczbie pojedynczej, a ones - w liczbie mnogiej: I don't like the red T-shirt. I prefer the blue one. My new shoes are nicer than the old ones. Rzeczowników niepoliczalnych nie zastępujemy przez one.

8.Zaimki pytające: who, what, which, whose

Who pyta o osoby, what - o rzeczy i czynności, which - o wybór z ograniczonej grupy (Which bus goes to the station?), a whose - o właściciela (Whose bag is this?). Gdy zaimek pytający jest podmiotem, pytanie ma szyk zdania oznajmującego, bez do / does / did: Who called you? What happened? Gdy jest dopełnieniem, potrzebny jest czasownik posiłkowy: Who did you call? What did you buy? W stylu formalnym dopełnienie bywa wyrażone przez whom: Whom did you invite? O miejsce, czas, przyczynę i sposób pytamy przysłówkami where, when, why, how.

9.Zaimki nieokreślone: some, any, no, every i ich złożenia

Some (trochę, jakieś) stoi zwykle w zdaniach twierdzących oraz w prośbach i propozycjach (Would you like some tea?), any - w przeczeniach i pytaniach (Have you got any money?). No ma znaczenie przeczące i łączy się z czasownikiem twierdzącym: There is no milk. Every znaczy każdy. Złożenia: somebody, something, somewhere; anybody, anything, anywhere; nobody, nothing, nowhere; everybody, everything, everywhere. Po złożeniach z every czasownik stoi w liczbie pojedynczej: Everybody likes him. W zdaniu jest jedno przeczenie: I know nothing albo I don't know anything.

10.Stopniowanie przymiotników: regularne i nieregularne

Stopniowanie regularne: przymiotniki jednosylabowe dostają -er i the -est (cold - colder - the coldest, big - bigger - the biggest, nice - nicer - the nicest), a w dwusylabowych zakończonych na -y zmieniamy y na i (happy - happier - the happiest). Dłuższe przymiotniki stopniujemy przez more i the most: interesting - more interesting - the most interesting. Stopniowanie nieregularne: good - better - the best, bad - worse - the worst, far - farther / further - the farthest / the furthest. Porównujemy przez than (older than his sister) albo as ... as (as tall as), w przeczeniu not as ... as.

11.So, such, how, what, too i not enough z przymiotnikami

So stoi przed samym przymiotnikiem (The film was so boring.), a such - przed przymiotnikiem z rzeczownikiem (It was such a boring film. They are such nice people.). W wykrzyknieniach: How + przymiotnik (How beautiful!) oraz What + (a / an) + przymiotnik + rzeczownik (What a lovely day! What nice weather!). Too + przymiotnik znaczy za, zbyt (The tea is too hot to drink.), a not + przymiotnik + enough - niewystarczająco (He is not old enough to drive.). Enough stoi po przymiotniku, ale przed rzeczownikiem: enough money.

12.Szyk przymiotników w zdaniu

Przymiotnik stoi przed rzeczownikiem (a fast car) albo po czasownikach be, look, feel, seem, become (The car is fast. You look tired.). Gdy przed rzeczownikiem stoi kilka przymiotników, zwykle zachowujemy kolejność: opinia - rozmiar - wiek - kształt - kolor - pochodzenie - materiał - przeznaczenie: a beautiful old Italian car, a small round wooden table, a nice black leather jacket. Przymiotniki opinii (nice, lovely, ugly) stoją więc najczęściej na początku, a określenie przeznaczenia - tuż przed rzeczownikiem: new running shoes.

13.Przymiotniki złożone

Przymiotnik złożony składa się z dwóch lub więcej wyrazów i przed rzeczownikiem piszemy go zwykle z łącznikiem: a well-known writer, a good-looking boy, a blue-eyed girl, a left-handed player, a part-time job, home-made bread, old-fashioned clothes. Często powstaje z liczebnika i rzeczownika: a ten-year-old girl, a two-hour lesson, a five-star hotel. Rzeczownik w takim przymiotniku stoi w liczbie pojedynczej (a ten-year-old girl, a nie ten-years-old), choć w zdaniu po be mówimy: The girl is ten years old.

14.Liczebniki główne i porządkowe

Liczebniki główne służą do liczenia: one, two, thirteen, thirty, twenty-one, a hundred, two thousand. Hundred, thousand i million po liczebniku nie mają -s (three hundred, five million), ale mówimy hundreds of people. W brytyjskiej angielszczyźnie po hundred dodajemy and: one hundred and five. Liczebniki porządkowe określają kolejność i zwykle mają końcówkę -th (fourth, sixth, tenth). Nieregularne są first, second, third, a pisownię zmieniają fifth, eighth, ninth, twelfth i twentieth. Daty: the fifth of May, May 5th; skróty: 1st, 2nd, 3rd, 4th.

15.Tworzenie i stopniowanie przysłówków

Przysłówek od przymiotnika tworzymy zwykle przez -ly: quick - quickly, careful - carefully; -y po spółgłosce zmienia się w -ily (easy - easily), a -le w -ly (terrible - terribly). Wyjątki: good - well, a fast, hard, late i early mają tę samą formę co przymiotnik (hardly znaczy ledwie, lately - ostatnio). Stopniowanie regularne: jednosylabowe przez -er, -est (fast - faster - fastest), zakończone na -ly zwykle przez more, most (carefully - more carefully - most carefully). Stopniowanie nieregularne: well - better - best, badly - worse - worst, much - more - most, little - less - least.

16.Rodzaje przysłówków i ich miejsce w zdaniu

Przysłówki czasu (yesterday, now, soon) i przysłówki miejsca (here, outside, upstairs) stoją zwykle na końcu zdania, najpierw miejsce, potem czas: We met here yesterday. Przysłówki sposobu (slowly, well) stoją zwykle po czasowniku lub po dopełnieniu, ale nie między nimi: She speaks English well. Przysłówki stopnia (very, quite, really) stoją przed przymiotnikiem lub przysłówkiem: very fast. Przysłówki częstotliwości (always, usually, often, sometimes, never) stoją przed czasownikiem głównym, ale po be i po czasowniku posiłkowym: She often reads. He is always late. I have never been there.

17.Przyimki miejsca, kierunku i odległości

Przyimki miejsca mówią, gdzie coś jest: in (w środku: in the box), on (na powierzchni: on the table), at (w punkcie, przy: at the bus stop, at school), a także under, above, behind, in front of, next to, between, opposite, near. Przyimki kierunku mówią, dokąd i którędy ktoś się porusza: to, into (do środka), out of (z wnętrza), onto, from, across (na drugą stronę), through (przez środek), along, past, up, down, towards. Odległość wyrażamy przez far from, near, close to i away from: The school is two kilometres away from my house.

18.Przyimki czasu

At stoi przy godzinach i świętach (at 7 o'clock, at night, at Christmas, ale on Christmas Day), on - przy dniach i datach (on Monday, on 3rd May, on my birthday, on Sunday morning), in - przy miesiącach, latach, porach roku i częściach dnia (in July, in 2010, in winter, in the morning). Bez przyimka mówimy this, next, last i every: next week. For określa, jak długo (for two hours), since - od kiedy (since 2019), during - w trakcie (during the lesson), until - do jakiejś chwili (wait until six), by - najpóźniej do (by Friday), a before i after - przed i po.

19.Przyimki sposobu i wyrażenia przyimkowe

Przyimki sposobu mówią, jak coś robimy: by (by bus, by car, by email), on (on foot), with (narzędzie: write with a pen), without, like (jak: She sings like a bird.). Wyrażenia przyimkowe to stałe połączenia, których uczymy się w całości: przymiotnik + przyimek (good at, interested in, afraid of, proud of, famous for, different from), czasownik + przyimek (listen to, wait for, look at, depend on, belong to) i zwroty (on time - punktualnie, in time - na czas, by mistake, on purpose, on holiday, at home, in a hurry).

20.Spójniki: and, or, but, so, because, as, when, while, before, if, unless

Zdanie współrzędnie złożone łączy dwa równorzędne zdania spójnikiem and (i), but (ale), or (lub, albo) albo so (więc): It was late, so we went home. Pozostałe spójniki wprowadzają zdanie podrzędne: because i as podają przyczynę (I stayed at home because I was ill. As it was raining, we took a taxi.), when (kiedy) i before (zanim) określają czas, while - czynność trwającą w tym samym czasie (I read while she cooked.), if - warunek, a unless - warunek przeczący, czyli if not: You will be late unless you hurry.

21.Although, though, however i despite

Wszystkie wyrażają przeciwieństwo, ale różnią się budową. Although i though są spójnikami: wprowadzają zdanie z podmiotem i czasownikiem (Although it was cold, we went out. We went out, though it was cold.). However to przysłówek łączący: zwykle zaczyna nowe zdanie i ma po sobie przecinek (It was cold. However, we went out.). Despite (albo in spite of) jest przyimkiem, więc stoi po nim rzeczownik albo forma -ing, a nie całe zdanie: Despite the cold, we went out. Despite being tired, she finished her work. Błędem jest despite of.

22.Bezokolicznik, formy osobowe i tryb rozkazujący

Bezokolicznik to podstawowa forma czasownika z to (to swim) albo bez to (swim). Bez to stoi po czasownikach modalnych oraz po let i make (You can swim. Let me help.), a z to - po want, decide, hope, would like (I want to swim.). Forma osobowa to czasownik odmieniony przez osobę i czas: I swim, she swims, they swam. Tryb rozkazujący wyraża polecenie, prośbę lub zakaz i ma formę bezokolicznika bez to i bez podmiotu: Close the door, please. Zakaz tworzymy przez Don't (Don't run!), a propozycję wspólnego działania - przez Let's (Let's go.).

23.Czasowniki posiłkowe: be, do, have, will

Czasownik posiłkowy pomaga tworzyć czasy, pytania i przeczenia, ale sam nie niesie głównego znaczenia. Do / does / did tworzy pytania i przeczenia w Present Simple i Past Simple (Does she play? I didn't go.), be - czasy ciągłe i stronę bierną (I am reading. It was built.), have / has / had - czasy Perfect (She has finished.), a will - czas przyszły (We will see.). W pytaniu czasownik posiłkowy stoi przed podmiotem, a w przeczeniu dostaje not: isn't, doesn't, haven't, won't. Be, do i have bywają też czasownikami głównymi: I do my homework.

24.Czasowniki modalne

Czasowniki modalne (can, could, must, should, may, might, will, would) mają jedną formę dla wszystkich osób (she can, nie she cans), stoi po nich bezokolicznik bez to, a pytania i przeczenia tworzą bez do: Can you swim? You shouldn't eat so much. Can wyraża umiejętność i pozwolenie, could - umiejętność w przeszłości i grzeczną prośbę (Could you help me?), must - konieczność, mustn't - zakaz (You mustn't smoke here.), should - radę (You should see a doctor.), might i may - możliwość (It might rain.), a may także pozwolenie w stylu formalnym (May I come in?).

25.Czasowniki regularne i nieregularne, imiesłów czynny i bierny

Czasowniki regularne tworzą formę przeszłą (II) i imiesłów bierny (III) końcówką -ed: play - played - played, stop - stopped, study - studied. Czasowniki nieregularne mają formy, których uczymy się na pamięć: go - went - gone, see - saw - seen, write - wrote - written, buy - bought - bought, put - put - put. Imiesłów czynny kończy się na -ing: tworzy czasy ciągłe i opisuje to, co działa lub wywołuje uczucie (a sleeping baby, a boring film). Imiesłów bierny to III forma: tworzy czasy Perfect i stronę bierną oraz opisuje to, co czegoś doznaje (a broken window, bored students).

26.Question tags (pytania rozłączne)

Question tag to krótkie pytanie na końcu zdania, którym prosimy o potwierdzenie. Tworzymy go z czasownika posiłkowego lub modalnego ze zdania i zaimka osobowego. Po zdaniu twierdzącym tag jest przeczący, a po przeczącym - twierdzący: You are tired, aren't you? She can't swim, can she? Gdy w zdaniu nie ma czasownika posiłkowego, używamy do / does / did: He plays chess, doesn't he? You saw it, didn't you? Wyjątki: I am late, aren't I? Let's go, shall we? Po never, nobody, nothing tag jest twierdzący: He never cries, does he?

27.Czasowniki stanu (stative verbs)

Czasowniki wyrażające uczucia i upodobania (like, love, hate, prefer, want, need), myślenie i wiedzę (know, understand, believe, remember, mean), posiadanie (own, belong) oraz stany i doznania zmysłowe (seem, cost, see, hear) opisują stan, a nie czynność. Zwykle nie występują w czasach ciągłych: I know him, a nie I am knowing him; This bag belongs to me. Niektóre mają też znaczenie czynności i wtedy mogą być w czasie ciągłym: I think it's good (uważam) - I'm thinking about my holiday (zastanawiam się); I have a car - I'm having lunch.

28.Be going to, have to i would like to

Be going to + bezokolicznik wyraża zamiar podjęty wcześniej (I'm going to visit my aunt next week.) i przewidywanie na podstawie tego, co widać (Look at those clouds. It's going to rain.). Have to wyraża konieczność wynikającą z przepisów lub okoliczności: I have to wear a uniform. Pytania i przeczenia tworzymy z do / does / did: Do you have to go? Don't have to znaczy nie musisz, a mustn't - nie wolno. W przeszłości: had to. Would like to (skrót 'd like to) to grzeczne wyrażenie chęci: I'd like to order a pizza. Would you like to come?

29.Strona czynna i bierna (Passive Voice)

W stronie czynnej podmiot wykonuje czynność (Shakespeare wrote Hamlet.), a w stronie biernej podlega jej, bo ważniejsze jest to, co się stało, niż kto to zrobił (Hamlet was written by Shakespeare.). Stronę bierną tworzymy z be w odpowiednim czasie i III formy: English is spoken here (Present Simple), The bridge was built in 1900 (Past Simple), The room is being painted (Present Continuous), My bike has been stolen (Present Perfect), The letter will be sent tomorrow (Future Simple). Wykonawcę podajemy po by, gdy jest ważny.

30.Phrasal verbs (czasowniki złożone)

Phrasal verb to czasownik z partykułą lub przyimkiem (up, down, on, off, out, after, for), który razem z nią ma nowe znaczenie: get up (wstawać), look for (szukać), look after (opiekować się), give up (rezygnować), find out (dowiadywać się), put on (zakładać), take off (zdejmować), turn on / off (włączać, wyłączać), run out of (wyczerpać zapas). W czasownikach rozdzielnych rzeczownik może stać przed partykułą lub po niej (turn on the TV, turn the TV on), ale zaimek tylko w środku: turn it on. Czasowników nierozdzielnych nie rozdzielamy: look after her.

31.Present Simple: forma, użycie, określenia czasu

Present Simple opisuje fakty i prawdy ogólne, zwyczaje, czynności powtarzające się oraz rozkłady jazdy: Water boils at 100 degrees Celsius. I get up at seven. The train leaves at 8.15. W 3. osobie liczby pojedynczej dodajemy -s / -es: she works, he watches. Zdanie oznajmujące: She plays tennis. Zdanie przeczące z don't / doesn't i bezokolicznikiem: She doesn't play tennis. Zdanie pytające z do / does: Does she play tennis? Określenia czasu: always, usually, often, sometimes, never, every day, on Mondays, once a week.

32.Present Continuous: forma, użycie, określenia czasu

Present Continuous tworzymy z am / is / are i formy z -ing: I am reading. She isn't working. Are they playing? Opisuje czynność trwającą teraz (Look! It's snowing.), sytuację tymczasową (I'm staying with my aunt this week.) i ustalone plany na bliską przyszłość (We're flying to Rome on Friday.). Określenia czasu: now, right now, at the moment, today, this week, Look!, Listen! Porównaj: She usually walks to school, but today she is going by bus - zwyczaj wyrażamy w Present Simple, a wyjątkową sytuację teraz - w Present Continuous.

33.Past Simple i Past Continuous

Past Simple opisuje czynności zakończone w określonym czasie w przeszłości: I visited London last year. Czasowniki regularne mają końcówkę -ed, nieregularne - II formę (went, saw); przeczenia i pytania tworzymy z did i bezokolicznikiem: She didn't come. Did you see it? Określenia: yesterday, last week, two days ago, in 2015. Past Continuous (was / were + -ing) opisuje czynność trwającą w danej chwili przeszłości: At 8 pm I was watching TV. Dłuższą czynność w tle wyrażamy w Past Continuous, a krótką, która ją przerwała, w Past Simple: I was having a bath when the phone rang.

34.Present Perfect Simple a Past Simple

Present Perfect Simple (have / has + III forma) łączy przeszłość z teraźniejszością: mówi o doświadczeniach bez podania czasu (I have been to Paris.), o skutku widocznym teraz (I have lost my keys.) i o stanie trwającym do dziś (We have known each other for ten years.). Przeczenie: She hasn't finished yet. Pytanie: Have you ever seen a whale? Określenia: ever, never, just, already, yet, for, since, so far. Gdy podajemy, kiedy coś się stało (yesterday, in 2010, two days ago), używamy Past Simple: I saw him yesterday, a nie I have seen him yesterday.

35.Present Perfect Continuous

Present Perfect Continuous (have / has been + -ing) opisuje czynność, która zaczęła się w przeszłości i trwa do teraz albo właśnie się skończyła i widać jej skutek. Podkreśla, jak długo coś trwa: I have been learning English for six years. She has been waiting since ten o'clock. Your hands are dirty. - I have been working in the garden. Przeczenie: He hasn't been sleeping well. Pytanie: How long have you been living here? Present Perfect Simple podkreśla wynik lub liczbę (I have read three books.), a Continuous - samą czynność i czas jej trwania.

36.Future Simple i Future Continuous

Future Simple (will + bezokolicznik, przeczenie won't) wyraża przewidywania i opinie o przyszłości (I think it will rain.), decyzje podjęte w chwili mówienia (I'm thirsty. I'll get some water.), obietnice i propozycje pomocy (I'll help you.). Pytanie: Will you come? Określenia: tomorrow, next week, soon, in 2030, I think, probably. Future Continuous (will be + -ing) opisuje czynność, która będzie trwała w określonym momencie przyszłości: This time tomorrow I will be flying to London. At 8 o'clock we will be having dinner.

37.Past Perfect Simple i Past Perfect Continuous

Past Perfect Simple (had + III forma) opisuje czynność wcześniejszą od innej czynności w przeszłości: When we arrived, the film had already started. She didn't watch it because she had seen it before. Przeczenie: hadn't seen, pytanie: Had you finished? Past Perfect Continuous (had been + -ing) podkreśla, jak długo trwała czynność przed jakimś momentem w przeszłości: I had been waiting for an hour when the bus came. She was tired because she had been running. Oba czasy często łączą się z before, after, when, by the time, already i for.

38.Zdania z podmiotem there i zdania z dwoma dopełnieniami

There is / there are informuje, że coś gdzieś jest: There is a park near my house. There are two cats in the garden. Przeczenie: There isn't any milk. Pytanie: Are there any shops here? Przeszłość: there was / there were, przyszłość: there will be. Po czasownikach give, send, show, tell, buy, bring, lend, teach mogą stać dwa dopełnienia: osoba + rzecz (I gave my sister a book.) albo rzecz + to / for + osoba (I gave a book to my sister. I bought a present for my mum.). Gdy rzecz jest zaimkiem, zwykle stoi przed osobą: Give it to me.

39.Pytania pośrednie

Pytanie pośrednie zaczyna się od grzecznego wstępu, np. Could you tell me...?, Do you know...?, Can you tell me...? albo I wonder... Po takim wstępie stosujemy szyk zdania oznajmującego (podmiot przed czasownikiem) i nie używamy do / does / did. Where is the station? - Could you tell me where the station is? What time does the film start? - Do you know what time the film starts? W pytaniu bez zaimka pytającego (tak / nie) dodajemy if albo whether: Is the shop open? - Do you know if the shop is open? Po I wonder... na końcu stawiamy kropkę.

40.Okresy warunkowe 0, 1 i 2

Okres warunkowy 0 (If + Present Simple, Present Simple) opisuje prawdy ogólne i fakty: If you heat ice, it melts. Okres warunkowy 1 (If + Present Simple, will + bezokolicznik) opisuje realną sytuację w przyszłości: If it rains tomorrow, we will stay at home. Okres warunkowy 2 (If + Past Simple, would + bezokolicznik) opisuje sytuację nierealną albo mało prawdopodobną teraz lub w przyszłości: If I had more time, I would learn Spanish. W stylu formalnym mówimy If I were you, I would... W części z if zwykle nie stawiamy will ani would. Gdy if stoi na początku, po warunku dajemy przecinek.

Notatka

Przedimki i rzeczowniki

Przy wyborze między a / an, the i brakiem przedimka najlepiej zapytać, czy słuchacz wie, o który egzemplarz chodzi. Jeśli wie, bo rzecz była już wspomniana, jest jedyna albo określa ją dopowiedzenie (np. the girl in the red coat), stawiamy the. Jeśli nie wie, a rzeczownik jest policzalny i stoi w liczbie pojedynczej, stawiamy a / an. Gdy mówimy ogólnie o liczbie mnogiej albo o czymś niepoliczalnym, przedimka zwykle nie ma: Dogs need exercise. Sugar is bad for your teeth.

Ważne

O wyborze a albo an decyduje pierwsza głoska w wymowie, a nie litera: an honest answer, ale a European country i a useful tip.

Rzeczownik policzalny w liczbie pojedynczej zwykle nie stoi sam, tylko z przedimkiem, zaimkiem albo liczebnikiem; wyjątkiem są utarte zwroty, np. by car, in bed. Wśród nazw geograficznych rzeki, morza i pasma górskie mają the, a pojedyncze szczyty i jeziora zwykle nie: Mount Everest, Lake Geneva.

Wiele rzeczowników policzalnych po polsku jest po angielsku niepoliczalnych, np. advice, information, luggage, equipment. Nie łączą się z a / an ani z końcówką -s, a czasownik po nich stoi w liczbie pojedynczej, więc błędami są informations, an advice i the news are. Niektóre wyrazy bywają jednym i drugim, ze zmianą znaczenia: glass to szkło, a a glass - szklanka.

Konstrukcja there is / there are mówi, że coś gdzieś istnieje: there is łączy się z liczbą pojedynczą i z rzeczownikiem niepoliczalnym, there are - z liczbą mnogą (There is some cheese in the fridge.). Zdanie It is a lake. mówi natomiast, czym jest rzecz już znana.

W formie dzierżawczej rzeczowników z liczbą mnogą na -s miejsce apostrofu pokazuje liczbę właścicieli: my cousin's flat to mieszkanie jednego kuzyna, a my cousins' flat - kilku kuzynów.

Zaimki: osobowe, dzierżawcze, wskazujące i nieokreślone

Zaimek osobowy ma formę podmiotu (przed orzeczeniem) i dopełnienia (po czasowniku i po przyimku), a do tego dochodzą przymiotnik dzierżawczy (przed rzeczownikiem) i zaimek dzierżawczy (samodzielny, zastępuje rzeczownik; przy it praktycznie nieużywany):

  • I / me / my / mine
  • you / you / your / yours
  • he / him / his / his
  • she / her / her / hers
  • it / it / its
  • we / us / our / ours
  • they / them / their / theirs

Najwięcej kłopotu sprawia her, które znaczy ją lub jej jako dopełnienie (I met her, I gave her a book) i jej przed rzeczownikiem (her brother), a dzierżawcze jej bez rzeczownika to hers. Zaimki dzierżawcze piszemy bez apostrofu i bez rzeczownika po nich: The choice is yours.

Zaimki wskazujące dobieramy według liczby i odległości: this / these - blisko, that / those - dalej. Żeby nie powtarzać rzeczownika policzalnego, wstawiamy one albo ones: Which cake would you like? - The chocolate one.

W pytaniu o podmiot, czyli o sprawcę czynności, nie ma do / does / did: Who broke the vase?, Whose phone rang during the lesson? Gdy pytamy o dopełnienie, did wraca: Who did you meet at the party? Zaimek which wybiera z ograniczonego zbioru: Which of these two coats is yours?

Złożenia z some, any, no i every łączą się z czasownikiem w liczbie pojedynczej: Everyone is ready. W normie wzorcowej zdanie ma jedno przeczenie, więc polskie „nikt nic nie wie” to Nobody knows anything, a nie Nobody knows nothing. W zdaniu twierdzącym any zwykle znaczy obojętnie który, jakikolwiek (You can take any seat.), a some pojawia się też w pytaniach, którymi coś proponujemy albo o coś prosimy: Could I have some water?

Przymiotniki, przysłówki i liczebniki

Przymiotnik opisuje rzeczownik, a przysłówek - czasownik, przymiotnik albo inny przysłówek: She is a careful driver. - She drives carefully. Po czasownikach opisujących stan lub wrażenie, takich jak be, seem, look, smell, taste, sound, stoi przymiotnik, bo mówi coś o podmiocie: This soup tastes delicious, nie deliciously. Przymiotniki zakończone na -ly (friendly, lonely, lovely) zwykle nie tworzą przysłówka, dlatego mówimy in a friendly way.

Przymiotnik na -ing opisuje to, co wywołuje uczucie, a na -ed - kogoś, kto je odczuwa: The instructions were confusing, so we were confused. Zdanie I am boring znaczy więc jestem nudny, a nie nudzę się.

Przymiotniki jednosylabowe stopniujemy zwykle przez -er / -est, często z podwojeniem spółgłoski (thin - thinner - the thinnest), a dłuższe i większość dwusylabowych niezakończonych na -y - przez more / most (modern - more modern). Formy better, worse czy best same są już stopniem, więc błędem jest more better. Mniejszy stopień cechy oddaje not as ... as: My room isn't as big as yours. Very tylko wzmacnia, a too znaczy więcej, niż trzeba: The box is very heavy, but I can lift it. - The box is too heavy for me to lift.

Po liczebniku hundred, thousand i million nie mają -s (two thousand people), ale mówimy thousands of people. W liczebnikach porządkowych końcówka zależy od ostatniego słowa: twenty-first (21st), thirty-second (32nd), forty-third (43rd), ale eleventh (11th), twelfth (12th), thirteenth (13th).

Szyk wyrazów i pytania pośrednie

Polski szyk jest swobodny, a angielski dość sztywny, dlatego wiele błędów bierze się z tłumaczenia słowo po słowie.

  • Przymiotniki: kilka przymiotników ustawiamy zwykle w kolejności opinia, rozmiar, wiek, kształt, kolor, pochodzenie, materiał, przeznaczenie (a lovely little wooden box). W przymiotniku złożonym z liczebnikiem rzeczownik stoi w liczbie pojedynczej: a fifteen-minute walk, ale The walk takes fifteen minutes.
  • Przysłówki: przysłówek częstotliwości stoi zwykle przed czasownikiem głównym, ale po be i po pierwszym czasowniku posiłkowym (She has often helped me.). Przysłówek sposobu nie wchodzi między czasownik a dopełnienie (He closed the door quietly.), a określenie miejsca stoi zwykle przed określeniem czasu (We arrived at the hotel at midnight.). Samo very nie określa czasownika: „bardzo lubię pływać” to I like swimming very much albo I really like swimming.
  • Dopełnienia: po give, send, show osoba bez przyimka stoi przed rzeczą (Show me your ticket.), a osoba z to - po niej. Explain, describe i suggest nie mają szyku osoba + rzecz: Can you explain the rule to me?, nie explain me the rule.
  • Phrasal verbs: w czasowniku rozdzielnym zaimek stoi w środku: Pick it up, nie Pick up it.

Pytanie pośrednie zaczyna się od grzecznego wstępu, po którym obowiązuje szyk zdania oznajmującego bez do / does / did; pytanie typu tak / nie wprowadza if albo whether. Błędem jest więc Do you know where does he work?

Przykład

How much does this jacket cost? → Could you tell me how much this jacket costs?; Has the plane landed? → Do you know if the plane has landed?

Przyimki i spójniki: z rzeczownikiem czy ze zdaniem

Przyimki czasu układają się od punktu do okresu: at - punkt (godzina, at noon, at night), on - dzień (data, dzień tygodnia, także on Friday evening), in - dłuższy okres (miesiąc, rok, pora roku, in the evening). Przed this, next, last i every w określeniach czasu przyimka zwykle nie ma, więc błędem jest in next week. For podaje długość (for ten minutes), since - moment początkowy (since Monday), a ago stoi po okresie i liczy wstecz od teraz (ten minutes ago).

Przy środkach transportu mówimy in a car, in a taxi, ale on a bus, on a train, on a plane, a sposób podróży podajemy bez przedimka: by car, by train. Ruch do środka to into (She walked into the room), a pobyt - in (She was in the room). Wielu przyimków nie da się przetłumaczyć z polskiego, więc uczymy się ich razem z wyrazem: depend on (zależeć od), be married to (być w małżeństwie z), arrive at the station, arrive in Paris.

Tę samą myśl wyraża przyimek, gdy dalej stoi rzeczownik (po despite i because of także forma -ing), a spójnik, gdy dalej stoi zdanie z podmiotem i orzeczeniem:

  • during the film - while we were watching the film
  • despite the noise, in spite of the noise - although it was noisy
  • because of the snow - because it was snowing

However zwykle zaczyna nowe zdanie i ma po sobie przecinek (The task was hard. However, we finished it.), a po zdaniu z although nie dodajemy but. Spójniki and, but, or i so łączą zdania równorzędne; so podaje skutek, a because - przyczynę: I was hungry, so I made a sandwich. = I made a sandwich because I was hungry.

Czasowniki posiłkowe i modalne, question tags, strona bierna

Pytania, przeczenia, krótkie odpowiedzi i question tags działają według jednego mechanizmu: zmienia się w nich pierwszy czasownik posiłkowy albo modalny. W pytaniu staje on przed podmiotem, a w przeczeniu dostaje not. Gdy takiego czasownika brak, a orzeczeniem nie jest be, pojawia się do / does / did, a czasownik główny wraca do formy podstawowej: She lives here. - Does she live here? - Yes, she does.

Question tag powtarza ten czasownik (albo do / does / did) z odwrotnym znakiem: They have finished, haven't they?, You won't forget, will you?, Your brother lives in Gdańsk, doesn't he?

Czasowniki modalne (can, must, should, might) same pełnią tę rolę: nie dostają -s, po nich nie ma to i nie potrzebują do (He can't drive. Should I call her?). Have to zachowuje się jak zwykły czasownik: Do we have to pay? W przeczeniach You mustn't touch the wires to zakaz, a You don't have to bring food - brak konieczności. Podobnie I like dancing mówi o upodobaniu, a I'd like to dance now - o chęci w tej chwili. Po modalnych oraz po let i make stoi bezokolicznik bez to (My dad made me tidy my room.; w stronie biernej z to: I was made to tidy my room.), a po want, decide, hope - z to. Bezokolicznik bez to i bez podmiotu tworzy też tryb rozkazujący: Turn left. Don't panic.

Strona bierna to be w czasie zdania czynnego + III forma, więc pytania i przeczenia tworzy w niej pierwszy czasownik posiłkowy, bez do / does / did (Has it been sent? It wasn't sent.):

  • They are building a new school. → A new school is being built.
  • They have cancelled the match. → The match has been cancelled.
  • Did they send the letter? → Was the letter sent?

Czasy teraźniejsze i przeszłe: jak wybrać

Forma czasownika pokazuje czas i sposób przedstawienia czynności. Simple przedstawia fakty, stany lub zwyczaje, Continuous (be + -ing) - czynność w trakcie, Perfect (have + III forma) - coś wcześniejszego, powiązanego z późniejszym momentem, a Perfect Continuous (have been + -ing) - trwanie wcześniejszej czynności. Czynność w Perfect Continuous może nadal trwać albo zakończyć się przed momentem odniesienia.

  • zwyczaj czy sytuacja tymczasowa: He usually cycles to work, but this week he is taking the bus.
  • zakończona przeszłość czy związek z teraźniejszością: określenia takie jak yesterday, in 2019 i two days ago nie łączą się w standardowym użyciu z Present Perfect. Zakończone zdarzenie opisujemy zwykle w Past Simple (I broke my glasses yesterday.), ale czynność trwającą w danym momencie przeszłości w Past Continuous (At eight yesterday I was reading.). Skutek widoczny teraz albo doświadczenie bez podania zakończonego czasu wyrażamy często w Present Perfect: I have broken my glasses, so I can't read.
  • ile czy jak długo: She has written two essays today. - She has been writing all morning.
  • tło czy zdarzenie: We were playing chess when the lights went out.
  • co było wcześniej: By the time we arrived, the shop had closed.

Ważne

Polski czas teraźniejszy z „od”, gdy sytuacja trwa do dziś, oddajemy w Present Perfect Simple lub Continuous: We have lived here for five years, nie We live here for five years.

Czasowniki stanu (know, like, want, belong) zwykle nie występują w formach Continuous, dlatego „znam go od lat” to I have known him for years. W angielszczyźnie brytyjskiej z just, already i yet stoi zwykle Present Perfect, w amerykańskiej bywa też Past Simple. Gdy kolejność zdarzeń wynika już ze spójnika after lub before, Past Perfect często można zastąpić Past Simple. W zdaniu twierdzącym w Past Simple czasownik główny ma II formę, a w czasach Perfect używamy III formy, więc błędem jest I have went.

Przyszłość i okresy warunkowe 0, 1 i 2

O przyszłości mówimy kilkoma formami, a wybór zależy od tego, skąd wiemy, co się stanie:

  • will - decyzja podjęta w chwili mówienia, obietnica, przewidywanie oparte na opinii: It's cold in here. I'll close the window.
  • be going to - wcześniejszy zamiar albo przewidywanie na podstawie tego, co widać: Be careful! That glass is going to fall.
  • Present Continuous - plan ustalony z innymi, zwykle z terminem: I'm meeting Tom at six.
  • Present Simple - rozkład i program: The museum opens at nine tomorrow.
  • Future Continuous - czynność w trakcie w danym momencie przyszłości: This time next week we'll be lying on the beach.

Okres warunkowy wybieramy według tego, jak realny jest warunek. Okres 0 opisuje to, co dzieje się za każdym razem (If you mix blue and yellow, you get green.), okres 1 - realną możliwość w przyszłości (If the weather is nice, we'll have a picnic.), a okres 2 - sytuację nierealną teraz albo mało prawdopodobną (If I lived by the sea, I would swim every day.). Ta sama sytuacja może trafić do obu: If you study, you'll pass zakłada, że nauka jest realna, a If you studied, you'd pass sugeruje, że raczej się nie uczysz. W skutku okresu 2 zamiast would może stać could lub might: If I had a car, I could drive you home.

Zapamiętaj

W części z if, a także po when, as soon as i before w znaczeniu przyszłym stoi zwykle czas teraźniejszy: I'll call you when I get home, nie when I will get home.

Unless znaczy if not: We'll eat outside unless it rains. W okresie 2 z I, he, she, it w stylu formalnym stoi were (If she were here, she would help us.), a w mowie potocznej spotyka się też was.

Quizy w tym zestawie

50 pytań w 5 etapach

Odblokujesz je po dodaniu zestawu.

Sprawdzian do druku

Arkusz PDF z kluczem, punktacją i oceną

Pierwsze podejście. Klucz z punktacją i oceną jest na ostatniej stronie.

Pobierz sprawdzian (PDF)

Znasz kogoś z klasy, komu się przyda? Podziel się zestawem

WhatsAppFacebook

Podobne zestawy

Zobacz wszystkie fiszki z angielskiego