Matematyka
Obliczenia zegarowe i kalendarzowe
Zestaw uczy praktycznych obliczeń z czasem: zamiany godzin na minuty, liczenia upływu czasu między godzinami i liczby dni między datami. Poznasz długości miesięcy i zasadę roku przestępnego, a także poćwiczysz odczytywanie rozkładów jazdy i cenników oraz obliczanie czasu podróży i kosztu zakupów.
Podcast
Ładuję…
1.Doba
Czas od jednej północy do następnej, podzielony na godziny. Doba zaczyna się o 0:00 i kończy o 24:00, czyli o północy następnego dnia.
2.Godzina i minuta
godzina to minut, a minuta to sekund. Skróty: h - godzina, min - minuta, s - sekunda.
3.Kwadrans
Ćwierć godziny, czyli minut. Dwa kwadranse to minut (pół godziny), a trzy kwadranse to minut.
4.Zamiana godzin na minuty
Mnożymy liczbę godzin przez i dodajemy pozostałe minuty. Przykład: 2 h 15 min to minut.
5.Zamiana minut na godziny
Dzielimy liczbę minut przez : wynik to pełne godziny, a reszta to minuty. Przykład: reszty , więc 200 minut to 3 h 20 min.
6.Części godziny
godziny to minut, godziny to minut, godziny to minut, a godziny to minut. Wystarczy podzielić minut na równe części.
7.Zapis 24-godzinny
W rozkładach jazdy i w telefonie godziny po południu zapisujemy od 12:00 do 23:59. Godzina 3 po południu to 15:00, a 8 wieczorem to 20:00 - dodajemy .
8.Północ i południe
Południe to godzina 12:00, środek dnia. Północ to 0:00 (początek doby), zapisywana też jako 24:00 (koniec doby).
9.Upływ czasu - metoda do pełnej godziny
Liczymy minuty do najbliższej pełnej godziny, potem pełne godziny, a na końcu pozostałe minuty. Od 8:45 do 11:20 mija 15 minut do 9:00, potem 2 godziny do 11:00 i jeszcze 20 minut, razem 2 h 35 min.
10.Odejmowanie godzin z pożyczaniem
Gdy minut jest za mało, zamieniamy jedną godzinę na minut. Godzinę 11:20 traktujemy jak 10 h 80 min, więc od 8:45 do 11:20 mija minut i godziny, czyli 2 h 35 min.
11.Czas przez północ
Liczymy osobno czas do północy i czas po północy, a potem dodajemy. Od 22:30 do 1:15: do północy mija 1 h 30 min, po północy 1 h 15 min, razem 2 h 45 min.
12.Tydzień
dni. Co dni powtarza się ten sam dzień tygodnia: jeśli 2 marca to wtorek, to 9, 16, 23 i 30 marca też są wtorkami.
13.Długości miesięcy
dni mają: styczeń, marzec, maj, lipiec, sierpień, październik, grudzień. dni mają: kwiecień, czerwiec, wrzesień, listopad. Luty ma dni, a w roku przestępnym .
14.Sposób na knykcie
Zaciśnij pięść i wymieniaj miesiące, wskazując kolejno kostki i dołki między nimi: styczeń - kostka, luty - dołek, marzec - kostka i tak dalej. Po lipcu (ostatnia kostka) zacznij od pierwszej kostki od sierpnia. Miesiąc na kostce ma dni, w dołku - (albo jest lutym).
15.Rok zwykły
Ma dni, a luty ma w nim dni. To tygodnie i dzień, bo .
16.Rok przestępny
Ma dni, bo luty ma wtedy dni. Przestępne są lata, których numer dzieli się przez , np. 2024 i 2028. Wyjątkiem są pełne setki: przestępne są tylko te podzielne przez (rok 2000 był przestępny, a 1900 nie).
17.Wiek, dekada, kwartał, półrocze
Wiek (stulecie) to lat, a dekada to lat. Kwartał to miesiące, a półrocze miesięcy. Rok ma kwartały i miesięcy.
18.Liczba dni między datami w jednym miesiącu
Odejmujemy numery dni. Od 6 maja do 23 maja mija dni.
19.Liczenie dni włącznie
Gdy liczymy, ile dni trwa wydarzenie razem z pierwszym i ostatnim dniem, do różnicy dodajemy . Obóz od 12 do 25 lipca trwa dni.
20.Dni między datami w różnych miesiącach
Liczymy dni do końca pierwszego miesiąca i dodajemy dni z następnego. Od 25 marca do 9 kwietnia: dni do końca marca i dni kwietnia, razem dni.
21.Dzień tygodnia po wielu dniach
Dzielimy liczbę dni przez . Reszta z dzielenia mówi, o ile dni tygodnia przesuwamy się do przodu. Jeśli dziś jest poniedziałek, to za dni () będzie czwartek.
22.Rozkład jazdy
Tabela z godzinami odjazdów i przyjazdów autobusów lub pociągów na kolejnych przystankach i stacjach. Czas przejazdu to czas, który mija od godziny odjazdu do godziny przyjazdu.
23.Czas oczekiwania na przystanku
Szukamy w rozkładzie pierwszego odjazdu po godzinie, o której przychodzimy, i liczymy różnicę. Przyjście o 7:35, odjazdy o 7:32 i 7:52 - czekamy minut na autobus o 7:52.
24.Cennik
Zestawienie cen towarów lub usług, np. za sztukę, za kilogram, za bilet. Koszt zakupu to cena razy ilość, a przy kilku produktach - suma takich iloczynów.
25.Cena za kilogram a zakup w gramach
kg to g, więc g to pół kilograma, a g to ćwierć kilograma. Jabłka po zł za kg: za g zapłacimy zł.
26.Reszta przy zakupach
Reszta to kwota, którą daliśmy sprzedawcy, minus koszt zakupów. Płacąc zł za zakupy warte zł, otrzymamy zł reszty.
27.Opłata za rozpoczętą godzinę
Na parkingu lub w wypożyczalni często płaci się za każdą rozpoczętą godzinę. Postój trwający 2 h 10 min to rozpoczęte godziny, więc płacimy jak za godziny.
Notatka
Jednostki czasu i ich zamiana
Najważniejsze przeliczniki czasu trzeba znać na pamięć:
- to godziny
- godzina to minut
- minuta to sekund
- to minut
Zapamiętaj
Godzina ma 60 minut, a nie 100. Dlatego 1 h 30 min to 90 minut, a nie 130.
Aby zamienić godziny na minuty, mnożymy liczbę godzin przez i dodajemy pozostałe minuty: 3 h 10 min to minut. Aby zamienić minuty na godziny, dzielimy przez z resztą: reszty , czyli 100 minut to 1 h 40 min. W rozkładach jazdy używamy zapisu 24-godzinnego: godziny po południu to 13:00, 14:00 i tak dalej aż do 23:59.
Obliczanie upływu czasu
Najpewniejszy sposób liczenia czasu między dwiema godzinami to metoda do pełnej godziny. Najpierw liczymy minuty do najbliższej pełnej godziny, potem pełne godziny, a na końcu pozostałe minuty.
Przykład
Od 10:35 do 13:20: do 11:00 mija 25 min, od 11:00 do 13:00 mijają 2 h, potem jeszcze 20 min. Razem 2 h 45 min.
Gdy zdarzenie trwa przez północ, liczymy osobno czas do 24:00 i czas po 0:00, a potem dodajemy. Gdy znamy początek i czas trwania, dodajemy osobno godziny i minuty, a jeśli minut wyjdzie lub więcej, zamieniamy minut na godzinę: 9:50 i 25 minut później to 10:15. Gdy znamy koniec i czas trwania, cofamy się: najpierw o pełne godziny, potem o minuty.
Kalendarz - miesiące i lata przestępne
Rok ma miesięcy o różnej długości. 31 dni mają: styczeń, marzec, maj, lipiec, sierpień, październik i grudzień. 30 dni mają: kwiecień, czerwiec, wrzesień i listopad. Luty ma dni, a co cztery lata dni.
łatwo sprawdzić na knykciach zaciśniętej pięści: miesiąc na kostce ma 31 dni, a w dołku 30 dni (albo jest lutym).
ma dni zamiast . Przestępne są lata, których numer dzieli się przez , np. 2020, 2024, 2028. Wyjątkiem są pełne setki: przestępne są tylko te, które dzielą się przez , dlatego rok 2000 był przestępny, a 1900 nie.
to tygodnie i dzień, bo .
Liczenie dni i dni tygodnia
Liczbę dni między datami w tym samym miesiącu obliczamy, odejmując numery dni: od 4 do 19 czerwca mija dni. Gdy daty są w różnych miesiącach, liczymy dni do końca pierwszego miesiąca i dodajemy dni z kolejnego. Od 20 listopada do 5 grudnia mija dni, bo listopad ma dni.
Ważne
Gdy pytanie dotyczy trwania wydarzenia „od ... do ... włącznie”, dodaj 1, bo liczysz też pierwszy dzień. Wycieczka od 3 do 5 maja trwa 3 dni.
Aby ustalić dzień tygodnia, pamiętaj, że co dni powtarza się ten sam dzień. Liczbę dni dzielimy przez , a reszta mówi, o ile dni tygodnia przesuwamy się do przodu. Jeśli 5 stycznia to piątek, to 20 stycznia jest dni później, a , więc ten dzień wypada w sobotę.
Rozkłady jazdy, cenniki i koszty
to tabela z godzinami odjazdów i przyjazdów. Czas podróży obliczamy jak każdy : od godziny odjazdu do godziny przyjazdu. Czekając na autobus, szukamy pierwszego odjazdu po godzinie naszego przyjścia.
podaje ceny za sztukę, za kilogram albo za usługę. Koszt zakupów to cena razy ilość, a przy kilku produktach dodajemy koszty wszystkich pozycji.
- 4 bułki po zł kosztują zł
- 500 g sera po zł za kilogram kosztuje zł
- za oba produkty płacimy zł, więc z zł dostaniemy zł reszty
Uważaj na opłaty za rozpoczętą godzinę: postój trwający 1 h 5 min liczy się jak dwie godziny. Przed obliczeniami wypisz potrzebne dane z tabeli, a po obliczeniu sprawdź, czy wynik ma sens.
W skrócie
Pojęcia z fiszek
Karty pracy
Ćwiczenia do wydruku na ten temat
Obliczenia zegarowe - ile czasu minęłoKlasy 3-4
Otwórz kartę pracyZegar i kalendarz - obliczenia czasuKlasy 4-5
Otwórz kartę pracyObliczenia kalendarzoweKlasy 1-3
Otwórz kartę pracyLekcje z kursów Odrabiamy
Obejrzyj albo posłuchaj o tym temacie
Obliczenia kalendarzoweWideo, 6 min · Kurs E8 - Matematyka 2027
Obejrzyj lekcjęObliczenia zegaroweWideo, 4 min · Kurs E8 - Matematyka 2027
Obejrzyj lekcjęQuizy w tym zestawie
32 pytań w 4 etapach
Etap 1
8 fiszek · 8 pytań
Etap 2
5 fiszek · 8 pytań
Etap 3
7 fiszek · 8 pytań
Etap 4
7 fiszek · 8 pytań
Powtórka z całości
15 pytań ze wszystkich etapów, po ukończeniu etapów
Sprawdzian do druku
Arkusz PDF z kluczem, punktacją i oceną
Sprawdzam sprawdzian…
Znasz kogoś z klasy, komu się przyda? Podziel się zestawem
Podobne zestawy
24 fiszki uczy się 20
12 fiszek uczy się 21
28 fiszek uczy się 7
16 fiszek uczy się 2
14 fiszek
16 fiszek uczy się 2
Wyszukiwarka
Szukasz czegoś innego?
Wpisz temat, dział albo tytuł podręcznika i znajdź gotowy zestaw.
