Ilustracja do zestawu: Czworokąty: kwadrat, prostokąt, romb, równoległobok i trapez

Matematyka

Czworokąty: kwadrat, prostokąt, romb, równoległobok i trapez

Szkoła podstawowauczy się 1 osoba
12 fiszek16 pytań w 2 etapachnotatka

Zestaw wyjaśnia najważniejsze rodzaje czworokątów oraz ich własności. Nauczysz się rozpoznawać kwadrat, prostokąt, romb, równoległobok i trapez, a także obliczać ich obwody i pola.

1.Czworokąt

Wielokąt mający cztery boki, cztery wierzchołki i cztery kąty.

2.Równoległobok

Czworokąt, w którym obie pary boków przeciwległych są równoległe. Boki przeciwległe mają też równe długości.

3.Prostokąt

Równoległobok mający cztery kąty proste. Jego przeciwległe boki są równe i równoległe.

4.Kwadrat

Prostokąt, który ma wszystkie cztery boki równej długości. Ma także cztery kąty proste.

5.Romb

Równoległobok mający cztery boki tej samej długości. Jego kąty nie muszą być proste.

6.Trapez

Czworokąt mający co najmniej jedną parę boków równoległych. Te równoległe boki nazywamy podstawami trapezu.

7.Wysokość trapezu

Odcinek prostopadły do obu podstaw trapezu, łączący proste, na których leżą te podstawy.

8.Obwód czworokąta

Suma długości wszystkich czterech boków. Na przykład dla boków aa, bb, cc, dd obwód wynosi a+b+c+da+b+c+d.

9.Pole prostokąta

Pole prostokąta obliczamy, mnożąc długości dwóch sąsiednich boków: P=a⋅bP=a\cdot b.

10.Pole kwadratu

Pole kwadratu o boku aa wynosi P=a2P=a^2.

11.Pole równoległoboku i rombu

Pole obliczamy jako iloczyn długości podstawy i odpowiadającej jej wysokości: P=a⋅hP=a\cdot h.

12.Pole trapezu

Pole trapezu o podstawach aa i bb oraz wysokości hh wynosi P=(a+b)⋅h2P=\frac{(a+b)\cdot h}{2}.

Notatka

Czym są czworokąty?

to wielokąt mający cztery boki, cztery wierzchołki i cztery kąty. Do najważniejszych czworokątów należą: trapez, , , romb i .

Boki, które nie mają wspólnego wierzchołka, nazywamy bokami przeciwległymi. Podobnie kąty leżące naprzeciw siebie są kątami przeciwległymi.

Zapamiętaj

Suma miar wszystkich kątów wewnętrznych każdego czworokąta wynosi 360∘360^\circ.

Równoległobok i jego szczególne rodzaje

Równoległobok ma dwie pary boków przeciwległych równoległych. Oznacza to, że boki w każdej parze biegną w tym samym kierunku i nigdy się nie przetną.

W równoległoboku przeciwległe boki są równej długości. Równe są także kąty przeciwległe. Nie musi on jednak mieć kątów prostych ani wszystkich boków równych.

Prostokąt jest równoległobokiem, który ma cztery kąty proste. Jego przeciwległe boki są równe i równoległe.

także jest równoległobokiem, ale ma wszystkie cztery boki równej długości. Romb może mieć dwa kąty ostre i dwa rozwarte.

Ważne

Nie każdy romb jest kwadratem, ponieważ romb nie musi mieć kątów prostych.

Kwadrat

Kwadrat ma cztery równe boki oraz cztery kąty proste. Jest szczególnym przypadkiem zarówno prostokąta, jak i rombu.

Można więc powiedzieć:

  • każdy kwadrat jest prostokątem,
  • każdy kwadrat jest rombem,
  • nie każdy prostokąt jest kwadratem,
  • nie każdy romb jest kwadratem.

Jeśli bok kwadratu ma długość aa, jego obwód wynosi O=4aO=4a, a pole P=a2P=a^2.

Przykład

Kwadrat o boku 4 cm4\ \text{cm} ma obwód 16 cm16\ \text{cm} i pole 16 cm216\ \text{cm}^2.

Trapez i wysokość

to czworokąt mający co najmniej jedną parę boków równoległych. Te równoległe boki nazywamy podstawami trapezu, a pozostałe boki - ramionami.

jest odcinkiem prostopadłym do obu podstaw. Jej długość oznaczamy zwykle przez hh. Wysokość nie musi być bokiem trapezu.

W trapezie prostokątnym jedno z ramion jest prostopadłe do podstaw. Wtedy to ramię może być wysokością trapezu.

o podstawach aa i bb oraz wysokości hh obliczamy ze wzoru P=(a+b)⋅h2P=\frac{(a+b)\cdot h}{2}.

Obwody i pola

Obwód to suma długości wszystkich boków figury. Wynik obwodu podajemy w jednostkach długości, na przykład w cm\text{cm} lub m\text{m}.

Pole mówi, jaką powierzchnię zajmuje figura. Wynik pola podajemy w jednostkach kwadratowych, na przykład w cm2\text{cm}^2 lub m2\text{m}^2.

Najważniejsze wzory:

  • prostokąt: O=2a+2bO=2a+2b, P=a⋅bP=a\cdot b,
  • kwadrat: O=4aO=4a, P=a2P=a^2,
  • równoległobok: P=a⋅hP=a\cdot h,
  • romb: O=4aO=4a, P=a⋅hP=a\cdot h,
  • trapez: P=(a+b)⋅h2P=\frac{(a+b)\cdot h}{2}.

Ważne

Przy obliczaniu pola równoległoboku, rombu i trapezu używaj wysokości prostopadłej do wybranej podstawy, a nie dowolnego boku.

W skrócie

Pojęcia z fiszek

Podcast

Ładuję…

Karty pracy

Ćwiczenia do wydruku na ten temat

Trójkąty i czworokąty - rodzaje, własności i klasyfikacjaKlasa 5

Otwórz kartę pracy

Lekcje z kursów Odrabiamy

Obejrzyj albo posłuchaj o tym temacie

Własności czworokątówWideo, 6 min · Kurs E8 - Matematyka 2027

Obejrzyj lekcję

Pola i obwody czworokątówWideo, 7 min · Kurs E8 - Matematyka 2027

Obejrzyj lekcję

Quizy w tym zestawie

16 pytań w 2 etapach

  1. Etap 1

    9 fiszek · 8 pytań

  2. Etap 2

    3 fiszki · 8 pytań

  3. Powtórka z całości

    15 pytań ze wszystkich etapów, po ukończeniu etapów

Sprawdzian do druku

Arkusz PDF z kluczem, punktacją i oceną

Sprawdzam sprawdzian…

Znasz kogoś z klasy, komu się przyda? Podziel się zestawem

WhatsApp

Podobne zestawy

Zobacz wszystkie fiszki z matematyki

Wyszukiwarka

Szukasz czegoś innego?

Wpisz temat, dział albo tytuł podręcznika i znajdź gotowy zestaw.