Rewolucje w Rosji i wojna domowa
Historia
Zestaw wyjaśnia przyczyny i przebieg rewolucji w Rosji w 1917 roku oraz najważniejsze wydarzenia wojny domowej. Uczeń pozna pojęcia takie jak bolszewicy, Rady Delegatów, komunizm wojenny i skutki tych wydarzeń dla Rosji oraz Europy.
1.car
Władca Rosji przed rewolucją. Miał bardzo dużą władzę, a państwo było rządzone w sposób autokratyczny, czyli bez realnego wpływu społeczeństwa na decyzje.
2.Mikołaj II
Ostatni car Rosji. Rządził w czasie I wojny światowej i stracił władzę podczas rewolucji lutowej w 1917 roku.
3.rewolucja lutowa
Wystąpienia i strajki w Rosji w 1917 roku, które doprowadziły do abdykacji cara Mikołaja II. Po tych wydarzeniach powstał Rząd Tymczasowy.
4.Rząd Tymczasowy
Władza utworzona po obaleniu cara w Rosji. Miał rządzić do czasu ustalenia nowego porządku, ale nie rozwiązał najważniejszych problemów kraju, zwłaszcza wojny i biedy.
5.Rady Delegatów
Organy tworzone przez robotników, żołnierzy i chłopów. W czasie rewolucji miały duży wpływ na sytuację w Rosji i rywalizowały o władzę z Rządem Tymczasowym.
6.bolszewicy
Radykalne ugrupowanie rewolucyjne w Rosji, które chciało przejąć władzę i wprowadzić rządy komunistyczne. Na jego czele stał Włodzimierz Lenin.
7.Włodzimierz Lenin
Przywódca bolszewików i główna postać rewolucji październikowej. Po przejęciu władzy zaczął tworzyć państwo komunistyczne.
8.rewolucja październikowa
Przejęcie władzy przez bolszewików w 1917 roku. Obalili oni Rząd Tymczasowy i rozpoczęli budowę nowego ustroju w Rosji.
9.dekret o pokoju
Ogłoszony przez bolszewików dokument wzywający do zakończenia wojny. Był próbą zdobycia poparcia społeczeństwa zmęczonego I wojną światową.
10.dekret o ziemi
Decyzja bolszewików o odebraniu ziemi wielkim właścicielom i przekazaniu jej chłopom. Miała zdobyć poparcie wsi dla nowej władzy.
11.pokój brzeski
Układ zawarty przez Rosję bolszewicką z państwami centralnymi w 1918 roku. Rosja wycofała się z I wojny światowej, ale straciła duże obszary.
12.wojna domowa w Rosji
Walka o władzę w Rosji po rewolucji październikowej. Starły się głównie siły bolszewickie, nazywane czerwonymi, oraz ich przeciwnicy, czyli biali.
13.czerwoni
Zwolenicy bolszewików w czasie wojny domowej w Rosji. Bronili rewolucji i nowej władzy komunistycznej.
14.biali
Przeciwnicy bolszewików podczas wojny domowej. Nie tworzyli jednej zgodnej grupy, ale łączyła ich chęć obalenia rządów bolszewików.
15.komunizm wojenny
Polityka bolszewików w czasie wojny domowej. Państwo przejmowało kontrolę nad gospodarką, zabierało żywność chłopom i podporządkowywało życie potrzebom wojny.
16.terror
Stosowanie przemocy, zastraszania i represji wobec przeciwników politycznych. Bolszewicy używali terroru, aby utrzymać władzę.
17.Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich
Państwo utworzone przez bolszewików po zwycięstwie w wojnie domowej. W skrócie nazywano je ZSRS lub Związkiem Radzieckim.
Notatka
Rosja przed rewolucją
Na początku XX wieku Rosja była państwem rządzonym przez cara, czyli władcę mającego bardzo szeroką władzę. Ostatnim carem był Mikołaj II. W kraju istniały wielkie różnice społeczne: bogaci właściciele ziemscy i arystokracja żyli zupełnie inaczej niż robotnicy oraz chłopi. Wielu ludzi było niezadowolonych z biedy, braku reform i sposobu rządzenia.
Sytuację pogorszył udział Rosji w I wojnie światowej. Na froncie armia ponosiła klęski, brakowało żywności, paliwa i podstawowych towarów. W miastach rosły kolejki i ceny. Coraz więcej ludzi uważało, że carat nie potrafi poradzić sobie z kryzysem.
Ważne
I wojna światowa nie była jedyną przyczyną rewolucji, ale bardzo przyspieszyła wybuch niezadowolenia.
Rewolucja lutowa i upadek caratu
W 1917 roku w Rosji wybuchły strajki i demonstracje. Do protestów dołączali robotnicy, mieszkańcy miast, a nawet część żołnierzy. Te wydarzenia nazywamy rewolucją lutową. Jej najważniejszym skutkiem była abdykacja cara, czyli rezygnacja Mikołaja II z tronu.
Po upadku caratu władzę przejął Rząd Tymczasowy. Miał on uporządkować sytuację i przygotować kraj do nowych rządów. Problem polegał na tym, że nie potrafił spełnić oczekiwań społeczeństwa. Nadal trwała wojna, brakowało żywności, a chaos się powiększał.
Obok Rządu Tymczasowego działały też Rady Delegatów Robotniczych i Żołnierskich. Były to organy tworzone przez zwykłych ludzi, którzy chcieli mieć wpływ na władzę. W Rosji pojawiła się więc podwójna władza: z jednej strony rząd, z drugiej rady.
Rewolucja październikowa i przejęcie władzy przez bolszewików
Najbardziej radykalną grupą polityczną byli bolszewicy, którymi kierował Włodzimierz Lenin. Obiecywali społeczeństwu szybkie zakończenie wojny, poprawę losu robotników i przekazanie ziemi chłopom. Dzięki prostym hasłom zdobywali poparcie coraz większej liczby ludzi.
W czasie rewolucji październikowej bolszewicy obalili Rząd Tymczasowy i przejęli władzę. Następnie zaczęli wprowadzać swoje decyzje. Ogłosili dekret o pokoju, czyli wezwanie do zakończenia wojny, oraz dekret o ziemi, który uderzał w wielkich właścicieli i miał zyskać poparcie chłopów.
Zapamiętaj
Rewolucja lutowa obaliła cara, a rewolucja październikowa dała władzę bolszewikom.
Pokój brzeski i wyjście Rosji z wojny
Po przejęciu władzy bolszewicy chcieli jak najszybciej wycofać Rosję z I wojny światowej. W tym celu zawarli z państwami centralnymi pokój brzeski w 1918 roku. Dzięki temu Rosja przestała walczyć na froncie.
Cena tego pokoju była jednak bardzo wysoka. Rosja straciła duże obszary i wpływy. Mimo to bolszewicy uznali, że ważniejsze jest utrzymanie władzy w kraju niż dalsze prowadzenie wojny zewnętrznej.
Przykład
Dla bolszewików ważniejsze było opanowanie chaosu w Rosji niż dalsza walka na froncie z Niemcami.
Wojna domowa w Rosji
Po rewolucji październikowej w Rosji wybuchła wojna domowa. Po jednej stronie byli czerwoni, czyli zwolennicy bolszewików. Po drugiej stronie stali biali, a więc różni przeciwnicy nowej władzy: monarchiści, część wojskowych i inni wrogowie bolszewików. Biali nie tworzyli jednak jednego zgodnego obozu, co osłabiało ich walkę.
Bolszewicy, aby zwyciężyć, wprowadzili komunizm wojenny. Państwo przejęło kontrolę nad gospodarką, rekwirowano żywność, podporządkowywano produkcję potrzebom wojny. Władza stosowała też terror, czyli przemoc i zastraszanie wobec przeciwników.
Skutkiem wojny domowej były ogromne zniszczenia, głód i cierpienia ludności. Ostatecznie zwyciężyli bolszewicy, co pozwoliło im utrwalić rządy w Rosji.
Skutki rewolucji i wojny domowej
Najważniejszym skutkiem tych wydarzeń było powstanie państwa komunistycznego. Po zwycięstwie bolszewików utworzono Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich, czyli ZSRS. Dawna Rosja carska przestała istnieć, a władzę przejęła partia komunistyczna.
Rewolucje w Rosji miały znaczenie nie tylko dla tego kraju. Pokazały, że wojna, bieda i chaos mogą doprowadzić do gwałtownych zmian politycznych. Nowe państwo radzieckie stało się później jednym z najważniejszych państw świata i silnie wpływało na dzieje Europy w XX wieku.
Warto pamiętać o kolejności wydarzeń: najpierw kryzys państwa carów, potem rewolucja lutowa, następnie rewolucja październikowa, później pokój brzeski i wojna domowa. To ciąg wydarzeń, który całkowicie zmienił Rosję.
Quizy w tym zestawie
20 pytań w 2 etapach — odblokujesz je po dodaniu zestawu