Reformacja i reforma katolicka

Reformacja to ruch religijny, który rozpoczął się w XVI wieku w Europie. Jego początkiem była krytyka nadużyć w Kościele katolickim. Wielu ludzi uważało, że część duchowieństwa żyje zbyt bogato, a niektóre praktyki odbiegają od zasad wiary.

Reformacja miała doprowadzić do naprawy Kościoła, ale w praktyce spowodowała powstanie nowych wyznań chrześcijańskich. Od tej pory w Europie obok katolików żyli także protestanci.

• reformacja zaczęła się od sporów religijnych
• dotyczyła głównie krajów Europy Zachodniej
• doprowadziła do trwałego podziału chrześcijaństwa

Jedną z najważniejszych postaci reformacji był Marcin Luter. Był niemieckim mnichem i uczonym religijnym. Wystąpił przeciwko nadużyciom związanym ze sprzedażą odpustów. Uważał, że taka praktyka szkodzi Kościołowi i oddala ludzi od prawdziwej wiary.

Symbolem początku reformacji stało się ogłoszenie przez Lutra 95 tez. Tezy te wywołały wielką dyskusję w Europie. Zwolennicy nauk Lutra utworzyli nowe wyznanie, nazwane luteranizmem.

Luter podkreślał wielkie znaczenie Biblii i wiary. Chciał, aby religia była bliższa zwykłym ludziom i bardziej oparta na Piśmie Świętym niż na nadużyciach czy bogactwie części duchowieństwa.

Drugim ważnym reformátorem był Jan Kalwin. Jego nauka dała początek kalwinizmowi, czyli kolejnemu nurtowi protestanckiemu. Kalwin uważał, że życie człowieka powinno być uporządkowane, skromne i zgodne z zasadami religii.

W kalwinizmie duże znaczenie miały pracowitość, oszczędność i dyscyplina. Zwolennicy Kalwina cenili prostotę w życiu religijnym i codziennym. Taki sposób myślenia wpływał nie tylko na religię, ale też na zachowanie ludzi na co dzień.

Kalwinizm, podobnie jak luteranizm, należał do nurtu protestanckiego. Oznacza to, że był częścią wielkiego podziału religijnego wywołanego reformacją.

• luteranizm i kalwinizm to różne wyznania protestanckie
• oba nurty krytykowały nadużycia w Kościele
• kalwinizm kojarzy się szczególnie z surowymi zasadami życia

Kościół katolicki nie pozostał bierny wobec reformacji. Podjął działania nazywane reformą katolicką. Ich celem było umocnienie wiary katolickiej oraz usunięcie części nadużyć, które wcześniej budziły sprzeciw.

Najważniejszym wydarzeniem tej odpowiedzi był sobór trydencki. Na soborze potwierdzono najważniejsze zasady wiary katolickiej i wprowadzono zmiany porządkujące życie Kościoła. Chodziło o to, aby poprawić jego działanie i zatrzymać rozprzestrzenianie się reformacji.

W czasie reformy katolickiej ważną rolę odegrali także jezuici. Był to zakon znany z wysokiego poziomu nauczania, zakładania szkół i działalności misyjnej. Dzięki temu Kościół mógł lepiej kształcić wiernych i duchownych.

W ramach reformy katolickiej Kościół starał się pilnować, jakie poglądy religijne są rozpowszechniane. Jednym z narzędzi był indeks ksiąg zakazanych, czyli spis książek uznanych za szkodliwe dla wiary katolickiej.

Ważne było także lepsze przygotowanie duchownych do ich zadań. Kościół zwracał większą uwagę na dyscyplinę, naukę i właściwe życie księży. Dzięki temu chciał odzyskać zaufanie wiernych i wzmocnić swoją pozycję.

Reforma katolicka nie oznaczała powstania nowej religii. Była to próba odnowienia Kościoła katolickiego od środka i odpowiedź na rozwój protestantyzmu.

Najważniejszym skutkiem reformacji był podział chrześcijaństwa zachodniego. Od XVI wieku w Europie działały obok siebie różne wyznania: katolicy, luteranie i kalwini. Powodowało to spory religijne, ale też zmieniało życie społeczne i polityczne wielu państw.

Z kolei reforma katolicka sprawiła, że Kościół katolicki stał się bardziej uporządkowany i aktywny. Rozwijały się szkoły prowadzone przez jezuitów, a katolicyzm został wzmocniony w wielu krajach.

Aby dobrze zapamiętać temat, warto połączyć postacie z ich rolą:

• Marcin Luter – początek reformacji i 95 tez
• Jan Kalwin – twórca kalwinizmu
• jezuici – szkoły i obrona wiary katolickiej
• sobór trydencki – najważniejsza odpowiedź Kościoła