RPO i skarga konstytucyjna

1.Rzecznik Praw Obywatelskich

Konstytucyjny organ stojący na straży wolności i praw człowieka i obywatela określonych w Konstytucji RP oraz innych aktach prawnych. Bada, czy działania lub zaniechania organów władzy publicznej nie naruszają praw jednostki.

2.Kadencja RPO

Rzecznik Praw Obywatelskich jest powoływany na 5 lat. Ma to wzmacniać jego stabilność i niezależność od bieżących sporów politycznych.

3.Powoływanie RPO

RPO powołuje Sejm za zgodą Senatu. Taki tryb ma zapewnić szerszą akceptację dla osoby, która ma chronić prawa obywateli.

4.Zadania RPO

RPO rozpatruje skargi obywateli, podejmuje interwencje w sprawach naruszenia praw i wolności, może występować do organów władzy o wyjaśnienia oraz wskazywać potrzebę zmian w prawie.

5.Wniosek do RPO

Każdy, kto uważa, że jego prawa lub wolności zostały naruszone przez działanie organu władzy publicznej, może zwrócić się do RPO z wnioskiem o podjęcie sprawy. Wniosek nie wymaga skomplikowanej formy prawniczej.

6.Uprawnienia RPO

RPO może żądać wyjaśnień, wglądu do akt i informacji od organów, a także podejmować działania procesowe przewidziane w ustawie. Nie zastępuje jednak sądu i sam nie wydaje wyroków.

7.Skarga konstytucyjna

Środek ochrony praw i wolności, który pozwala zaskarżyć do Trybunału Konstytucyjnego przepis prawa będący podstawą ostatecznego rozstrzygnięcia w indywidualnej sprawie, jeśli naruszył on konstytucyjne wolności lub prawa skarżącego.

8.Trybunał Konstytucyjny

Organ kontrolujący zgodność aktów normatywnych z Konstytucją. W sprawie skargi konstytucyjnej bada, czy zaskarżony przepis jest zgodny z Konstytucją RP.

9.Warunek skargi konstytucyjnej

Skargę można wnieść dopiero wtedy, gdy w sprawie zapadło ostateczne rozstrzygnięcie, na przykład prawomocny wyrok albo ostateczna decyzja administracyjna, wydane na podstawie zaskarżanego przepisu.

10.Przedmiot skargi konstytucyjnej

Przedmiotem skargi jest przepis aktu normatywnego, a nie sam organ, sędzia czy urzędnik. Skarżący twierdzi, że to właśnie zastosowany przepis narusza jego konstytucyjne prawa lub wolności.

11.Cel skargi konstytucyjnej

Celem jest usunięcie z systemu prawa przepisu niezgodnego z Konstytucją albo stwierdzenie tej niezgodności przez Trybunał Konstytucyjny. Nie jest to zwykły środek odwoławczy od wyroku.

12.Różnica: RPO a skarga konstytucyjna

RPO jest organem, do którego można zwrócić się o pomoc w ochronie praw. Skarga konstytucyjna to formalny środek prawny kierowany do Trybunału Konstytucyjnego przeciwko przepisowi naruszającemu prawa konstytucyjne po wyczerpaniu drogi prawnej.