Sejm i Senat RP

1.Parlament RP

Dwuizbowy organ władzy ustawodawczej w Polsce, składający się z Sejmu i Senatu. Uczestniczy przede wszystkim w stanowieniu prawa oraz sprawuje określone funkcje kontrolne i ustrojowe.

2.Sejm

Niższa izba parlamentu RP licząca 460 posłów. Uchwala ustawy, kontroluje Radę Ministrów i odgrywa kluczową rolę w procesie tworzenia rządu.

3.Senat

Wyższa izba parlamentu RP licząca 100 senatorów. Bierze udział w procesie ustawodawczym, może wnosić poprawki do ustaw i podejmować uchwały w sprawach określonych przez Konstytucję i ustawy.

4.Kadencja parlamentu

Okres, na jaki wybiera się Sejm i Senat. W Polsce trwa co do zasady 4 lata, licząc od dnia pierwszego posiedzenia Sejmu do dnia poprzedzającego pierwsze posiedzenie nowego Sejmu.

5.Mandat wolny

Zasada, według której poseł lub senator reprezentuje cały Naród, a nie tylko swoich wyborców czy partię. Nie jest prawnie związany ich instrukcjami i głosuje samodzielnie.

6.Immunitet parlamentarny

Szczególna ochrona posła lub senatora związana z wykonywaniem mandatu. Ma chronić niezależność parlamentu, ale nie oznacza całkowitej bezkarności.

7.Kworum

Minimalna liczba członków izby potrzebna, aby mogła ona podejmować ważne prawnie decyzje. W Sejmie i Senacie jest to co najmniej połowa ustawowej liczby członków.

8.Większość zwykła

Większość, w której liczba głosów „za” jest większa niż liczba głosów „przeciw”. Głosy wstrzymujące się nie zwiększają puli głosów „za”, ale wpływają na ogólny obraz głosowania.

9.Większość bezwzględna

Większość oznaczająca więcej niż połowę ważnie oddanych głosów. Aby ją uzyskać, głosów „za” musi być więcej niż suma pozostałych ważnych głosów.

10.Większość kwalifikowana

Większość surowsza niż zwykła lub bezwzględna, np. $\frac{2}{3}$ lub $\frac{3}{5}$ głosów. Jest wymagana przy niektórych szczególnie ważnych decyzjach ustrojowych.

11.Marszałek Sejmu

Osoba kierująca pracami Sejmu, zwołująca posiedzenia i czuwająca nad przebiegiem obrad. W określonych sytuacjach wykonuje także obowiązki Prezydenta RP.

12.Marszałek Senatu

Osoba kierująca pracami Senatu, organizująca obrady i reprezentująca izbę. Odpowiada za sprawny przebieg prac senackich.

13.Inicjatywa ustawodawcza

Prawo wniesienia projektu ustawy. Przysługuje m.in. posłom, Senatowi, Prezydentowi RP, Radzie Ministrów oraz grupie co najmniej 100 tysięcy obywateli.

14.Proces ustawodawczy

Procedura uchwalania ustawy: wniesienie projektu, prace w Sejmie, stanowisko Senatu, podpis Prezydenta i ogłoszenie. Sejm ma w tym procesie pozycję decydującą.

15.Kontrola parlamentarna

Uprawnienia Sejmu wobec Rady Ministrów, np. interpelacje, zapytania poselskie czy możliwość wyrażenia wotum nieufności. To ważny element równowagi władz.

16.Zgromadzenie Narodowe

Obrady Sejmu i Senatu wspólnie w przypadkach wskazanych w Konstytucji, np. przy zaprzysiężeniu Prezydenta RP. Nie jest trzecią izbą parlamentu.