Patologie życia publicznego

1.Patologie życia publicznego

To zjawiska naruszające standardy prawa, uczciwości i dobra wspólnego w działalności instytucji publicznych oraz osób pełniących funkcje publiczne. Osłabiają zaufanie obywateli do państwa i utrudniają prawidłowe działanie demokracji.

2.Korupcja

Nadużywanie stanowiska publicznego lub powierzonej funkcji dla prywatnej korzyści. Może dotyczyć pieniędzy, prezentów, usług, znajomości albo obietnicy załatwienia sprawy w zamian za przychylność.

3.Łapownictwo

Jedna z form korupcji polegająca na wręczaniu, żądaniu, przyjmowaniu albo obiecywaniu korzyści majątkowej lub osobistej w związku z pełnioną funkcją. Prowadzi do nierównego traktowania obywateli.

4.Nepotyzm

Faworyzowanie krewnych przy obsadzaniu stanowisk, przyznawaniu awansów lub korzyści. O miejscu pracy czy wpływach nie decydują wtedy kompetencje, lecz więzi rodzinne.

5.Kumoterstwo

Faworyzowanie znajomych, kolegów lub osób z własnego środowiska przy podejmowaniu decyzji publicznych. Podobnie jak nepotyzm narusza zasadę równego dostępu i uczciwej konkurencji.

6.Konflikt interesów

Sytuacja, w której interes prywatny osoby pełniącej funkcję publiczną może wpływać na jej bezstronność przy podejmowaniu decyzji. Nie zawsze oznacza przestępstwo, ale stwarza ryzyko nadużyć.

7.Nadużycie władzy

Wykorzystywanie uprawnień publicznych niezgodnie z ich celem, np. dla osobistej korzyści, odwetu lub ochrony własnego środowiska. Jest sprzeczne z zasadą państwa prawnego.

8.Niegospodarność

Nieoszczędne, nierzetelne lub niecelowe dysponowanie środkami publicznymi. Oznacza marnowanie pieniędzy należących do wspólnoty, np. gminy czy państwa.

9.Przejrzystość życia publicznego

Jawność działania instytucji publicznych, dostęp obywateli do informacji i czytelne procedury podejmowania decyzji. Im większa przejrzystość, tym łatwiej wykrywać nadużycia.

10.Dobro wspólne

Wartość, zgodnie z którą instytucje publiczne powinny działać na rzecz całej wspólnoty, a nie interesu jednostek czy grup. Patologie życia publicznego godzą właśnie w dobro wspólne.