Organizacje pozarządowe w Polsce

1.Organizacja pozarządowa (NGO)

Organizacja działająca poza strukturą władz publicznych i nie nastawiona przede wszystkim na zysk. Tworzy ją grupa osób albo fundator, aby realizować cele społeczne, obywatelskie, kulturalne, edukacyjne, charytatywne, sportowe lub podobne.

2.Społeczeństwo obywatelskie

Sfera aktywności obywateli, którzy samodzielnie organizują się, aby działać na rzecz wspólnego dobra. Organizacje pozarządowe są jednym z najważniejszych elementów społeczeństwa obywatelskiego.

3.Stowarzyszenie

Dobrowolne, samorządne i trwałe zrzeszenie osób powołane do realizacji wspólnego celu. Opiera się na członkostwie, a najważniejsze decyzje podejmują jego członkowie zgodnie ze statutem.

4.Fundacja

Organizacja ustanowiona przez fundatora dla realizacji określonego celu społecznie lub gospodarczo użytecznego. W przeciwieństwie do stowarzyszenia nie opiera się przede wszystkim na członkostwie, lecz na majątku przeznaczonym na dany cel.

5.Statut stowarzyszenia

Najważniejszy wewnętrzny dokument stowarzyszenia. Określa m.in. nazwę, cele, sposoby działania, prawa i obowiązki członków, organy organizacji oraz zasady ich wyboru i podejmowania decyzji.

6.Wolontariat

Dobrowolna i bezpłatna praca na rzecz innych osób, organizacji lub instytucji. Często wspiera działalność organizacji pozarządowych, zwłaszcza charytatywną, społeczną, edukacyjną i kulturalną.

7.Działalność pożytku publicznego

Działalność prowadzona w interesie publicznym, np. w sferze pomocy społecznej, edukacji, ochrony zdrowia, kultury czy sportu. Wiele organizacji pozarządowych działa właśnie w tym obszarze.

8.Członkostwo w stowarzyszeniu

Relacja łącząca osobę ze stowarzyszeniem. Daje możliwość współdecydowania o działalności organizacji, ale wiąże się też z obowiązkami, np. przestrzeganiem statutu i uchwał władz stowarzyszenia.

9.Samorządność organizacji

Zasada, zgodnie z którą organizacja sama decyduje o swoich sprawach wewnętrznych: wybiera władze, ustala kierunki działania i przyjmuje własne reguły w granicach prawa.

10.Dobrowolność

Cecha organizacji pozarządowych polegająca na tym, że nikt nie może być przymuszony do założenia organizacji ani do członkostwa w niej. Udział wynika z własnej decyzji obywateli.

11.Cel statutowy

Główny cel działania organizacji zapisany w statucie lub akcie fundacyjnym. To on wyznacza, czym organizacja może się zajmować i jakie przedsięwzięcia podejmuje.

12.Organizacja charytatywna

Typ organizacji pozarządowej, która pomaga osobom potrzebującym, np. ubogim, chorym, osobom z niepełnosprawnościami lub ofiarom kryzysów. Jej celem jest wsparcie i niesienie pomocy.

13.Organizacja ekologiczna

Organizacja działająca na rzecz ochrony środowiska, przyrody i zrównoważonego korzystania z zasobów. Może prowadzić edukację, akcje społeczne i inicjatywy proekologiczne.

14.Organizacja strażnicza

Organizacja społeczna obserwująca działania władz i instytucji publicznych oraz zwracająca uwagę na przejrzystość życia publicznego, prawa obywateli i przestrzeganie procedur.

15.Zbiórka publiczna

Jedna z form pozyskiwania środków przez organizacje na określony cel społeczny. Musi odbywać się zgodnie z przepisami prawa i w sposób przejrzysty dla darczyńców.

16.Różnica: NGO a partia polityczna

NGO działa na rzecz określonego celu społecznego lub obywatelskiego, natomiast partia polityczna dąży do zdobycia i sprawowania władzy publicznej. To podstawowa różnica ich funkcji w życiu publicznym.