Tolerancja, akceptacja i stygmatyzacja

1.Tolerancja

Postawa polegająca na uznaniu prawa innych ludzi do odmiennych poglądów, cech, stylu życia czy tożsamości, nawet jeśli ich nie podzielamy. Nie oznacza zgody na wszystko, lecz poszanowanie godności i praw drugiego człowieka.

2.Akceptacja

Postawa dalej idąca niż tolerancja. Oznacza przyjęcie czyjejś odmienności jako czegoś normalnego i uprawnionego, bez odrzucania tej osoby z powodu jej cech, poglądów lub pochodzenia.

3.Stygmatyzacja

Nadawanie osobie lub grupie negatywnej etykiety, przez którą bywa ona oceniana głównie przez pryzmat jednej cechy. Prowadzi to do uprzedzeń, wykluczenia i gorszego traktowania.

4.Nietolerancja

Brak poszanowania dla odmienności innych ludzi, połączony z wrogością, odrzuceniem lub próbą ograniczania ich praw. Może przejawiać się w słowach, zachowaniach i decyzjach społecznych.

5.Stereotyp

Uproszczony, uogólniony i często nieprawdziwy obraz jakiejś grupy ludzi. Stereotypy utrudniają obiektywną ocenę jednostek i mogą prowadzić do nietolerancji oraz stygmatyzacji.

6.Uprzedzenie

Negatywne nastawienie wobec osoby lub grupy oparte nie na rzetelnej wiedzy, lecz na emocjach, stereotypach albo obiegowych opiniach. Często poprzedza zachowania dyskryminacyjne.

7.Dyskryminacja

Nierówne, krzywdzące traktowanie osób lub grup ze względu na określoną cechę, np. pochodzenie, wyznanie, płeć, niepełnosprawność czy wiek. Jest praktycznym skutkiem uprzedzeń i stereotypów.

8.„Swoi” i „obcy”

Podział społeczny polegający na odróżnianiu grupy, z którą się identyfikujemy, od tych, którzy są postrzegani jako inni. Sam w sobie jest częsty społecznie, ale może sprzyjać wykluczaniu i nieufności.

9.Wykluczenie społeczne

Sytuacja, w której jednostka lub grupa ma utrudniony dostęp do pełnego uczestnictwa w życiu społecznym, edukacyjnym, zawodowym czy kulturalnym. Może być skutkiem stygmatyzacji i dyskryminacji.

10.Stygmat

Cecha lub etykieta uznana społecznie za „piętno”, która powoduje gorsze traktowanie danej osoby. Stygmat może dotyczyć np. pochodzenia, choroby, wyglądu czy sytuacji życiowej.

11.Konformizm

Dostosowywanie swoich zachowań lub opinii do oczekiwań grupy. Może pomagać we współpracy, ale bywa też przyczyną milczenia wobec niesprawiedliwości i powielania nietolerancji.

12.Nonkonformizm

Postawa polegająca na niedostosowywaniu się do opinii większości, gdy uznaje się je za błędne lub niesprawiedliwe. Może pomagać przeciwstawiać się stygmatyzacji i wykluczeniu.

13.Godność człowieka

Podstawowa wartość przysługująca każdemu człowiekowi, niezależnie od jego cech, poglądów czy pochodzenia. Poszanowanie godności jest fundamentem tolerancji i ochrony przed stygmatyzacją.

14.Równe traktowanie

Zasada, według której osoby znajdujące się w podobnej sytuacji powinny być oceniane i traktowane według tych samych kryteriów, bez uprzedzeń i nieuzasadnionego różnicowania.