Ilustracja do zestawu: Słuch, równowaga, smak i węch - Biologia na czasie 3 (ZR, 2024)

Biologia

Słuch, równowaga, smak i węch - Biologia na czasie 3 (ZR, 2024)

Sprawdzony zestaw
Szkoła średnia
38 fiszek42 pytań w 5 etapachnotatka

Zestaw obejmuje budowę ucha zewnętrznego, środkowego i wewnętrznego, mechanizm słyszenia, działanie narządu równowagi oraz wpływ hałasu na organizm. Druga część dotyczy narządów smaku i węchu: kubków smakowych, podstawowych smaków, nabłonka węchowego, powstawania wrażeń zapachowych i adaptacji węchu.

Zestaw do podręcznika

Dział 9, cz. 2. Narządy zmysłów: ucho - narząd słuchu i równowagi, narządy smaku oraz węchu

Biologia na czasie 3. Podręcznik. Zakres rozszerzony. Edycja 2024 (Nowa Era) - wszystkie rozdziały

1.Ucho - narząd dwóch zmysłów

Ucho jest narządem słuchu i równowagi. Jego mechanoreceptory słuchu odbierają drgania cząsteczek powietrza (fale dźwiękowe), a mechanoreceptory równowagi - bodźce mechaniczne wywołane ruchem otolitów i płynu w błędniku błoniastym.

2.Trzy części ucha

Ucho zewnętrzne wychwytuje fale dźwiękowe, ucho środkowe przenosi i wzmacnia drgania fal dźwiękowych, a ucho wewnętrzne zawiera właściwe narządy słuchu i równowagi.

3.Małżowina uszna

Fałd skórny, wewnątrz którego występuje tkanka chrzęstna (poza płatkiem, który chrząstki nie zawiera). Zbiera falę dźwiękową i kieruje ją do przewodu słuchowego.

4.Przewód słuchowy i woskowina

Przewód słuchowy to kanał ucha zewnętrznego, który kieruje falę dźwiękową na błonę bębenkową. Wyściela go woskowina - lipidowa substancja, która wraz z włosami początkowego odcinka zatrzymuje zanieczyszczenia.

5.Błona bębenkowa

Błona zamykająca przewód słuchowy od strony ucha środkowego. Przekształca fale dźwiękowe w drgania mechaniczne i przekazuje je na kosteczki słuchowe - najpierw na przylegający do niej młoteczek.

6.Kosteczki słuchowe

Młoteczek, kowadełko i strzemiączko w wypełnionej powietrzem jamie bębenkowej przenoszą drgania z błony bębenkowej na błonę okienka owalnego. Wzmacniają drgania ok. 10-krotnie i zabezpieczają narząd spiralny przed zbyt głośnymi dźwiękami.

7.Kosteczki słuchowe u kręgowców lądowych

Płazy, gady i ptaki mają błonę bębenkową i jedną kosteczkę słuchową - strzemiączko. U ssaków pojawiają się dodatkowo młoteczek i kowadełko oraz ucho zewnętrzne, które zwiększają czułość słuchu.

8.Trąbka słuchowa

Trąbka słuchowa (trąbka Eustachiusza) to przewód prowadzący z jamy bębenkowej do nosowej części gardła. Utrzymuje jednakowe ciśnienie powietrza w przewodzie słuchowym i w jamie bębenkowej.

9.Dlaczego przy starcie samolotu słuch się przytępia?

Przy szybkiej zmianie wysokości ciśnienie w uchu zewnętrznym różni się od ciśnienia w uchu środkowym, a trąbka słuchowa się zaciska. Kilka ruchów połykania śliny udrażnia trąbkę i wyrównuje ciśnienie; pomaga ssanie cukierków lub żucie gumy.

10.Ucho wewnętrzne

Część ucha zawierająca właściwe narządy słuchu i równowagi; ze względu na zawiły układ jam i kanałów nazywana błędnikiem. Informacje z tych narządów przekazuje do mózgowia nerw przedsionkowo-ślimakowy.

11.Błędnik kostny a błędnik błoniasty

Błędnik kostny to przestrzenie i kanały w kości skroniowej wypełnione przychłonką: ślimak, przedsionek i kanały półkoliste. Wewnątrz leży błędnik błoniasty ze śródchłonką: przewód ślimakowy, woreczek, łagiewka i przewody półkoliste.

12.Narząd spiralny

Narząd spiralny (narząd Cortiego) w przewodzie ślimakowym to właściwy narząd słuchu. Jego komórki rzęsate, czyli receptorowe komórki słuchowe, przetwarzają fale dźwiękowe na impulsy nerwowe.

13.Jak w ślimaku powstaje impuls słuchowy?

Drgania strzemiączka odbiera błona okienka owalnego i wprawia w ruch płyn wypełniający ślimak. Pod wpływem drgań rzęski komórek słuchowych narządu spiralnego dotykają galaretowatej błony pokrywającej i się uginają, co wywołuje impulsy nerwowe.

14.Ośrodek słuchu

Impulsy z komórek słuchowych biegną nerwem słuchowym, czyli częścią nerwu przedsionkowo-ślimakowego, do ośrodka słuchu w płacie skroniowym kory mózgu. Tam są interpretowane i powstaje wrażenie dźwiękowe.

15.Droga fali dźwiękowej w uchu

Fala dźwiękowa przechodzi przez małżowinę uszną i przewód słuchowy do błony bębenkowej. Drgania przez kosteczki słuchowe i błonę okienka owalnego docierają do ślimaka z narządem spiralnym.

16.Narząd równowagi

Tworzą go woreczek, łagiewka i przewody półkoliste ułożone w trzech płaszczyznach. Informuje o kierunku działania siły ciężkości i ruchach głowy; jego impulsy trafiają do móżdżku i kory mózgowej, które uruchamiają odruchy utrzymania równowagi.

17.Woreczek i łagiewka

Leżą w przedsionku i mają plamki statyczne: komórki rzęsate oraz otolity (kamyczki błędnikowe) z węglanu i fosforanu wapnia w galaretowatej błonie kamyczkowej. Przy pochyleniu głowy otolity pod wpływem siły ciężkości uciskają rzęski; reagują głównie na ruchy góra-dół.

18.Przewody półkoliste

W bańkach, czyli rozszerzonych końcach przewodów, leżą grzebienie bańkowe - komórki rzęsate z rzęskami w galaretowatym osklepku. Obrót głowy porusza płyn w przewodach, zmienia położenie osklepka i ugina rzęski, co wywołuje impuls - rejestrują ruchy obrotowe.

19.Utrzymanie równowagi ciała

Proces złożony: poza narządem równowagi biorą w nim udział m.in. wzrok, receptory czucia głębokiego w mięśniach, ścięgnach i stawach oraz receptory skóry, zwłaszcza dotyku i ucisku.

20.Choroba lokomocyjna

Zespół objawów, m.in. zawrotów głowy i nudności, spowodowanych nadmiernym pobudzeniem narządu równowagi, np. w podróży. Objawy mijają po ustaniu bodźca, a zapobiegawczo stosuje się środki zmniejszające wrażliwość narządu równowagi.

21.Skutki hałasu dla ucha

Zbyt głośne dźwięki mogą spowodować m.in. pęknięcie błony bębenkowej, uszkodzenie kosteczek słuchowych lub zniszczenie komórek receptorowych, co prowadzi do częściowej albo całkowitej utraty słuchu.

22.Hałas a zmysł równowagi

Hałas wywołuje gwałtowny ruch płynu wypełniającego błędnik błoniasty, przez co narząd równowagi przesyła do mózgowia błędne informacje o położeniu ciała.

23.Skutki hałasu dla organizmu

Hałas działa nie tylko na ucho: m.in. przyspiesza skurcze serca i podwyższa ciśnienie krwi, ogranicza pole widzenia i osłabia perystaltykę przewodu pokarmowego.

24.Głośność dźwięku a zdrowie

Dźwięki poniżej 70 dB są bezpieczne, ok. 70-85 dB zakłócają sen i skupienie uwagi, a długotrwałe 85-130 dB uszkadzają komórki słuchowe. Próg bólu to 130 dB; głośniejsze dźwięki natychmiast uszkadzają słuch.

25.Przyczyny niedosłuchu

Częściowa lub całkowita utrata słuchu może wynikać z urazów ucha lub chorób, np. zapalenia ucha, zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych, stwardnienia rozsianego. Niedosłuch bywa też wrodzony - z zaburzeń rozwoju zarodkowego lub płodowego.

26.Dlaczego osoby z wrodzonym niedosłuchem często nie mówią?

Nie słysząc od urodzenia mowy innych ludzi, nie mogą nauczyć się jej przez naśladowanie, dlatego wiele z nich nie wykształca mowy artykułowanej. Porozumiewają się językiem migowym, czyli za pomocą gestów.

27.Implant ślimakowy

Elektroniczne urządzenie stosowane u osób z głębokim niedosłuchem. Część zewnętrzna przetwarza dźwięki z otoczenia, a część wewnętrzna to elektrody wprowadzone do ślimaka.

28.Rola zmysłów smaku i węchu

Smak i węch odbierają bodźce chemiczne dzięki chemoreceptorom. Umożliwiają głównie jakościową ocenę pokarmu - pokarm o nieprzyjemnym zapachu i smaku może być zgniły lub toksyczny - i uczestniczą w regulacji czynności układu pokarmowego.

29.Kubki smakowe

Narząd smaku: kubki smakowe leżą głównie w brodawkach języka, a także w innych częściach jamy ustnej. Każdy zawiera komórki smakowe (chemoreceptory) wrażliwe łącznie na wszystkie podstawowe smaki, dlatego smaki odbiera się całą powierzchnią języka.

30.Podstawowe smaki człowieka

Słony, kwaśny, słodki, gorzki i umami (glutaminianu). Konkretne wrażenie smakowe powstaje z ich połączenia; wpływają na nie też temperatura, konsystencja, wygląd i zapach pokarmu, a ostra papryka pobudza dodatkowo receptory bólu.

31.Dlaczego smak gorzki ostrzega?

Wiele trucizn ma gorzki smak. Rozpoznanie gorzkiego smaku pozwala więc odrzucić pokarm, który może zawierać toksyczne substancje, zanim zostanie połknięty.

32.Jak powstaje wrażenie smakowe?

Komórki smakowe reagują tylko na substancje rozpuszczone w wodzie, dlatego pokarm musi rozpuścić się w ślinie. Rozpuszczone substancje pobudzają komórki smakowe, a impulsy trafiają do ośrodka smaku w mózgowiu.

33.Znaczenie zmysłu smaku

Rozróżnianie smaków pozwala ocenić przydatność pokarmu do spożycia - pokarm o nieprzyjemnym smaku może być zepsuty. Bodźce smakowe odruchowo pobudzają też wydzielniczą czynność gruczołów układu pokarmowego, co usprawnia obróbkę i przyswajanie pokarmu.

34.Nabłonek węchowy

Narząd węchu w górnej części jamy nosowej o powierzchni ok. 10 cm210~\mathrm{cm^2}. Zawiera komórki węchowe oraz gruczoły węchowe, które wydzielają śluz rozpuszczający substancje lotne z powietrza.

35.Komórka węchowa

Chemoreceptor w postaci komórki dwubiegunowej: od ciała komórki odchodzą jeden akson i jeden dendryt zakończony rzęskami. Rzęski reagują na substancje lotne rozpuszczone w śluzie pokrywającym nabłonek węchowy.

36.Jak powstaje wrażenie zapachowe?

Pobudzone komórki węchowe wysyłają impulsy do opuszek węchowych pod płatami czołowymi, gdzie zachodzi wstępna analiza zapachu. Zapach identyfikuje ośrodek węchu w korze mózgu, a informacja trafia też do struktur odpowiedzialnych za emocje i pamięć.

37.Wrażliwość węchu a smaku

Komórki węchowe są wrażliwsze niż receptory smaku, ale ogromna różnorodność zapachów nie pozwala rozróżniać ich tak wyraźnie jak smaków. Przypuszcza się, że człowiek rozróżnia ok. 10 tys. zapachów.

38.Adaptacja węchu

Szybki spadek wrażliwości receptorów węchu przy długotrwałym działaniu bodźca, np. po pewnym czasie przestajemy czuć własne perfumy. Dlatego można nie zauważyć trującej substancji, która ulatnia się stale w niewielkiej ilości.

Notatka

Ucho zewnętrzne i środkowe

Ucho jest narządem słuchu i równowagi, a oba rodzaje jego receptorów to mechanoreceptory. Receptory słuchu odbierają fale dźwiękowe, czyli drgania cząsteczek powietrza, a receptory równowagi - ruch otolitów (kryształów mineralnych) i płynu w błędniku.

Ucho zewnętrzne ( i przewód słuchowy) wychwytuje fale dźwiękowe. Ucho środkowe (, jama bębenkowa z kosteczkami i ) przenosi i wzmacnia drgania. (błędnik) mieści narządy słuchu i równowagi.

Małżowina uszna to fałd skórny z tkanką chrzęstną, której nie ma tylko w płatku. Przewód słuchowy wyściela lipidowa woskowina, która razem z włosami z początku przewodu zatrzymuje zanieczyszczenia.

Błona bębenkowa zamyka przewód słuchowy i zamienia fale dźwiękowe w drgania mechaniczne. Drgania przechodzą na młoteczek, kowadełko i strzemiączko, które przylega do błony okienka owalnego. Kosteczki w wypełnionej powietrzem jamie bębenkowej wzmacniają drgania ok. 10-krotnie i chronią narząd spiralny przed zbyt głośnymi dźwiękami (odruch strzemiączkowy).

Ważne

Granicą ucha zewnętrznego i środkowego jest błona bębenkowa, a ucha środkowego i wewnętrznego - m.in. błona okienka owalnego.

Trąbka słuchowa (trąbka Eustachiusza) biegnie z jamy bębenkowej do nosowej części gardła i wyrównuje ciśnienie po obu stronach błony bębenkowej. Przy szybkiej zmianie wysokości, np. przy zjeździe z wysokiej przełęczy, ciśnienie w uchu zewnętrznym i środkowym się różni. Trąbka się zaciska i słuch się przytępia. Podobnie bywa przy katarze: mocne wydmuchanie nosa może podnieść ciśnienie w uchu środkowym ponad atmosferyczne. Trąbkę udrażnia kilka ruchów połykania śliny, dlatego w samolocie pomaga ssanie cukierków lub żucie gumy.

Ucho wewnętrzne i mechanizm słyszenia

wewnętrzne ze względu na zawiły układ jam i kanałów nazywa się błędnikiem. Błędnik kostny tworzą przestrzenie i kanały kości skroniowej, wypełnione przychłonką. Wewnątrz niego leży łącznotkankowy błędnik błoniasty, wypełniony śródchłonką.

Część błędnika kostnegoCo w niej leżyZadanie
ślimakprzewód ślimakowy z narządem spiralnymsłuch
przedsionekworeczek i łagiewkarównowaga: siła ciężkości, ruchy góra-dół
kanały półkoliste (trzy)przewody półkolisterównowaga: ruchy obrotowe

(narząd Cortiego) to właściwy narząd słuchu. Jego komórki rzęsate, czyli receptorowe komórki słuchowe, przetwarzają drgania na impulsy nerwowe.

Słyszenie opiera się głównie na procesach fizycznych. Fala dźwiękowa dochodzi przez małżowinę i przewód słuchowy do błony bębenkowej i wprawia ją w drgania. Kosteczki przenoszą drgania na błonę okienka owalnego, a ta porusza płyn wypełniający przedsionek i ślimak. Rzęski komórek słuchowych dotykają wtedy galaretowatej błony pokrywającej i się uginają, a odkształcenie wywołuje w nich impulsy nerwowe.

Impulsy biegną nerwem słuchowym, czyli częścią nerwu przedsionkowo-ślimakowego, do ośrodka słuchu w płacie skroniowym kory mózgu. Dopiero tam są interpretowane i powstaje wrażenie dźwiękowe. Druga część tego nerwu przewodzi informacje z narządu równowagi.

Narząd równowagi

tworzą woreczek, łagiewka i połączone z łagiewką . Informuje głównie o kierunku działania siły ciężkości i o ruchach głowy w przestrzeni.

W woreczku i łagiewce leżą plamki statyczne: komórki rzęsate oraz otolity - kamyczki błędnikowe z węglanu wapnia i fosforanu wapnia. Rzęski razem z otolitami tkwią w galaretowatej błonie kamyczkowej. Gdy ciało się pochyla, otolity przesuwają się pod wpływem siły ciężkości i uciskają rzęski, co wywołuje impuls nerwowy. W pozycji wyprostowanej otolity się nie przesuwają i impuls nie powstaje.

Przewody półkoliste leżą w trzech różnych płaszczyznach. W bańkach, czyli ich rozszerzonych końcach, leżą grzebienie bańkowe - komórki rzęsate z rzęskami zanurzonymi w galaretowatym osklepku. Obrót głowy porusza płyn w przewodach, zmienia położenie osklepka i ugina rzęski, więc powstaje impuls.

Ważne

Receptory woreczka i łagiewki reagują głównie na ruchy w płaszczyźnie góra-dół i na pochylenie głowy, a receptory przewodów półkolistych - na ruchy obrotowe.

Impulsy z narządu równowagi trafiają do ośrodków w móżdżku i korze mózgowej, które uruchamiają odruchy utrzymania równowagi.

Utrzymanie równowagi to proces złożony. Poza narządem równowagi biorą w nim udział m.in. wzrok, receptory czucia głębokiego w mięśniach, ścięgnach i stawach oraz receptory skóry, zwłaszcza dotyku i ucisku.

to zespół objawów, m.in. zawrotów głowy, nudności, zaburzeń czynności serca i słabszej koordynacji ruchów, wywołany nadmiernym pobudzeniem narządu równowagi. Objawy mijają po ustaniu bodźca, a zapobiegawczo stosuje się środki zmniejszające wrażliwość narządu równowagi.

Hałas a zdrowie

Zbyt głośne dźwięki mogą spowodować pęknięcie błony bębenkowej, uszkodzenie kosteczek słuchowych albo zniszczenie komórek receptorowych. Skutkiem jest częściowa lub całkowita utrata słuchu. Hałas szkodzi też całemu organizmowi:

zmysł równowagi
gwałtowny ruch płynu w błędniku błoniastym daje błędne informacje o położeniu ciała
układ krążenia
częstsze skurcze serca, wyższe ciśnienie krwi, zmiany przepływu krwi w narządach wewnętrznych
gruczoły dokrewne
zaburzenia czynności głównie tarczycy (nadczynność), nadnerczy i gruczołów płciowych
wzrok
węższe pole widzenia, gorsze widzenie nocne i słabsze rozróżnianie barw
przewód pokarmowy
m.in. osłabiona perystaltyka
potomstwo
mniejsza masa ciała dzieci kobiet narażonych w ciąży na hałas.

Szkodliwość dźwięku zależy od jego głośności, mierzonej w decybelach (dB), i od czasu działania. Dźwięki poniżej 70 dB są bezpieczne dla organizmu. Przy ok. 70-85 dB pojawiają się zakłócenia snu i wypoczynku oraz trudności ze skupieniem uwagi. Długotrwałe działanie dźwięków ok. 85-130 dB uszkadza komórki słuchowe. 130 dB to próg bólu, a dźwięki głośniejsze uszkadzają słuch natychmiast.

Skala głośności dźwięków

Ważne

Dźwięk nie musi boleć, żeby szkodzić: długotrwały hałas 85-130 dB niszczy komórki słuchowe, choć nie przekracza progu bólu.

Dlatego przy słuchaniu muzyki w słuchawkach nie należy przekraczać bezpiecznego poziomu głośności.

70 dB

granica dźwięków bezpiecznych

85-130 dB

długotrwale uszkadzają słuch

130 dB

próg bólu

Niedosłuch i porozumiewanie się

Częściowa lub całkowita utrata słuchu może wynikać z urazów ucha albo z chorób, np. zapalenia ucha, zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych czy stwardnienia rozsianego. Niektórzy ludzie rodzą się z niedosłuchem, spowodowanym m.in. zaburzeniami rozwoju zarodkowego lub płodowego.

U osób z głębokim niedosłuchem stosuje się często - elektroniczne urządzenie, które umożliwia słyszenie dźwięków. Jego część zewnętrzna przetwarza dźwięki z otoczenia, a część wewnętrzna to elektrody wprowadzone do ślimaka.

Mowy uczymy się, naśladując mowę, którą słyszymy. Dlatego wiele osób z wrodzonym niedosłuchem nie wykształca mowy artykułowanej. Porozumiewają się językiem migowym, czyli gestami, którymi można przekazać informacje na każdy temat, konkretny i abstrakcyjny. Język migowy nie jest uniwersalny: polski język migowy różni się np. od angielskiego.

Narząd smaku

Smak i węch odbierają bodźce chemiczne dzięki chemoreceptorom. Umożliwiają głównie jakościową ocenę pokarmu i uczestniczą w regulacji czynności układu pokarmowego.

Narządem smaku są , leżące głównie w brodawkach języka, a także w innych częściach jamy ustnej. Kubek smakowy tkwi w nabłonku języka i zawiera komórki smakowe zakończone mikrokosmkami. Do komórek smakowych dochodzą dendryty neuronów czuciowych. Komórki smakowe jednego kubka są wrażliwe łącznie na wszystkie podstawowe smaki, dlatego smaki odbiera się całą powierzchnią języka i nie da się stworzyć mapy smaków na języku.

Człowiek rozróżnia pięć podstawowych smaków: słony, kwaśny, słodki, gorzki i umami, czyli mięsny. Smak umami wywołuje glutaminian, jeden z aminokwasów białkowych.

Komórki smakowe reagują tylko na substancje rozpuszczone w wodzie, więc pokarm musi się rozpuścić w ślinie. Rozpuszczone substancje pobudzają komórki smakowe, a impulsy trafiają do ośrodka smaku w mózgowiu. Konkretne wrażenie smakowe powstaje z połączenia podstawowych smaków. Wpływają na nie też temperatura, konsystencja, wygląd i zapach pokarmu, a ostra papryka pobudza dodatkowo receptory bólu.

Smak pozwala ocenić przydatność pokarmu do spożycia: nieprzyjemny smak może oznaczać pokarm zgniły albo zawierający toksyczne substancje - wiele trucizn ma gorzki smak. Bodźce smakowe odruchowo pobudzają też wydzielniczą czynność gruczołów układu pokarmowego, co usprawnia obróbkę i przyswajanie pokarmu.

Narząd węchu

Narządem węchu jest w górnej części jamy nosowej, o powierzchni ok. 10 cm210~\mathrm{cm^2}. Zawiera komórki węchowe i gruczoły węchowe, które wydzielają śluz rozpuszczający lotne substancje z powietrza. jest komórką dwubiegunową: od jej ciała odchodzi jeden akson i jeden dendryt zakończony rzęskami węchowymi.

Wrażenie zapachowe powstaje etapami:

  • lotne substancje dostają się do jamy nosowej z wdychanym powietrzem,
  • rozpuszczają się w śluzie i łączą z receptorami na rzęskach,
  • pobudzone komórki węchowe wytwarzają impulsy nerwowe,
  • w opuszkach węchowych pod płatami czołowymi kory mózgu zachodzi wstępna analiza zapachu,
  • ośrodek węchu w korze mózgu ostatecznie identyfikuje zapach.

Informacja o zapachu trafia też do struktur mózgowia odpowiedzialnych za emocje i pamięć.

Ważne

Komórki węchowe są czulsze niż komórki smakowe, a mimo to zapachy rozróżnia się słabiej niż smaki, bo zapachów jest ogromnie wiele.

Przypuszcza się, że człowiek rozróżnia ok. 10 tys. zapachów. Biologiczna funkcja powonienia wiąże się głównie z pracą narządów trawiennych, a wrażliwość węchu wzrasta w trakcie głodu.

Węch szybko ulega adaptacji: przy długim działaniu bodźca wrażliwość receptorów wyraźnie maleje. Na przykład po kilku minutach w pokoju z kwitnącymi hiacyntami przestaje się czuć ich zapach. Z tego powodu można przeoczyć trującą substancję, która ulatnia się stale w małej ilości.

W skrócie

  • 01Kosteczki słuchowe przenoszą drgania z błony bębenkowej na błonę okienka owalnego i wzmacniają je.
  • 01Ciśnienie po obu stronach błony bębenkowej wyrównuje trąbka słuchowa, którą udrażnia połykanie śliny.
  • 02Ślimak mieści narząd spiralny, czyli narząd słuchu, a w przedsionku i kanałach półkolistych leżą części narządu równowagi.
  • 02Komórki słuchowe wytwarzają impulsy, gdy podczas drgań ich rzęski uginają się o błonę pokrywającą.
  • 03Otolity woreczka i łagiewki uciskają rzęski przy pochyleniu głowy, a płyn w przewodach półkolistych ugina rzęski przy obrocie.
  • 03W utrzymaniu równowagi poza narządem równowagi uczestniczą wzrok, receptory czucia głębokiego i receptory skóry.
  • 04Hałas uszkadza ucho, a ponadto zaburza równowagę, krążenie, pracę gruczołów dokrewnych, widzenie i perystaltykę przewodu pokarmowego.
  • 05Niedosłuch bywa wrodzony albo nabyty po urazie ucha lub chorobie; przy głębokim niedosłuchu stosuje się często implant ślimakowy.
  • 06Komórki smakowe pobudzają tylko substancje rozpuszczone w wodzie, a smaki odbiera się całą powierzchnią języka.
  • 07Zapach czujemy dopiero wtedy, gdy lotna substancja rozpuści się w śluzie nabłonka węchowego i pobudzi rzęski komórek węchowych.
  • 07Przy długotrwałym działaniu zapachu receptory węchu szybko tracą wrażliwość, czyli węch ulega adaptacji.

Pojęcia z fiszek

Podcast

Ładuję…

Quizy w tym zestawie

42 pytań w 5 etapach

  1. Etap 1: Ucho zewnętrzne i środkowe

    Etap 1 · 11 fiszek · 9 pytań

  2. Etap 2: Ucho wewnętrzne i słyszenie

    Etap 2 · 7 fiszek · 9 pytań

  3. Etap 3: Narząd równowagi

    Etap 3 · 3 fiszki · 8 pytań

  4. Etap 4: Hałas i ochrona słuchu

    Etap 4 · 6 fiszek · 8 pytań

  5. Etap 5: Smak i węch

    Etap 5 · 11 fiszek · 8 pytań

  6. Powtórka z całości

    15 pytań ze wszystkich etapów, po ukończeniu etapów

Sprawdzian do druku

Arkusz PDF z kluczem, punktacją i oceną

Sprawdzam sprawdzian…

Znasz kogoś z klasy, komu się przyda? Podziel się zestawem

WhatsApp

Podobne zestawy

Fiszki z biologii, klasa 3 liceum

Wyszukiwarka

Szukasz czegoś innego?

Wpisz temat, dział albo tytuł podręcznika i znajdź gotowy zestaw.