Geografia
Indie - kontrasty społeczne i rozwój gospodarczy
autor: -Alcix-
Poznasz problemy ludnościowe Indii, system kastowy oraz kontrasty w edukacji i poziomie życia. Dowiesz się, co sprzyja rozwojowi gospodarki i dlaczego nowoczesne usługi, przemysł oraz rolnictwo współistnieją z ubóstwem.
Notatka
Ludność i rozwój miast
Indie skupiają ogromną liczbę mieszkańców: w 2019 roku liczyły około 1366 milionów osób i ustępowały pod tym względem Chinom. Mieszkało tam prawie 18 procent ludności świata. Wysoki przyrost naturalny sprzyjał zwiększaniu liczby mieszkańców o ponad 150 milionów w ciągu dekady.
Ubóstwo oraz rosnące potrzeby żywnościowe skłaniają ludzi do poszukiwania lepszych warunków w miastach. Ich niekontrolowany rozrost prowadzi do rozwoju slamsów, czyli dzielnic najuboższej ludności. Nasila też nierówności społeczne, ruch samochodowy i zanieczyszczenie środowiska.
Ważne
Dane z 2019 roku są danymi historycznymi. Zapowiedź, że Indie staną się najludniejszym krajem w 2027 roku, była prognozą, a nie opisem stanu z 2019 roku.
Nierówności społeczne i system kastowy
Duże różnice majątkowe mają częściowo związek z systemem kastowym. W tej tradycji człowiek od narodzin należy do określonej warstwy społecznej. Hierarchia wyznacza jej pozycję, a zasady ograniczają wybór zawodu i pozwalają zawierać małżeństwa wyłącznie we własnej warstwie.
Na szczycie stoją bramini, poniżej znajdują się kszatrijowie, wajśjowie i siudrowie. Na samym dole drabiny społecznej sytuowani są pariasi, uznawani za osoby pozakastowe i obciążani najcięższymi oraz pogardzanymi pracami.
Zapamiętaj
W 1950 roku konstytucja zniosła przywileje kast i wprowadziła równouprawnienie. Tradycyjne podziały częściowo przetrwały, zwłaszcza na wsi.
Różnorodność religijna, językowa i kulturowa
Indie zamieszkuje kilkaset grup etnicznych, które posługują się ponad 800 językami i 1600 dialektami. W strukturze religijnej dominują wyznawcy hinduizmu, lecz żyją tam także duże społeczności innych wyznań.
Religia wpływa na codzienne zwyczaje: hinduiści nie jedzą wołowiny, a muzułmanie wieprzowiny. W opisanej tradycji pogrzebowej wyznawców hinduizmu po kremacji prochy trafiają do wody, a kolorem żałoby jest biel.
Do 1947 roku Indie były kolonią brytyjską. Pozostałością tych wpływów jest między innymi urzędowa rola angielskiego oraz rozwiązania prawne i polityczne wzorowane na brytyjskich.
Ważnym ośrodkiem kultury filmowej jest Bollywood w Mumbaju. Nie oznacza ono całej indyjskiej kinematografii: powstaje tam około 30 procent filmów produkowanych w kraju. Jednym z najbardziej znanych zabytków jest marmurowe mauzoleum Tadź Mahal.
Edukacja: analfabetyzm i świetnie wykształcone kadry
Konstytucja zapewnia powszechną, obowiązkową i bezpłatną edukację, ale jej dostępność i warunki są nierówne. W opisywanym okresie około 350 milionów mieszkańców, czyli około jednej czwartej społeczeństwa, dotykał analfabetyzm. Wśród osób nieumiejących czytać i pisać największy odsetek stanowiły kobiety.
Wiele wiejskich szkół jest przepełnionych i słabo wyposażonych. Prawie jedna trzecia dzieci nie kończy szkoły podstawowej, ponieważ część z nich musi pomagać w utrzymaniu rodziny. Szacowano, że pracowało ponad 12 milionów dzieci.
Jednocześnie uczelnie opuszcza rocznie około 2,5 miliona dobrze wykształconych absolwentów. Wśród nich są informatycy, lekarze, ekonomiści i inżynierowie. W kraju działają filie najlepszych światowych uczelni, a indyjscy specjaliści zdobywają międzynarodowe uznanie.
Co napędza rozwój gospodarczy?
Duża liczba mieszkańców tworzy rozległy rynek zbytu. Około 45 procent ludności miało mniej niż 25 lat, co oznaczało duże zasoby przyszłych pracowników i zachęcało przedsiębiorców do inwestowania.
Szczególnym atutem jest wykształcona, anglojęzyczna kadra przy stosunkowo niskich kosztach pracy. Ułatwia to rozwój usług finansowych, konsultingowych i biurowych dla zagranicznych odbiorców. Przykładem jest obsługa amerykańskich i europejskich faktur przez indyjskich księgowych.
Ważną rolę odegrały reformy gospodarcze rozpoczęte w latach 90. XX wieku. Obejmowały prywatyzację przedsiębiorstw państwowych oraz ułatwienia podatkowe dla firm zagranicznych. Rozwój nowoczesnych usług nie wymagał dużych nakładów kapitału, a sprzyjał zdobywaniu wiedzy i wdrażaniu nowych rozwiązań.
Rolnictwo: wzrost produkcji i nierówny poziom rozwoju
Zielona rewolucja z lat 60. XX wieku polegała na wprowadzeniu bardziej wydajnych odmian ryżu i pszenicy. Zwiększenie produkcji przyczyniło się do wzrostu znaczenia Indii jako producenta i eksportera artykułów rolnych.
Do ważnych upraw należą ryż, herbata, trzcina cukrowa, bawełna, tytoń, proso i banany. Mimo rozwoju produkcji nadal występują trudności z zaspokojeniem potrzeb żywnościowych, ponieważ znaczna część rolnictwa pozostaje zacofana i mało produktywna.
| Cecha | Gospodarstwa nowoczesne | Gospodarstwa tradycyjne |
|---|---|---|
| Wielkość | Wielkoobszarowe | Niewielkie |
| Narzędzia pracy | Maszyny rolnicze | Proste narzędzia |
| Siła pociągowa | Mechaniczna | Bawoły |
| Nawozy sztuczne | Dość duże zużycie | - |
Ważne
Wzrost produkcji rolnej w całym kraju nie oznacza, że wszystkie gospodarstwa zostały unowocześnione ani że zniknęły problemy żywnościowe.
Przemysł: od surowców do zaawansowanych technologii
Przemysł wydobywczy korzysta z bogatej bazy surowcowej. Szczególnie ważne są złoża węgla kamiennego we wschodniej części kraju oraz rudy żelaza, manganu i chromu, a także boksyty.
W przetwórstwie przemysłowym duże znaczenie mają odzież, tekstylia, wyroby skórzane, żywność i napoje. Ważne ośrodki rozwinęły się wokół Mumbaju, Kolkaty, Delhi i Hajdarabadu. Wzrosła także produkcja środków transportu, metali i wyrobów ze stali.
Od początku XXI wieku szybko rozwija się przemysł zaawansowanych technologii. Ośrodek Silicon Plateau, położony koło Bangaluru, skupia między innymi elektronikę, biotechnologię oraz technologie lotnicze, informatyczne i kosmiczne. Pracujący tam informatycy współpracują z największymi światowymi firmami.
Zatrudnienie a tworzenie PKB
Struktura zatrudnienia określa, jaka część pracujących jest związana z poszczególnymi sektorami. Struktura PKB pokazuje ich udział w tworzeniu produktu krajowego brutto. Te dwie wielkości nie muszą być do siebie podobne.
| Sektor w 2019 roku | Zatrudnienie | Udział w PKB |
|---|---|---|
| Rolnictwo, leśnictwo, rybołówstwo | 42,4 procent | 18,6 procent |
| Przemysł i budownictwo | 25,6 procent | 27,0 procent |
| Usługi | 32,0 procent | 54,4 procent |
Najwięcej osób pracowało w grupie obejmującej rolnictwo, leśnictwo i rybołówstwo, lecz największą część PKB tworzyły usługi. Przemysł i budownictwo miały wyższy udział w PKB niż rolnictwo, mimo mniejszego udziału w zatrudnieniu.
Podcast
Ładuję…
Quizy w tym zestawie
40 pytań w 5 etapach
Etap 1: Ludność i problemy miast
Etap 1 · 8 pytań
Etap 2: Społeczeństwo i jego różnorodność
Etap 2 · 8 pytań
Etap 3: Edukacja i czynniki rozwoju
Etap 3 · 8 pytań
Etap 4: Rolnictwo i jego kontrasty
Etap 4 · 8 pytań
Etap 5: Przemysł i struktura gospodarki
Etap 5 · 8 pytań
Powtórka z całości
15 pytań ze wszystkich etapów, po ukończeniu etapów
Sprawdzian do druku
Arkusz PDF z kluczem, punktacją i oceną
Sprawdzam sprawdzian…
Znasz kogoś z klasy, komu się przyda? Podziel się zestawem
Podobne zestawy
25 fiszek uczy się 14
uczy się 1
uczy się 2
26 fiszek
25 fiszek uczy się 10
Wyszukiwarka
Szukasz czegoś innego?
Wpisz temat, dział albo tytuł podręcznika i znajdź gotowy zestaw.
