Ilustracja do zestawu: Przelewy, polecenie zapłaty i inkaso bankowe

Materiał

Przelewy, polecenie zapłaty i inkaso bankowe

autor: Gabby

Poznasz zasady zlecania przelewów, potrzebne dane i przebieg rozliczeń w systemie ELIXIR. Nauczysz się odróżniać zlecenie stałe, polecenie zapłaty, rozliczenia planowe i inkaso bankowe.

22 fiszek32 pytań w 4 etapachnotatka

Podcast

Ładuję…

Quizy w tym zestawie

32 pytań w 4 etapach

Odblokujesz je po dodaniu zestawu.

  1. Etap 1: Podstawy i dane przelewu

    Etap 1 · 5 fiszek · 8 pytań

  2. Etap 2: Realizacja przelewów i ELIXIR

    Etap 2 · 7 fiszek · 8 pytań

  3. Etap 3: Zlecenia i rozliczenia planowe

    Etap 3 · 7 fiszek · 8 pytań

  4. Etap 4: Polecenie zapłaty i inkaso

    Etap 4 · 3 fiszki · 8 pytań

  5. Powtórka z całości

    15 pytań ze wszystkich etapów, po ukończeniu etapów

1.Polecenie przelewu

Forma pieniężnych rozliczeń bezgotówkowych, w której płatnik zleca dostawcy usług płatniczych przekazanie określonej kwoty ze swojego rachunku na wskazany rachunek.

2.Warunek wykonania polecenia przelewu

Płatnik musi mieć na swoim rachunku kwotę wystarczającą do wykonania przelewu.

3.Dane stron potrzebne do przelewu

Potrzebne są nazwy odbiorcy i zlecającego przelew oraz numery rachunków obu stron. Odbiorcą i zlecającym może być osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna. W Polsce numer rachunku ma 26 cyfr.

Strony przelewuZlecającyNazwaNumer rachunkuOdbiorcaNazwaNumer rachunku

4.Dane przelewu poza danymi stron

Należy podać kwotę, walutę, tytuł zobowiązania i datę przelewu. W wersji papierowej potrzebny jest także podpis zgodny z wymaganiami banku; pieczęć nie jest powszechnie obowiązkowa.

5.Tytuł zobowiązania w przelewie

Informacja wyjaśniająca, z jakiego powodu jest realizowany przelew.

6.Formy złożenia dyspozycji przelewu

Dyspozycję można złożyć m.in. na wystandaryzowanym dokumencie papierowym lub za pomocą systemu bankowości elektronicznej.

7.Termin wykonania krajowego przelewu w złotych

Przy zleceniu elektronicznym bank płatnika powinien doprowadzić do uznania rachunku banku odbiorcy najpóźniej do końca następnego dnia roboczego po otrzymaniu zlecenia. Przy zleceniu papierowym termin może być wydłużony o jeden dzień roboczy.

8.System ELIXIR

Elektroniczny system, przez który najczęściej realizuje się przelewy w Polsce. Dzięki niemu środki mogą znaleźć się na rachunku odbiorcy w ciągu kilku godzin od zlecenia przelewu.

9.Kolejność operacji przy przelewie w systemie ELIXIR

Nadawca zleca przelew, bank nadawcy przekazuje informację w sesji wychodzącej, bank odbiorcy otrzymuje ją w sesji przychodzącej, a następnie środki są księgowane na rachunku odbiorcy.

1Zlecenie przelewu2Sesja wychodząca3Sesja przychodząca4Księgowanie u odbiorcy

10.Sesja wychodząca a sesja przychodząca

W sesji wychodzącej bank nadawcy przekazuje informację o przelewie. W sesji przychodzącej informacja trafia do banku odbiorcy; może to być kolejna sesja przypadająca po sesji wychodzącej.

11.Zalety i wada polecenia przelewu

Zalety to prostota, niewielka pracochłonność dla banku i szybki obieg rozliczeń. Wadą jest ograniczona możliwość oddziaływania dostawcy na odbiorcę, który nie reguluje zobowiązań terminowo.

12.Zalety szybkich przelewów

Szybsze przeprowadzanie operacji, niższe koszty obsługi operacji i większa dostępność.

13.Zlecenie stałe

Przelew stałej kwoty pieniędzy wykonywany w regularnych odstępach czasu. Służy głównie do opłacania prenumerat, abonamentów i rachunków o niezmiennej wysokości.

14.Przelew z potwierdzeniem transakcji dla sklepu internetowego

Rozliczenie przelewu połączone z przekazaniem sklepowi internetowemu potwierdzenia dokonania transakcji.

15.Rozliczenia planowe - zastosowanie i podstawa

Stosuje się je przy dostawach o charakterze cyklicznym. Rozliczenia prowadzi się na podstawie planu dostaw, a ostatecznie rozlicza zgodnie z dostawami faktycznie wykonanymi.

1Plan dostaw2Rozliczenia według planu3Ostateczne rozliczenieWedług faktycznych dostaw

16.Formy rozliczeń połączone w rozliczeniach planowych

Rozliczenia planowe łączą polecenie przelewu i inkaso bankowe.

17.Postanowienia umowy o rozliczenia planowe

Umowa powinna określać rodzaj dostaw objętych rozliczeniem, częstotliwość przelewów, wysokość kwot i terminy rozliczeń. Dodatkowo może przewidywać kary umowne za niewykonanie lub nienależyte wykonanie zobowiązań niepieniężnych.

18.Kiedy wybrać zlecenie stałe, a kiedy polecenie zapłaty?

Zlecenie stałe jest odpowiednie, gdy comiesięczne rachunki mają niezmienną wysokość. Polecenie zapłaty wybiera się, gdy kwoty rachunków zmieniają się co miesiąc.

19.Wycofanie zgody i zwrot polecenia zapłaty

Klient może wycofać zgodę na przyszłe polecenia zapłaty. Konsument może żądać zwrotu autoryzowanego polecenia zapłaty w ciągu ośmiu tygodni od obciążenia rachunku, bez uzasadnienia. Odwołanie zlecenia przed wykonaniem jest czym innym niż zwrot pobranej kwoty.

20.Inkaso bankowe

Polega na złożeniu przez dostawcę polecenia w swoim banku, aby bank pobrał należność od odbiorcy.

21.Kiedy firmy korzystają z inkasa bankowego?

Gdy mają zaufanie do partnerów handlowych i nie obawiają się, że kupujący odmówi odbioru towaru lub zapłaty za niego.

22.Przedmiot inkasa bankowego

Przedmiotem inkasa mogą być dokumenty handlowe, m.in. faktury, świadectwa pochodzenia, dokumenty transportowe i ubezpieczeniowe, oraz dokumenty finansowe, np. weksle.

Przedmiot inkasaDokumentyhandloweFakturyŚwiadectwapochodzeniaDokumentytransportoweDokumentyubezpieczenioweDokumentyfinansoweWeksle

Notatka

Na czym polega przelew?

Polecenie przelewu służy do rozliczania płatności bez przekazywania gotówki. Płatnik wskazuje swojemu dostawcy usług płatniczych rachunek docelowy i kwotę, która ma zostać przekazana z jego rachunku.

Warunkiem wykonania dyspozycji jest posiadanie przez płatnika wystarczających środków. Samo wskazanie kwoty nie zastępuje pieniędzy na rachunku.

W rozliczeniu dostawy trzeba odróżniać role handlowe od płatniczych: odbiorca towaru płaci, natomiast dostawca towaru otrzymuje pieniądze. Bank płacącego przekazuje środki do banku dostawcy.

1Odbiorca towaruZleca zapłatę2Bank odbiorcy towaruPrzekazuje środki3Bank dostawcy towaruOtrzymuje środki
Droga płatności za dostawę

Jakie dane trzeba przygotować?

Dane do przelewu opisują zarówno strony rozliczenia, jak i samą płatność. Zlecającym i odbiorcą może być osoba fizyczna, osoba prawna albo jednostka organizacyjna.

  • Dane stron: nazwa zlecającego, jego numer rachunku, nazwa odbiorcy i jego numer rachunku.
  • Dane płatności: kwota, waluta, tytuł zobowiązania i data przelewu.
  • Wersja papierowa: dodatkowo podpis zgodny z wymaganiami banku; pieczęć nie jest powszechnie obowiązkowa.

Zapamiętaj

Polski numer rachunku ma 26 cyfr.

Tytuł zobowiązania wyjaśnia cel przekazania pieniędzy; nie należy go mylić z kwotą ani walutą. Kwota określa, ile pieniędzy ma zostać przekazane, a waluta - w jakiej jednostce pieniężnej.

Złożenie dyspozycji i działanie ELIXIR

Przelew można zlecić m.in. przez bankowość elektroniczną albo na wystandaryzowanym dokumencie papierowym. Przy krajowym przelewie w złotych zleconym elektronicznie bank płatnika powinien doprowadzić do uznania rachunku banku odbiorcy najpóźniej do końca następnego dnia roboczego po otrzymaniu zlecenia. Przy zleceniu papierowym termin może być wydłużony o jeden dzień roboczy. Zlecenie po godzinie granicznej może być uznane za otrzymane dopiero w następnym dniu roboczym.

W Polsce przelewy są najczęściej realizowane przez elektroniczny system ELIXIR. Po zleceniu płatności informacja jest przekazywana w sesji wychodzącej banku nadawcy, następnie dociera w sesji przychodzącej do banku odbiorcy, po czym następuje księgowanie środków.

Sesje bankowe wyznaczają kolejne momenty przekazywania informacji. Do banku odbiorcy informacja może dotrzeć kolejną sesją przychodzącą przypadającą po sesji wychodzącej banku nadawcy.

Ważne

Środki mogą dotrzeć w ciągu kilku godzin od zlecenia, ale samo złożenie dyspozycji nie oznacza natychmiastowego zaksięgowania ich u odbiorcy.

Korzyści i ograniczenia przelewów

Polecenie przelewu jest proste w obsłudze, wymaga niewielkiego nakładu pracy banku i umożliwia szybki obieg rozliczeń.

Ograniczenie dotyczy wpływu dostawcy na termin zapłaty. Ponieważ dyspozycję wydaje płatnik, dostawca ma ograniczoną możliwość oddziaływania na odbiorcę, który nie reguluje zobowiązań terminowo.

Wśród zalet szybkich przelewów wymienia się krótszy czas przeprowadzenia operacji, niższe koszty obsługi i większą dostępność. Są to korzyści dotyczące sposobu realizacji płatności, a nie stałości jej kwoty.

Zlecenia stałe i rozliczenia planowe

Zlecenie stałe służy powtarzaniu przelewu tej samej kwoty w regularnych odstępach. Może być wykorzystywane przy abonamentach i innych rachunkach o niezmiennej wysokości.

Przelew może też być połączony z przekazaniem potwierdzenia transakcji do sklepu internetowego, np. za pośrednictwem serwisu płatności24.pl.

Rozliczenia planowe dotyczą cyklicznych dostaw. Wcześniejsze rozliczenia opierają się na planie, natomiast końcowe ustala się według dostaw rzeczywiście wykonanych. Ten sposób łączy polecenie przelewu i inkaso bankowe.

1Ustalenie planu dostaw2Rozliczenia na podstawie planu3Ostateczne rozliczenieZgodne z faktycznie wykonanymidostawami
Od planu do rozliczenia końcowego

Umowa powinna określać cztery elementy:

  • Rodzaj dostaw objętych rozliczeniem.
  • Częstotliwość przelewów.
  • Wysokość kwot.
  • Terminy rozliczeń.

Dodatkowym postanowieniem mogą być kary umowne za niewywiązanie się z warunków umowy.

Wybór płatności i zwrot polecenia zapłaty

Przy regularnych rachunkach wybór między zleceniem stałym a poleceniem zapłaty zależy od tego, czy wysokość opłat się zmienia.

RozwiązanieWysokość rachunków
Zlecenie stałeNiezmienna co miesiąc
Polecenie zapłatyZmienna co miesiąc

Rachunki za telefon, gaz i energię elektryczną należą do płatności, których wysokość może zmieniać się z miesiąca na miesiąc.

Wycofanie zgody na przyszłe polecenia zapłaty jest możliwe w każdym czasie. Osobno przewidziano możliwość zwrotu wykonanej płatności po obciążeniu rachunku. Zwrot należy odróżniać od odwołania zlecenia przed jego wykonaniem.

Zapamiętaj

Konsument może żądać zwrotu autoryzowanego polecenia zapłaty bez uzasadnienia w ciągu ośmiu tygodni od obciążenia rachunku.

Inkaso bankowe i jego przedmiot

W inkasie bankowym inicjatywa należy do dostawcy. To on składa w swoim banku polecenie pobrania należności od odbiorcy, inaczej niż w poleceniu przelewu inicjowanym przez płatnika.

1DostawcaSkłada polecenie w swoim banku2Bank dostawcyMa pobrać należność3OdbiorcaOd niego pobierana jest należność
Inicjowanie inkasa

Firmy korzystają z inkasa, gdy mają zaufanie do partnerów handlowych i nie obawiają się odmowy odbioru towaru ani zapłaty za niego.

Przedmiotem inkasa mogą być dwie grupy dokumentów: handlowe, związane m.in. ze sprzedażą i dostarczeniem towarów, oraz finansowe.

Grupa dokumentówPrzykłady
HandloweFaktury, świadectwa pochodzenia
HandloweTransportowe, ubezpieczeniowe
FinansoweWeksle

Sprawdzian do druku

Arkusz PDF z kluczem, punktacją i oceną

Sprawdzam sprawdzian…

Znasz kogoś z klasy, komu się przyda? Podziel się zestawem

WhatsApp

Podobne zestawy