Konkurs angielski - gramatyka, słownictwo i wiedza o USA

Znaczenie słowa zależy od otoczenia. Kolokacje zapamiętuj jako całość: throw a party - urządzić przyjęcie, keep in touch - utrzymywać kontakt, raise money - zbierać pieniądze, book a table - zarezerwować stolik.

W zakupach odróżniaj fit, czyli pasować rozmiarem, od nazw operacji sklepowych. Change to reszta, bargain - korzystny zakup, a exchange - wymiana. W kuchni peel oznacza obierać, boil - gotować we wrzątku, a bake - piec w piekarniku.

W czasownikach frazowych mały element zmienia znaczenie całego połączenia. Look after to opiekować się, look forward to - oczekiwać z radością, a look up to - podziwiać. Get on i get off odnoszą się do wsiadania i wysiadania, natomiast get along with opisuje relacje z kimś.

• Dom i codzienność: tidy up - posprzątać; take out the rubbish - wynieść śmieci; put away - odłożyć na miejsce.
• Nauka i organizacja: fill in - wypełnić; set up - założyć, zorganizować; carry on - kontynuować.
• Trudności: break down - zepsuć się; deal with - zająć się problemem; give up - zrezygnować.

Słowotwórstwo wymaga rozpoznania potrzebnej części mowy. Rzeczownik nazywa zjawisko, przymiotnik opisuje osobę lub rzecz, a przysłówek określa sposób wykonania czynności. Rodzina confident - confidently pokazuje zmianę przymiotnika w przysłówek, a kind - kindness - przymiotnika w rzeczownik.

Przedimek nieokreślony dobieraj według wymowy: an engineer, ale a one-eyed cat. The stosuj przy obiekcie wskazanym lub jednoznacznie określonym; występuje też m.in. w nazwach the Atlantic Ocean, the Alps i the United States. Bez przedimka występują Italy, Mount Snowdon, nazwy języków i posiłków.

Cel pobytu może zmieniać przedimek: go to school oznacza chodzić do szkoły jako uczeń, a go to the school - udać się do konkretnego budynku, np. na spotkanie.

Liczba mnoga bywa nieregularna: child - children, foot - feet, tooth - teeth, woman - women, mouse - mice, goose - geese. Forma sheep nie zmienia się. Pisownię zmieniają też baby - babies, knife - knives i leaf - leaves.

Niepoliczalność wpływa na określenia ilości: much luggage, ale many chairs. Porcję można wyrazić przez dodatkowy rzeczownik, np. a piece of advice lub two slices of bread. News łączy się z czasownikiem w liczbie pojedynczej, a police - mnogiej.

Formy zaimków dobieraj do ich roli: po przyimku użyj her, nie she; przed rzeczownikiem their, a samodzielnie theirs. These wskazuje bliskie rzeczy w liczbie mnogiej, those - dalsze. Neither znaczy „żaden z dwóch”, a both - „obaj, oba”.

W pytaniach i przeczeniach często występują anything, anyone i anywhere. Uprzejma oferta może zawierać something. Wyrazy each i every wymagają czasownika w liczbie pojedynczej.

Porównanie wymaga dobrania jednej konstrukcji: krótkiej formy z -er albo more. Przy zmniejszaniu ilości odróżniaj fewer dla policzalnych od less dla niepoliczalnych. W konstrukcji not as…as pozostaje forma podstawowa.

Stopień i skutek wyrażają różne układy: so + przymiotnik, such + grupa rzeczownikowa, too + przymiotnik, przymiotnik + enough oraz enough + rzeczownik. Wykrzyknienie z rzeczownikiem zaczyna się od What, a z samym przymiotnikiem lub przysłówkiem - od How.

Kolejność przymiotników prowadzi zwykle od opinii przez wielkość, wiek lub kształt do koloru, pochodzenia i materiału. Złożone określenie przed rzeczownikiem zapisujemy z łącznikami; w 15-year-old człon year pozostaje pojedynczy.

Przysłówki sposobu często powstają przez -ly, np. polite - politely, ale good odpowiada przysłówek well. Przysłówek częstotliwości umieszczaj przed głównym czasownikiem, po be albo po pierwszym pomocniczym: has rarely missed. Hardly nie oznacza „ciężko”, a highly nie opisuje fizycznej wysokości.

Liczebniki wymagają dokładnej pisowni: forty, ninety, eighth, ninth, twelfth, twentieth. W formach thirty-second i forty-second tylko ostatni człon wskazuje kolejność.

• Czas: at z godziną, on z dniem lub datą, in z miesiącem; since wskazuje początek, for długość, by termin graniczny.
• Ruch: across - na drugą stronę; along - wzdłuż; through - przez wnętrze lub otwór; towards - w kierunku; into - do środka.
• Stałe połączenia: by train, on foot, in cash, with a pen, in pencil.

Dobór czasu zacznij od znaczenia: czy chodzi o zwyczaj, czynność trwającą, zakończone zdarzenie, obecny rezultat czy długość działania? Określenie czasu jest wskazówką, ale trzeba sprawdzić całą sytuację.

W Present Simple pytania i przeczenia tworzymy z do/does, a w Past Simple - z did. Po tych pomocniczych czasownik główny ma formę podstawową. Czasownik be tworzy pytania i przeczenia bez do.

W pozostałych formach pytanie zaczynamy od pierwszego czasownika pomocniczego, a przeczenie tworzymy, dodając do niego not. Słowo pytające stawiamy przed tym pomocniczym, np. Where are the children playing?

Present Perfect Simple nie łączy się z określonym, zakończonym czasem, takim jak yesterday lub last summer. Może natomiast opisywać doświadczenie z ever, rezultat z just albo stan trwający od punktu wskazanego przez since.

Pisownia form też podlega regułom: study - studies, swim - swimming, stop - stopped, lie - lying. Czasowniki know, believe, need, understand i love zwykle opisują stan, dlatego nie wymagają formy Continuous.

Formy Continuous podkreślają przebieg lub długość czynności. Past Perfect odnosi ją do innego momentu przeszłego, natomiast Present Perfect - do teraźniejszości.

Jeśli działanie trwa do teraz, pytanie o jego długość może mieć postać How long have you been learning English? Jeśli trwało przed innym wydarzeniem przeszłym, używamy układu How long had…been…? Nie zastępujemy w nim had przez have.

Be going to wyraża wcześniejszy zamiar lub przewidywanie na podstawie widocznych oznak. Odmieniamy be, a nie czasownik po to. Przyszłe ustalenie może też wyrażać Present Continuous.

Dobór formy po czasowniku to osobna decyzja od wyboru czasu. Po decide, hope, promise, refuse, afford i would like występuje bezokolicznik z to. Po enjoy, avoid, mind i suggest oraz po przyimkach stosujemy -ing. Po modalnych, a także po make/let + osoba, używamy formy bez to.

Obowiązek wyrażają must i have to, lecz przeczenia różnią się znaczeniem: mustn't zabrania, a don't have to zwalnia z konieczności. Rozkaz przeczący zaczyna się od Don't, także przed be.

Końcówkę pytającą dopasuj do pomocniczego, podmiotu i przeczenia. Po never użyj końcówki twierdzącej. Zapamiętaj aren't I?, shall we? po Let's oraz zwykłe will you? po rozkazie.

Strona bierna skupia uwagę na obiekcie czynności. Zachowaj czas, a dopełnienie przekształć w podmiot; do odpowiedniej formy be dodaj III formę. Continuous wymaga being, a Perfect - been. Wykonawca po by jest potrzebny, gdy wnosi ważną informację.

Pytanie pośrednie zachowuje podmiot przed orzeczeniem. Pytające do/does/did znika, lecz znaczenie czasu zostaje: I wonder why the meeting ended early. Przy pytaniu bez słowa pytającego dodaj if lub whether.

There is/are służy do wprowadzenia informacji o istnieniu lub położeniu. Liczbę dobierz do rzeczownika. Przy dwóch dopełnieniach rozróżniaj układy „osoba + rzecz” i „rzecz + przyimek + osoba”: po give/send/show/offer występuje to, a po buy - for.

Okres warunkowy wybierz według realności sytuacji: zerowy opisuje prawidłowość, pierwszy - możliwą przyszłość, drugi - sytuację wyobrażoną. Formę przeszłą w drugim okresie rozumiemy jako oddalenie od rzeczywistości, nie jako opis minionego zdarzenia.

Łączenie zdań wymaga rozpoznania relacji. And dodaje, or przedstawia wybór, but i however wprowadzają kontrast, a so - skutek. Because/as poprzedza zdanie z przyczyną, natomiast because of - grupę rzeczownikową.

Po although/though użyj pełnego zdania; po despite - rzeczownika lub -ing, bez of. While wskazuje równoczesność, before/after kolejność, until granicę trwania, when moment, a in case działanie na wypadek możliwej sytuacji. Unless zastępuje przeczący warunek, nie zmieniając jego sensu.

Geografia i przyroda: na zachodzie leży Pacyfik i rozciągają się Góry Skaliste; Missisipi uchodzi do Zatoki Meksykańskiej. Wielkie Równiny kojarzą się z tornadami i bizonami. Bielik amerykański jest ptakiem narodowym; mokradła Florydy zamieszkują aligatory, a pustynię Sonora wyróżnia kaktus saguaro.

Parki narodowe: Yellowstone - gejzery z Old Faithful; Grand Canyon w Arizonie - kanion rzeki Kolorado; Yosemite w Kalifornii - granitowe urwiska z El Capitan; Everglades - subtropikalne mokradła; Sequoia w Kalifornii - ogromne sekwoje.

Miasta i atrakcje: Nowy Jork obejmuje Manhattan, mieści Metropolitan Museum of Art i jest związany z musicalami na Broadway. Hollywood leży w Los Angeles, Chicago nad jeziorem Michigan, a Nowy Orlean kojarzy się z jazzem i paradami Mardi Gras. Most Golden Gate znajduje się w San Francisco, Space Needle w Seattle, National Mall w Waszyngtonie, a Mount Rushmore w Dakocie Południowej.

Historia i instytucje: rdzenni mieszkańcy, m.in. Navajo, żyli w Ameryce przed europejską kolonizacją; pueblos to wspólnotowe zabudowania z adobe. Jamestown założono w 1607 roku, a dawną nazwą Nowego Jorku było New Amsterdam. Smithsonian Institution prowadzi muzea i ośrodki badawcze; National Park Service zarządza parkami, Library of Congress jest biblioteką narodową, a USPS - pocztą.

Kultura i codzienność: Mark Twain napisał „Przygody Tomka Sawyera”; Thomas Edison jest związany z fonografem. Apollo 11 dotarło z ludźmi na Księżyc w 1969 roku. Mistrza NFL wyłania Super Bowl; NBA dotyczy koszykówki, a World Series baseballu. Święto Niepodległości przypada 4 lipca, Thanksgiving w czwarty czwartek listopada i kojarzy się z pieczonym indykiem, a Halloween z kostiumami i zbieraniem słodyczy.

W czytaniu ze zrozumieniem oddzielaj plan od wykonanej czynności, obowiązek od braku konieczności oraz pomoc częściową od pełnego rozwiązania. Szczegółowe odpowiedzi ustalaj na podstawie podanego tekstu, zwracając uwagę na warunki, terminy i zakres wymaganych działań.

W reakcjach językowych odpowiadaj na intencję rozmówcy. Na złą wiadomość pasuje I'm sorry to hear that, na podziękowanie You're welcome, na propozycję Sounds good to me, a na prośbę o powtórzenie Certainly. Would you like…? jest propozycją lub zaproszeniem, nie zwykłym pytaniem o nawyk.

W przetwarzaniu informacji zachowuj ograniczenia i terminy. Must remain behind the barrier nakazuje zostać za barierką; valid for one day only ogranicza ważność do jednego dnia; must be accompanied by an adult wymaga opieki osoby dorosłej. Nie pomijaj słów only, without i must.

Pisanie rozpocznij od listy wymaganych informacji i sprawdzenia limitu słów. Dobierz styl do odbiorcy: wiadomość do kolegi może zaczynać się od Hi, a formalne zapytanie od Dear Sir or Madam. Uprzejme pytania pośrednie pomagają zapytać o godziny, ceny i obowiązek rezerwacji.

Zakres treści zawsze dopasuj do polecenia. Przykładowe elementy wypowiedzi:

• Wiadomość z wymiany: miejsce pobytu, opis aktywności i zaproszenie.
• Reklamacja: data zakupu, usterka oraz oczekiwany zwrot lub wymiana.
• Zaproszenie: data, miejsce, godzina i cel wydarzenia; informacje o biletach, jeśli są potrzebne.
• Notatka do nauczyciela: powód nieobecności, pytanie o pracę domową i przeprosiny.
• Opinia: własne stanowisko i uzasadniające je argumenty. Rozprawka za i przeciw wymaga omówienia obu stron zagadnienia.

Po napisaniu sprawdź osobno kompletność treści i formy językowe: pomocnicze, czasowniki po to, formy po przyimkach, zgodność liczby oraz przedimki.