Gotówka i zabezpieczenia banknotów

Korzystanie z gotówki ma zarówno zalety związane z płaceniem, jak i wady wynikające z możliwości uszkodzenia lub utraty pieniędzy.

Łatwa kontrola stanu posiadania dotyczy sprawdzania, ile pieniędzy pozostaje do dyspozycji. Nie oznacza ochrony przed ich zgubieniem albo kradzieżą.

Narodowy Bank Polski, czyli NBP, emituje polskie banknoty. Sześć nominałów to: 10 zł, 20 zł, 50 zł, 100 zł, 200 zł i 500 zł.

Nominał wskazuje wartość banknotu. Na każdym polskim banknocie kwota jest przedstawiona w dwóch postaciach: zapisem słownym oraz zapisem cyfrowym.

Nazwa emitenta określa instytucję wydającą banknoty. Nie należy jej mylić z podpisami osób pełniących funkcje w tej instytucji.

Na polskich banknotach można wyróżnić wizerunki, informacje o wartości i emitencie oraz oznaczenia ułatwiające rozpoznanie banknotu.

• Portret władcy i godło Rzeczypospolitej Polskiej stanowią elementy wizerunkowe.
• Wartość nominalna jest podana słownie i cyframi.
• Nazwa emitenta brzmi Narodowy Bank Polski.
• Podpisy należą do Prezesa NBP i Głównego Skarbnika NBP.
• Oznaczenie dla osób niewidomych pomaga rozpoznać nominał.

Podstawowe oznaczenia nominałów dla osób niewidomych to: kwadrat na 10 zł, okrąg na 20 zł, romb na 50 zł, krzyżyk na 100 zł, trójkąt na 200 zł i dwa kwadraty na 500 zł.

Zabezpieczenia wizualne obejmują znaki uzupełniające się po obu stronach banknotu, znak wodny, nitkę zabezpieczającą, mikroperforację oraz elementy holograficzne i zmieniające kolor.

Znaki wydrukowane obustronnie w górnym rogu uzupełniają się, tworząc oznaczenie nominału. Nitka zabezpieczająca pod światło przybiera postać ciemnej linii z napisem euro i cyfrową wartością banknotu. Mikroperforacja tworzy symbol euro.

Pasek opalizujący w jasnym świetle błyszczy i zmienia kolor. W polu hologramu banknotów 50 euro i większych w tle widoczne są również tęczowe okręgi drobnego druku, rozchodzące się od środka ku brzegom. Oznaczenie nominału na odwrocie zmienia barwę z fioletowej na brązową lub oliwkową.

Papier banknotu euro powstaje z czystych włókien bawełnianych. Podczas dotykania sprawdza się jego szorstkość i sztywność, a nie tylko wygląd powierzchni.

Na przedniej stronie banknotu znajduje się wypukły lub pogrubiony nadruk liter i nominału. Dotyk pozwala rozpoznać jego fakturę.

Dodatkowe znaki dla osób niedowidzących występują na banknocie 200 euro przy dolnym brzegu, a na banknocie 500 euro przy prawym brzegu. Ich położenie trzeba wiązać z odpowiednim nominałem.

Niektóre szczegóły zabezpieczeń odczytuje się przy pomocy urządzeń. Lupa służy do obserwacji bardzo drobnego druku, natomiast ultrafiolet ujawnia określone barwy elementów banknotu.

Mikrodruk występuje w kilku miejscach banknotu, między innymi wewnątrz liter. Przykładem są greckie litery tworzące napis ΕΥΡΩ, czyli euro.

W ultrafiolecie widoczne są zatopione w papierze nitki w trzech kolorach: czerwonym, zielonym i niebieskim. Flaga Unii Europejskiej jest wtedy zielona, a jej gwiazdy pomarańczowe.

Nie należy mylić kolorowych nitek ujawnianych w ultrafiolecie z nitką zabezpieczającą, która pod światło wygląda jak ciemna linia z napisem i nominałem.