Pomorski Wojewódzki Konkurs z Geografii - państwa, stolice, flagi Europy

1.Symbole narodowe: flaga, godło, hymn. Godła Europy: orzeł, lew, trójząb, Pogoń

Symbole narodowe to znaki państwa: flaga, godło (znak na tarczy herbowej) i hymn (uroczysta pieśń; hymn Polski to Mazurek Dąbrowskiego). Barwy flagi często pochodzą od herbu. Znane godła Europy: orzeł - Polska (biały, w koronie, na czerwonym polu) i Niemcy (czarny na złotym polu); lew - Czechy (srebrny, z podwójnym ogonem, na czerwonym polu); trójząb, czyli tryzub - Ukraina (złoty na niebieskim polu); Pogoń - Litwa (rycerz na białym koniu z uniesionym mieczem, na czerwonym polu).

2.Flagi biało-czerwone: Polska, Monako i Indonezja

Flaga Polski ma dwa poziome pasy równej szerokości: biały u góry i czerwony na dole. Flagi Monako (mikropaństwo w Europie) i Indonezji (państwo w Azji) mają układ odwrotny: czerwony u góry, biały na dole. Te dwie flagi są do siebie niemal identyczne - różnią się głównie proporcjami płata. Odwrócona flaga Polski wygląda więc jak flaga Monako lub Indonezji. Z barwami białą i czerwoną nie myl też flagi Austrii, która ma trzy pasy: czerwony, biały, czerwony.

3.Trójkolorowe flagi z pasami pionowymi: Francja, Włochy, Irlandia

Barwy podaje się od drzewca, czyli od strony masztu. Francja: niebieski, biały, czerwony. Włochy: zielony, biały, czerwony. Irlandia: zielony, biały, pomarańczowy. Flagi Włoch i Irlandii różni więc ostatni pas - czerwony we Włoszech, pomarańczowy w Irlandii. Flaga Wybrzeża Kości Słoniowej (Afryka) ma te same barwy co irlandzka, ale w odwrotnej kolejności: pomarańczowy, biały, zielony. Francuska flaga była wzorem dla wielu późniejszych flag trójkolorowych.

4.Flagi łatwe do pomylenia: Belgia i Niemcy oraz Rumunia i Czad

Belgia i Niemcy mają podobne barwy, ale inny układ. Belgia: pasy pionowe - czarny (przy drzewcu), żółty, czerwony. Niemcy: pasy poziome - czarny (u góry), czerwony, złoty. Rumunia: pasy pionowe - niebieski (przy drzewcu), żółty, czerwony, bez herbu. Flaga Czadu (państwo w Afryce) jest niemal taka sama jak rumuńska, ma tylko ciemniejszy odcień niebieskiego. Te same barwy i układ mają też Mołdawia i Andora, ale ich flagi rozpoznasz po herbie umieszczonym na środkowym, żółtym pasie.

5.Flagi Holandii, Luksemburga i Rosji - te same barwy, inny układ

Holandia: trzy poziome pasy - czerwony (u góry), biały, niebieski. Luksemburg: ten sam układ barw, ale niebieski pas jest wyraźnie jaśniejszy (błękitny). Rosja: te same trzy barwy w innej kolejności - biały (u góry), niebieski, czerwony. Uwaga na Francję: ma barwy niebieską, białą i czerwoną, ale w pasach pionowych. Chorwacja ma barwy ułożone jak Holandia (czerwony, biały, niebieski), lecz pośrodku jej flagi jest herb z biało-czerwoną szachownicą.

6.Trójkolorowe flagi z pasami poziomymi: Węgry, Bułgaria, Litwa, Estonia

Kolejność barw podaje się od góry. Węgry: czerwony, biały, zielony. Bułgaria: biały, zielony, czerwony. Litwa: żółty, zielony, czerwony. Estonia: niebieski, czarny, biały. Węgry i Bułgaria mają te same trzy barwy, lecz w innej kolejności - na Węgrzech biały pas jest w środku, w Bułgarii u góry. Barwy węgierskie są też takie jak włoskie, ale Włochy mają pasy pionowe (zielony, biały, czerwony od drzewca), a Węgry poziome. Wśród tych czterech flag pas czarny ma jedynie flaga Estonii.

7.Flagi Austrii, Łotwy, Ukrainy i Czech (klin)

Austria: trzy poziome pasy równej szerokości - czerwony, biały, czerwony. Łotwa: układ podobny, ale barwa jest ciemnoczerwona (karmazynowa), a biały pas środkowy - wyraźnie węższy od pozostałych. Ukraina: dwa poziome pasy - niebieski u góry, żółty na dole (kojarzone z niebem nad polem zboża). Czechy: dwa poziome pasy - biały u góry i czerwony na dole - oraz niebieski klin, czyli trójkąt przy drzewcu sięgający do połowy długości flagi. Bez klina czeska flaga wyglądałaby jak polska.

8.Krzyż nordycki na flagach: Dania, Szwecja, Norwegia, Finlandia, Islandia

Krzyż nordycki (skandynawski) to krzyż, którego pionowe ramię jest przesunięte w stronę drzewca. Dania: czerwona flaga z białym krzyżem. Szwecja: niebieska z żółtym krzyżem. Finlandia: biała z niebieskim krzyżem. Norwegia: czerwona z niebieskim krzyżem w białej obwódce. Islandia: niebieska z czerwonym krzyżem w białej obwódce. Norwegia i Islandia mają więc te same trzy barwy, ale zamienione: tło jest czerwone w Norwegii, a niebieskie w Islandii.

9.Flagi z herbem: Hiszpania, Portugalia, Chorwacja

Hiszpania: trzy poziome pasy - czerwony, żółty, czerwony; żółty pas jest dwa razy szerszy od każdego czerwonego, a herb leży na nim bliżej drzewca. Portugalia: dwa pionowe pola - zielone (węższe, przy drzewcu) i czerwone (szersze); herb znajduje się na granicy obu pól. Chorwacja: trzy poziome pasy - czerwony, biały, niebieski - z herbem pośrodku; jego główną częścią jest tarcza w biało-czerwoną szachownicę. Herb pomaga odróżnić flagę od innych o tych samych barwach, np. chorwacką od holenderskiej.

10.Flagi biało-niebiesko-czerwone: Rosja, Słowacja, Słowenia, Serbia

Rosja: trzy poziome pasy - biały (u góry), niebieski, czerwony, bez herbu. Słowacja i Słowenia mają ten sam układ pasów, ale z herbem. Słowacja: herb przesunięty ku drzewcu - biały podwójny krzyż na trzech niebieskich wzgórzach, na czerwonej tarczy. Słowenia: mniejszy herb w górnej części flagi przy drzewcu - biały szczyt Triglav o trzech wierzchołkach na niebieskim tle. Serbia: pasy w odwrotnej kolejności - czerwony (u góry), niebieski, biały - i herb z białym dwugłowym orłem, przesunięty ku drzewcu.

11.Flagi Wielkiej Brytanii (Union Jack), Szwajcarii, Grecji i Unii Europejskiej

Wielka Brytania: Union Jack - na niebieskim tle nałożone krzyże Anglii (czerwony prosty krzyż św. Jerzego), Szkocji (biały ukośny krzyż św. Andrzeja) i Irlandii (czerwony ukośny krzyż św. Patryka). Szwajcaria: flaga kwadratowa, czerwona, z białym równoramiennym krzyżem pośrodku. Grecja: dziewięć poziomych pasów na przemian niebieskich i białych oraz biały krzyż na niebieskim polu w górnym rogu przy drzewcu. Unia Europejska: krąg 12 złotych gwiazd na niebieskim tle; liczba gwiazd jest stała.

12.Stolice państw Europy Zachodniej

Francja - Paryż (nad Sekwaną). Wielka Brytania (Zjednoczone Królestwo) - Londyn (nad Tamizą). Irlandia - Dublin. Belgia - Bruksela, w której mają siedzibę ważne instytucje Unii Europejskiej. Holandia - Amsterdam. Luksemburg - Luksemburg (państwo i stolica noszą tę samą nazwę). Belgię, Holandię i Luksemburg określa się wspólną nazwą Beneluks. Irlandia zajmuje większą część wyspy o tej samej nazwie; jej północno-wschodni fragment, Irlandia Północna ze stolicą w Belfaście, należy do Zjednoczonego Królestwa.

13.Stolice państw Europy Północnej

Dania - Kopenhaga. Szwecja - Sztokholm. Norwegia - Oslo. Finlandia - Helsinki. Islandia - Reykjavik. Dania, Szwecja i Norwegia to państwa skandynawskie; razem z Finlandią i Islandią tworzą grupę państw nordyckich - ich flagi łączy krzyż nordycki. Szwecja i Norwegia leżą na Półwyspie Skandynawskim, Dania - na Półwyspie Jutlandzkim i wyspach (Kopenhaga leży na wyspie Zelandia), a Islandia - na wyspie na Oceanie Atlantyckim. Sztokholm, Helsinki i Kopenhaga leżą nad Morzem Bałtyckim lub jego cieśninami.

14.Stolice państw Europy Środkowej

Polska - Warszawa. Niemcy - Berlin. Czechy - Praga (nad Wełtawą). Słowacja - Bratysława (nad Dunajem, tuż przy granicy z Austrią i Węgrami). Węgry - Budapeszt (nad Dunajem). Austria - Wiedeń (nad Dunajem). Szwajcaria - Berno. Liechtenstein - Vaduz. Nad Dunajem leżą więc trzy stolice tego regionu: Wiedeń, Bratysława i Budapeszt, a dalej w dół rzeki także Belgrad, stolica Serbii. Sąsiedzi Polski to: Niemcy, Czechy, Słowacja, Ukraina, Białoruś, Litwa i Rosja.

15.Stolice państw Europy Południowej

Portugalia - Lizbona (nad Oceanem Atlantyckim, u ujścia Tagu). Hiszpania - Madryt (w środku Półwyspu Iberyjskiego). Włochy - Rzym (nad Tybrem). Grecja - Ateny. Malta - Valletta; Malta to wyspiarskie państwo na Morzu Śródziemnym, na południe od Sycylii. Cypr - Nikozja; wyspa Cypr leży we wschodniej części Morza Śródziemnego, blisko wybrzeży Azji, ale państwo należy do Unii Europejskiej i zwykle zalicza się je do państw Europy. Portugalia i Hiszpania leżą na Półwyspie Iberyjskim, Włochy - na Apenińskim.

16.Stolice państw bałtyckich i Europy Wschodniej

Państwa bałtyckie, od północy: Estonia - Tallinn, Łotwa - Ryga, Litwa - Wilno. Białoruś - Mińsk. Ukraina - Kijów (nad Dnieprem). Mołdawia - Kiszyniów; Mołdawia leży między Rumunią a Ukrainą. Rosja - Moskwa. Częsty błąd to zamiana stolic Litwy i Łotwy: Wilno jest stolicą Litwy, a Ryga - Łotwy. Tallinn i Ryga leżą nad Morzem Bałtyckim, Wilno - w głębi lądu. Estonia, Łotwa i Litwa należą do Unii Europejskiej; Litwa, Białoruś, Ukraina i Rosja są sąsiadami Polski.

17.Stolice państw Europy Południowo-Wschodniej (Bałkany)

Słowenia - Lublana. Chorwacja - Zagrzeb. Bośnia i Hercegowina - Sarajewo. Serbia - Belgrad. Czarnogóra - Podgorica. Macedonia Północna - Skopje (obecna nazwa państwa obowiązuje od 2019 r.). Albania - Tirana. Kosowo - Prisztina; Kosowo ogłosiło niepodległość w 2008 r. i jest uznawane przez część państw świata. Bułgaria - Sofia. Rumunia - Bukareszt. Grecja - Ateny. Słowenia, Chorwacja, Bośnia i Hercegowina, Serbia, Czarnogóra i Macedonia Północna powstały po rozpadzie Jugosławii.

18.Pułapki: stolica a siedziba rządu oraz pary łatwe do pomylenia

Holandia: stolicą jest Amsterdam, choć rząd i parlament mają siedzibę w Hadze. Szwajcaria: funkcję stolicy pełni Berno, nazywane miastem federalnym - nie Zurych (największe miasto) ani Genewa. Słowacja i Słowenia: stolicą Słowacji jest Bratysława, a Słowenii - Lublana. Litwa i Łotwa: Wilno i Ryga. Budapeszt (Węgry) i Bukareszt (Rumunia) mylą się z powodu podobnego brzmienia. Stolicą Czarnogóry jest Podgorica, a Mołdawii - Kiszyniów.

19.Mikropaństwa Europy

Mikropaństwa to bardzo małe państwa. Watykan - najmniejsze państwo świata, enklawa w Rzymie, siedziba papieża. San Marino - otoczone ze wszystkich stron przez Włochy; stolica też nazywa się San Marino. Monako - miasto-państwo nad Morzem Śródziemnym, otoczone od strony lądu przez Francję. Liechtenstein - w Alpach, między Szwajcarią a Austrią; stolica Vaduz. Andora - w Pirenejach, między Francją a Hiszpanią; stolica Andora. Malta - wyspiarskie państwo na Morzu Śródziemnym; stolica Valletta.

20.Państwa leżące na dwóch kontynentach a liczba państw Europy

Część państw leży jednocześnie w Europie i w Azji. Rosja - największe państwo świata: stolica Moskwa leży w części europejskiej, ale większość terytorium to Azja (Syberia). Turcja: niewielka część leży w Europie, większość w Azji; stolica Ankara znajduje się w części azjatyckiej, a Stambuł - po obu stronach cieśniny Bosfor. Kazachstan: tylko niewielki zachodni fragment leży w Europie. Dlatego liczba państw Europy zależy od przyjętych kryteriów (przebieg granicy kontynentu, państwa nieuznawane przez wszystkich) i różne źródła podają różne liczby.

21.Stolice i wielkie miasta Ameryki Północnej

Stany Zjednoczone: stolicą jest Waszyngton (w Dystrykcie Kolumbii, nad rzeką Potomak), a największym miastem - Nowy Jork, światowe centrum finansów. Kanada: stolicą jest Ottawa, największym miastem - Toronto; inne wielkie miasta to Montreal i Vancouver. Meksyk: stolicą jest miasto Meksyk, jedno z największych miast świata, położone wysoko w górach, w miejscu dawnej stolicy Azteków. W USA i Kanadzie stolica nie jest największym miastem kraju, w Meksyku - jest.

22.Stolice i wielkie miasta Ameryki Południowej

Brazylia: stolicą jest Brasília - miasto zbudowane od podstaw w głębi kraju, stolica od 1960 r. Największym miastem Brazylii jest São Paulo, a drugim Rio de Janeiro, dawna stolica, znane z plaż i karnawału. Argentyna - Buenos Aires (nad La Platą). Peru - Lima (na wybrzeżu Oceanu Spokojnego). Chile - Santiago. Kolumbia - Bogota (wysoko w Andach). W Brazylii mówi się po portugalsku, w pozostałych wymienionych państwach - po hiszpańsku.

23.Stolice i wielkie miasta Afryki Północnej i Wschodniej

Egipt - Kair, położony nad Nilem, jedno z największych miast Afryki; w pobliżu znajdują się piramidy w Gizie. Maroko - stolicą jest Rabat, ale największym miastem i głównym portem kraju jest Casablanca. Kenia - Nairobi. Etiopia - Addis Abeba, gdzie mieści się siedziba Unii Afrykańskiej. Kair i Rabat leżą w Afryce Północnej, Nairobi i Addis Abeba - w Afryce Wschodniej, na wyżynach, dzięki czemu mimo bliskości równika nie panują tam skrajne upały.

24.Republika Południowej Afryki i Nigeria - stolice a największe miasta

RPA ma trzy stolice, bo podzielono między nie władze państwa: Pretoria - siedziba rządu i prezydenta (stolica wykonawcza), Kapsztad - siedziba parlamentu (stolica ustawodawcza), Bloemfontein - stolica sądownicza. Największym miastem RPA jest Johannesburg, który nie jest żadną ze stolic. Nigeria: stolicą jest Abudża, położona w środkowej części kraju (stolica od 1991 r.), a największym miastem - Lagos, dawna stolica i wielki port nad Zatoką Gwinejską.

25.Stolice i wielkie miasta Azji Wschodniej

Chiny: stolicą jest Pekin, a za największe miasto i główny port kraju uznaje się Szanghaj, położony u ujścia rzeki Jangcy. Japonia: stolicą i największym miastem jest Tokio, leżące na wyspie Honsiu; wraz z sąsiednimi miastami tworzy jedną z największych aglomeracji świata. Korea Południowa: stolicą i największym miastem jest Seul. W Japonii i Korei Południowej stolica jest więc zarazem największym miastem, a w Chinach - nie.

26.Stolice i wielkie miasta Azji Południowej i Południowo-Wschodniej

Indie: stolicą jest Nowe Delhi (część wielkiej aglomeracji Delhi), a jednym z największych miast, głównym portem i centrum finansowym kraju - Mumbaj (dawniej Bombaj) nad Morzem Arabskim. Pakistan: stolicą jest Islamabad, zbudowany w XX w. specjalnie jako stolica, a największym miastem - portowe Karaczi, dawna stolica. Indonezja: stolicą jest Dżakarta na wyspie Jawa. Tajlandia: stolicą i największym miastem jest Bangkok.

27.Stolice i wielkie miasta Azji Zachodniej: Turcja, Iran, Arabia Saudyjska

Turcja: stolicą jest Ankara, położona w głębi półwyspu Azja Mniejsza (stolica od 1923 r.), a największym miastem - Stambuł, dawniej Konstantynopol, leżący po obu stronach cieśniny Bosfor, czyli w Europie i w Azji. Iran: stolicą i największym miastem jest Teheran. Arabia Saudyjska: stolicą i największym miastem jest Rijad, położony na Półwyspie Arabskim, wśród pustyń. Państwa te zalicza się do regionu nazywanego Bliskim Wschodem.

28.Stolice i wielkie miasta Australii i Oceanii

Australia: stolicą jest Canberra - miasto zbudowane od podstaw w XX w. jako kompromis między rywalizującymi miastami Sydney i Melbourne. Za największe miasto Australii uznaje się zwykle Sydney, znane z gmachu opery i mostu nad zatoką. Nowa Zelandia: stolicą jest Wellington, położony na południowym krańcu Wyspy Północnej, a największym miastem - Auckland, także na Wyspie Północnej. W obu państwach stolica nie jest największym miastem.

29.Dlaczego stolica nie w każdym państwie jest największym miastem?

Stolica to zwykle siedziba najwyższych władz państwa - nie musi być największym miastem. Częste przyczyny: 1) stolicę zbudowano specjalnie, od podstaw, np. Canberra, Brasília, Islamabad, Abudża; 2) wybrano miasto położone bardziej centralnie albo kompromisowe między rywalizującymi ośrodkami, np. Ankara zamiast Stambułu, Canberra między Sydney a Melbourne; 3) największe miasto rozwinęło się dzięki handlowi i portowi, a nie dzięki władzy, np. Nowy Jork, Szanghaj, Lagos, Sydney, Auckland.

30.Państwa, w których stolica nie jest największym miastem - pary do zapamiętania

USA: Waszyngton - Nowy Jork. Kanada: Ottawa - Toronto. Brazylia: Brasília - São Paulo. Australia: Canberra - Sydney. Nowa Zelandia: Wellington - Auckland. Turcja: Ankara - Stambuł. Szwajcaria: Berno - Zurych. Chiny: Pekin - Szanghaj. Indie: Nowe Delhi - Mumbaj. Nigeria: Abudża - Lagos. Podobnie jest m.in. w Pakistanie (Islamabad - Karaczi), Maroku (Rabat - Casablanca) i RPA (Pretoria - Johannesburg). W każdej parze pierwsze miasto to stolica, drugie - największe lub jedno z największych miast kraju.

31.Metropolia

Metropolia to wielkie miasto, które pełni ważne funkcje dla całego kraju lub świata: mieszczą się w nim siedziby wielkich firm i banków, giełda, uczelnie, instytucje kultury, a także węzły transportowe, np. duże lotnisko. Metropolia silnie oddziałuje na otoczenie - ludzie z okolicznych miejscowości dojeżdżają do niej do pracy i szkół. Przykłady metropolii o znaczeniu światowym: Londyn, Paryż, Nowy Jork, Tokio. Metropolią może być stolica, ale nie musi - np. Nowy Jork, Szanghaj, São Paulo czy Stambuł stolicami nie są.

32.Megalopolis

Megalopolis to bardzo rozległy, silnie zurbanizowany obszar, który powstał, gdy rozrastające się sąsiednie wielkie miasta i ich strefy podmiejskie połączyły się w jeden pas zabudowy. Miasta megalopolis łączy gęsta sieć autostrad, kolei i lotnisk. Najbardziej znany przykład leży na północno-wschodnim wybrzeżu USA i ciągnie się od Bostonu przez Nowy Jork, Filadelfię i Baltimore do Waszyngtonu. Inny przykład to pas miast w Japonii: Tokio - Nagoja - Osaka.

33.Atrakcje Francji: wieża Eiffla, Luwr, Lazurowe Wybrzeże

Wieża Eiffla - ażurowa metalowa wieża w Paryżu o wysokości ponad 300 m, zbudowana na wystawę światową w 1889 r.; symbol miasta i Francji. Luwr - dawny pałac królów Francji w Paryżu, dziś jedno z najsłynniejszych muzeów sztuki na świecie (m.in. obraz Mona Lisa Leonarda da Vinci); wejście prowadzi przez szklaną piramidę. Lazurowe Wybrzeże - śródziemnomorskie wybrzeże południowo-wschodniej Francji z kurortami, np. Niceą i Cannes; przyciąga ciepłym klimatem i plażami. Przy tym wybrzeżu leży też Monako.

34.Atrakcje Włoch: Koloseum i Wenecja

Koloseum - ogromny starożytny amfiteatr w Rzymie z I w. n.e., w którym odbywały się m.in. walki gladiatorów; do dziś zachowała się duża część jego murów. Wenecja - miasto w północnych Włoszech, zbudowane na wyspach laguny nad Morzem Adriatyckim. Ma liczne kanały (najważniejszy to Canal Grande), po których pływają gondole i tramwaje wodne, oraz ulice i place dla pieszych, połączone mostami. Słynie też z placu św. Marka i karnawału. Włochy należą do najchętniej odwiedzanych państw Europy - turystów przyciągają zabytki, klimat śródziemnomorski i wybrzeża.

35.Atrakcje Grecji: Akropol i Santorini

Akropol - wzgórze w Atenach ze starożytnymi świątyniami; najsłynniejsza to Partenon, świątynia bogini Ateny z V w. p.n.e. Akropol jest symbolem starożytnej Grecji. Santorini - wyspa wulkaniczna na Morzu Egejskim, w archipelagu Cyklad. Jej kształt jest pozostałością po wielkim wybuchu wulkanu w starożytności: strome zbocza otaczają zalaną przez morze kalderę. Wyspa słynie z białych domów i kościołów z niebieskimi kopułami, zbudowanych na krawędzi urwiska. Największą z licznych greckich wysp jest Kreta.

36.Atrakcje Hiszpanii: Sagrada Família i Alhambra

Sagrada Família - monumentalna bazylika w Barcelonie zaprojektowana przez architekta Antoniego Gaudíego; jej budowa rozpoczęła się w 1882 r. i trwa ponad sto lat. Wyróżnia się wysokimi, smukłymi wieżami i fantazyjnymi kształtami. Alhambra - zespół pałaców i twierdza w Grenadzie, w Andaluzji na południu Hiszpanii, zbudowany w średniowieczu przez muzułmańskich władców (Maurów). Słynie z bogato zdobionych dziedzińców, m.in. Dziedzińca Lwów, i ogrodów. Barcelona leży nad Morzem Śródziemnym, w Katalonii.

37.Atrakcje Wielkiej Brytanii i Irlandii: Big Ben, Tower Bridge, Stonehenge, klify Moheru

Big Ben - potoczna nazwa wieży zegarowej gmachu parlamentu w Londynie (ściśle: nazwa wielkiego dzwonu w tej wieży). Tower Bridge - zwodzony most na Tamizie w Londynie z dwiema charakterystycznymi wieżami. Stonehenge - prehistoryczny krąg z ogromnych kamiennych bloków w południowej Anglii, wzniesiony kilka tysięcy lat temu. Klify Moheru - strome skalne urwiska na zachodnim wybrzeżu Irlandii, opadające do Oceanu Atlantyckiego; w najwyższym miejscu mają ponad 200 m.

38.Brama Brandenburska, zamek Neuschwanstein oraz wiatraki i tulipany Holandii

Brama Brandenburska - klasycystyczna brama w centrum Berlina z końca XVIII w., zwieńczona rzeźbą kwadrygi (rydwanu zaprzężonego w cztery konie); symbol miasta i zjednoczenia Niemiec. Zamek Neuschwanstein - bajkowy zamek w Bawarii, u podnóża Alp, zbudowany w XIX w. dla króla Ludwika II Bawarskiego. Holandia słynie z wiatraków, które dawniej m.in. wypompowywały wodę z polderów (osuszonych terenów, często leżących poniżej poziomu morza), oraz z pól tulipanów kwitnących wiosną.

39.Most Karola i Hradczany (Praga), parlament w Budapeszcie, Dubrownik, Jeziora Plitwickie

Most Karola - średniowieczny kamienny most na Wełtawie w Pradze, ozdobiony figurami świętych. Hradczany - dzielnica Pragi na wzgórzu, z Zamkiem Praskim i katedrą św. Wita. Parlament w Budapeszcie - okazały neogotycki gmach nad Dunajem, jeden z symboli Węgier. Dubrownik - miasto na południu Chorwacji nad Morzem Adriatyckim, otoczone potężnymi murami obronnymi. Jeziora Plitwickie - park narodowy w Chorwacji: kilkanaście jezior połączonych kaskadami i wodospadami, wśród lasów.

40.Atrakcje przyrodnicze: fiordy norweskie, gejzery Islandii, Alpy (Mont Blanc, Matterhorn)

Fiordy norweskie - długie, wąskie i głębokie zatoki o stromych, skalistych brzegach; powstały, gdy morze zalało doliny wyżłobione przez lodowce. Gejzery Islandii - gorące źródła, które co pewien czas wyrzucają w górę słup wrzącej wody i pary; to skutek aktywności wulkanicznej wyspy. Alpy - wysokie góry w środku Europy, popularne wśród narciarzy i alpinistów: Mont Blanc (około 4810 m, najwyższy szczyt Alp, na granicy Francji i Włoch) oraz Matterhorn (4478 m, na granicy Szwajcarii i Włoch) o kształcie stromej piramidy.