Dolnośląski Konkurs Języka Angielskiego zDolny Ślązak - geografia i symbole

1.Stany Zjednoczone (the United States of America, USA) - położenie i podział

Państwo w Ameryce Północnej, między Oceanem Atlantyckim (the Atlantic Ocean) na wschodzie a Spokojnym (the Pacific Ocean) na zachodzie. Na północy graniczy z Kanadą, na południu z Meksykiem. To federacja: 50 states (stanów) oraz okręg stołeczny District of Columbia. Dwa stany leżą osobno: Alaska na północnym zachodzie kontynentu (największy stan) i Hawaii - archipelag wulkanicznych wysp na Pacyfiku. Stolicą jest Washington, D.C. Językiem większości mieszkańców jest angielski, a drugim najczęściej używanym - hiszpański.

2.Washington, D.C. i White House

Washington, D.C. to stolica USA. Skrót D.C. oznacza District of Columbia - okręg stołeczny, który nie należy do żadnego stanu. Nie myl go ze stanem Washington, który leży na północnym zachodzie kraju, nad Pacyfikiem. W stolicy stoi White House (Biały Dom) - siedziba i miejsce pracy prezydenta, oraz Capitol - siedziba Kongresu (Congress), czyli parlamentu złożonego z Senatu i Izby Reprezentantów. Od Kapitolu na zachód ciągnie się National Mall z pomnikami, m.in. Washington Monument i Lincoln Memorial.

3.Największe miasta USA: New York, Los Angeles, Chicago

New York (Nowy Jork) to największe miasto USA, położone na wschodnim wybrzeżu, nad Atlantykiem. Jego serce to wyspa Manhattan z drapaczami chmur, m.in. Empire State Building; w porcie stoi Statue of Liberty. Los Angeles leży na zachodnim wybrzeżu, w stanie California - tu znajduje się Hollywood, centrum przemysłu filmowego. Chicago leży w stanie Illinois, nad jeziorem Lake Michigan, na Środkowym Zachodzie (Midwest). Żadne z tych miast nie jest stolicą kraju.

4.Flaga Stars and Stripes, bald eagle i hymn USA

Flagę USA nazywa się Stars and Stripes (gwiazdy i pasy). Ma 13 pasów - siedem czerwonych i sześć białych - które przypominają 13 kolonii brytyjskich, a 50 białych gwiazd na niebieskim polu oznacza 50 stanów. Symbolem narodowym jest bald eagle (bielik amerykański), obecny w godle od 1782 r. Hymn to „The Star-Spangled Banner” - słowa napisał Francis Scott Key w 1814 r. Święto narodowe, Independence Day, przypada 4 lipca i upamiętnia Deklarację niepodległości z 1776 r. Waluta: US dollar (1 dolar = 100 centów).

5.Geografia USA: Rocky Mountains, Mississippi River, Great Lakes

Na zachodzie USA ciągną się wysokie Rocky Mountains (Góry Skaliste), na wschodzie - niższe i starsze Appalachian Mountains (Appalachy). Między nimi leżą rozległe równiny, przez które z północy na południe płynie Mississippi River; jej wielkim dopływem jest Missouri. Na północy leży pięć Great Lakes (Wielkich Jezior): Superior, Michigan, Huron, Erie i Ontario - przez cztery biegnie granica z Kanadą, a Michigan leży w całości w USA. Najwyższy szczyt Ameryki Północnej wznosi się na Alasce, a najniżej położonym miejscem jest gorąca Death Valley (Dolina Śmierci).

6.Cuda natury USA: Grand Canyon, Yellowstone National Park, Alaska i Hawaii

Grand Canyon (Wielki Kanion) w stanie Arizona to ogromny wąwóz wyżłobiony w skałach przez rzekę Colorado. Yellowstone National Park, położony głównie w stanie Wyoming, powstał w 1872 r. i uchodzi za pierwszy park narodowy na świecie; słynie z gejzerów (najbardziej znany to Old Faithful), gorących źródeł, bizonów i niedźwiedzi. Alaska to stan lodowców, tundry i rozległych lasów, oddzielony od reszty kraju Kanadą. Hawaii to wyspy na Pacyfiku z czynnymi wulkanami i tropikalnymi plażami.

7.Zabytki i marki USA: Statue of Liberty, Mount Rushmore, Golden Gate Bridge

Statue of Liberty (Statua Wolności) stoi na wyspie w porcie Nowego Jorku - to dar narodu francuskiego, odsłonięty w 1886 r., symbol wolności witający przybyszów. Mount Rushmore w stanie South Dakota to góra, w której wykuto głowy czterech prezydentów: Washingtona, Jeffersona, Theodore'a Roosevelta i Lincolna. Golden Gate Bridge to czerwony most wiszący w San Francisco (California), otwarty w 1937 r. Z USA pochodzą marki znane na całym świecie: Coca-Cola (napój z Atlanty), Ford (samochody) i Apple (komputery i telefony).

8.Wielka Brytania: the United Kingdom a Great Britain

Pełna nazwa państwa to the United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland (Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej), w skrócie the UK. Tworzą je cztery kraje: England, Scotland, Wales i Northern Ireland. Great Britain to nazwa wyspy, na której leżą tylko trzy z nich: England, Scotland i Wales. Northern Ireland zajmuje północno-wschodnią część sąsiedniej wyspy - Irlandii. Stolicą całego państwa jest London. UK to monarchia konstytucyjna: głową państwa jest monarcha, a prawo uchwala parlament.

9.England: London, River Thames i rose

England (Anglia) to największy z czterech krajów UK. Jej stolica, London, jest zarazem stolicą całego Zjednoczonego Królestwa i leży nad rzeką River Thames (Tamiza). Symbolem roślinnym Anglii jest rose - róża (czerwono-biała Tudor rose), a patronem St George (św. Jerzy). Flaga Anglii to czerwony krzyż św. Jerzego na białym tle. W Anglii znajdują się m.in. słynne uniwersytety Oxford i Cambridge oraz prehistoryczny krąg Stonehenge. Najdłuższą rzeką całego UK jest jednak nie Tamiza, lecz River Severn, która płynie przez Walię i Anglię.

10.Scotland: Edinburgh, thistle, Ben Nevis i Loch Ness

Scotland (Szkocja) zajmuje północną część wyspy Great Britain. Stolicą jest Edinburgh ze słynnym zamkiem na wzgórzu, a największym miastem - Glasgow. Symbolem roślinnym jest thistle (oset), patronem St Andrew (św. Andrzej), a flagą biały ukośny krzyż na niebieskim tle. W górzystym regionie Highlands wznosi się Ben Nevis - najwyższy szczyt całego UK. Jeziora nazywa się tu loch; najsłynniejsze to Loch Ness, znane z legendy o potworze zwanym Nessie.

11.Wales: Cardiff i daffodil

Wales (Walia) leży w zachodniej części wyspy Great Britain i jest krajem górzystym. Stolicą jest Cardiff. Symbolem roślinnym Walii jest daffodil (żonkil), a obok niego także leek (por); patronem jest St David (św. Dawid), którego dzień przypada 1 marca. Na fladze Walii widnieje czerwony smok na biało-zielonym tle. Obok angielskiego używa się tu języka walijskiego (Welsh) - nazwy na znakach drogowych podaje się w obu językach. Najwyższym szczytem Walii jest Snowdon.

12.Northern Ireland: Belfast, shamrock i Giant's Causeway

Northern Ireland (Irlandia Północna) to najmniejszy kraj UK, położony w północno-wschodniej części wyspy Irlandii. Graniczy z Republiką Irlandii - to jedyna lądowa granica Zjednoczonego Królestwa z innym państwem. Stolicą jest Belfast, dawniej wielki ośrodek stoczniowy, w którym zbudowano statek Titanic. Symbolem jest shamrock (trójlistna koniczyna), a patronem St Patrick (św. Patryk). Na wybrzeżu leży Giant's Causeway (Grobla Olbrzyma) - tysiące sześciokątnych bazaltowych słupów. Tu znajduje się też Lough Neagh, największe jezioro UK.

13.Flaga Union Jack (Union Flag), hymn i waluta Wielkiej Brytanii

Flaga UK to Union Jack, nazywana też Union Flag. Łączy trzy krzyże: czerwony krzyż św. Jerzego (England), biały ukośny krzyż św. Andrzeja na niebieskim tle (Scotland) i czerwony ukośny krzyż św. Patryka (Ireland). Wales nie ma na niej własnego elementu. Hymnem jest „God Save the King”. Walutą jest pound sterling (funt szterling), który dzieli się na 100 pence (pensów). Zwierzęciem kojarzonym z krajem jest lion (lew), a barwy narodowe to czerwony, biały i niebieski.

14.Zabytki i marki UK: Big Ben, Tower of London, Buckingham Palace, Stonehenge

Big Ben to potoczna nazwa wielkiego dzwonu w wieży zegarowej (Elizabeth Tower) przy gmachu parlamentu w Londynie; często nazywa się tak całą wieżę. Tower of London to średniowieczna twierdza nad Tamizą - dawniej więzienie, dziś miejsce przechowywania klejnotów koronnych (Crown Jewels). Buckingham Palace jest londyńską rezydencją monarchy; turyści oglądają tu zmianę warty. Stonehenge to prehistoryczny krąg ogromnych głazów w południowej Anglii, liczący ponad 4000 lat. Znane brytyjskie marki samochodów to Rolls-Royce i Mini.

15.Kanada (Canada) - położenie i stolica Ottawa

Kanada zajmuje północną część Ameryki Północnej i ma dostęp do trzech oceanów: Atlantyckiego, Spokojnego i Arktycznego. Na lądzie graniczy z USA - na południu oraz na północnym zachodzie, gdzie sąsiaduje z Alaską. Stolicą jest Ottawa, położona w prowincji Ontario, tuż przy granicy z prowincją Quebec; mieści się tu parlament na wzgórzu Parliament Hill. Głową państwa jest monarcha brytyjski, którego reprezentuje gubernator generalny (Governor General), a rządem kieruje premier. Święto narodowe, Canada Day, obchodzi się 1 lipca.

16.Podział Kanady: 10 provinces i 3 territories

Kanada jest federacją złożoną z dziesięciu prowincji (10 provinces) i trzech terytoriów (3 territories). Do prowincji należą m.in. Ontario (ze stolicą kraju i z Toronto), Quebec (francuskojęzyczna), British Columbia (nad Pacyfikiem) i Alberta (u podnóża Gór Skalistych). Trzy terytoria leżą na dalekiej, chłodnej północy: Yukon, Northwest Territories i Nunavut. Są słabo zaludnione - mieszka w nich wielu Inuitów i przedstawicieli First Nations. Większość Kanadyjczyków żyje na południu kraju, niedaleko granicy z USA.

17.Największe miasta Kanady: Toronto, Montreal, Vancouver

Toronto to największe miasto Kanady, położone nad jeziorem Lake Ontario, w prowincji Ontario. Jego znakiem rozpoznawczym jest CN Tower - bardzo wysoka wieża telewizyjna z tarasem widokowym. Montreal to największe miasto prowincji Quebec, leżące nad rzeką St. Lawrence River; na co dzień mówi się tu głównie po francusku. Vancouver leży na zachodnim wybrzeżu, nad Pacyfikiem, w prowincji British Columbia, między oceanem a górami. Żadne z tych miast nie jest stolicą kraju - jest nią Ottawa.

18.Języki Kanady: English i French oraz ludność rdzenna

Kanada ma dwa języki urzędowe: English i French. Urzędy państwowe i sądy federalne działają w obu językach, a etykiety produktów są dwujęzyczne. Większość mieszkańców mówi po angielsku, ale w prowincji Quebec głównym językiem jest francuski - to ślad po dawnych francuskich osadnikach. Ludność rdzenną tworzą trzy grupy: First Nations, Inuit (mieszkańcy Arktyki) i Métis. W terytorium Nunavut jednym z języków urzędowych jest język Inuitów - Inuktitut.

19.Symbole Kanady: maple leaf, beaver, Canadian dollar, maple syrup

Na fladze Kanady widnieje czerwony maple leaf (liść klonu) na białym polu między dwoma czerwonymi pasami; flaga obowiązuje od 1965 r., a barwy narodowe to czerwień i biel. Zwierzęciem narodowym jest beaver (bóbr) - przypomina o dawnym handlu futrami. Hymn nosi tytuł „O Canada”. Walutą jest Canadian dollar (100 centów); monetę jednodolarową nazywa się potocznie loonie, bo przedstawia ptaka nura (loon). Kanada słynie z maple syrup (syropu klonowego), wytwarzanego z soku klonów, oraz z hokeja na lodzie.

20.Przyroda i atrakcje Kanady: Niagara Falls, Rocky Mountains, Banff National Park, CN Tower

Niagara Falls to potężne wodospady na rzece Niagara, na granicy Kanady i USA, między jeziorami Erie i Ontario; głównie po stronie kanadyjskiej leży największy z nich, Horseshoe Falls. Na zachodzie kraju ciągną się Rocky Mountains (Góry Skaliste), które Kanada dzieli z USA. W prowincji Alberta leży w nich Banff National Park - najstarszy park narodowy Kanady, założony w 1885 r., znany z turkusowych jezior, lodowców i niedźwiedzi. Najwyższym szczytem kraju jest Mount Logan w terytorium Yukon. W Toronto stoi CN Tower.

21.Australia - kraj i kontynent, stolica Canberra

Australia to państwo zajmujące cały kontynent, położone na półkuli południowej, między Oceanem Indyjskim a Spokojnym. Oficjalna nazwa to the Commonwealth of Australia, a potoczne określenie - Down Under. Stolicą jest Canberra, miasto zbudowane specjalnie na stolicę jako kompromis między rywalizującymi Sydney i Melbourne; leży w głębi lądu, w osobnym okręgu Australian Capital Territory. Głową państwa jest monarcha brytyjski, reprezentowany przez gubernatora generalnego. Mieszkańcy mówią po angielsku.

22.Podział Australii: 6 states i 2 territories, Tasmania

Australia jest federacją sześciu stanów (6 states) i dwóch terytoriów (2 territories). Stany to: New South Wales, Victoria, Queensland, South Australia, Western Australia i Tasmania. Terytoria to Northern Territory (z miastem Darwin i skałą Uluru) oraz Australian Capital Territory ze stolicą kraju. Tasmania to stan-wyspa na południe od kontynentu, oddzielony cieśniną Bass Strait; jej stolicą jest Hobart, a nazwa pochodzi od żeglarza Abla Tasmana. Żyje tam diabeł tasmański (Tasmanian devil).

23.Miasta Australii: Sydney i Melbourne, Sydney Opera House

Sydney to jedno z dwóch największych miast Australii i stolica stanu New South Wales, położone nad zatoką na wschodnim wybrzeżu. Jego symbolem jest Sydney Opera House - gmach opery z dachem przypominającym białe żagle lub muszle, otwarty w 1973 r.; tuż obok wznosi się stalowy most Sydney Harbour Bridge. Melbourne, miasto podobnej wielkości, jest stolicą stanu Victoria i leży nad rzeką Yarra. Inne duże miasta to Brisbane, Perth i Adelaide. Prawie wszystkie leżą na wybrzeżu, bo wnętrze kraju jest suche.

24.Flaga i symbole Australii: Union Jack, Southern Cross, kangaroo i emu

Flaga Australii jest niebieska. W lewym górnym rogu ma Union Jack (ślad związków z Wielką Brytanią), pod nim dużą siedmioramienną gwiazdę Commonwealth Star, a po prawej pięć białych gwiazd tworzących Southern Cross (Krzyż Południa) - gwiazdozbiór widoczny z półkuli południowej. W godle tarczę podtrzymują kangaroo (kangur) i emu. Barwy narodowe to zieleń i złoto, a hymn nosi tytuł „Advance Australia Fair”. Walutą jest Australian dollar (100 centów). Święto Australia Day przypada 26 stycznia.

25.Geografia Australii: Outback, Uluru, Great Barrier Reef

Outback to suche, słabo zaludnione wnętrze Australii - pustynie i półpustynie o czerwonej ziemi. W samym środku kontynentu, w Northern Territory, wznosi się Uluru (dawniej Ayers Rock) - ogromna czerwona skała z piaskowca, święta dla Aborygenów. U północno-wschodnich wybrzeży, wzdłuż stanu Queensland, ciągnie się Great Barrier Reef (Wielka Rafa Koralowa) - największy system raf koralowych na świecie. Wzdłuż wschodniego wybrzeża biegną góry Great Dividing Range z najwyższym szczytem Mount Kosciuszko, a najdłuższą rzeką jest Murray.

26.Zwierzęta, rdzenni mieszkańcy i produkty Australii: Vegemite

Dzięki izolacji kontynentu żyją tu niezwykłe zwierzęta: torbacze (marsupials), takie jak kangaroo, koala i wombat, które noszą młode w torbie, oraz składające jaja ssaki - platypus (dziobak) i echidna (kolczatka). Emu to duży nielotny ptak. Rdzenni mieszkańcy to Aborygeni (Aboriginal peoples) i mieszkańcy wysp w Cieśninie Torresa; z ich kulturą kojarzą się bumerang, didgeridoo i malowidła naskalne. Typowo australijskim produktem jest Vegemite - ciemna, słona pasta z ekstraktu drożdżowego, którą smaruje się tosty.

27.Nowa Zelandia (New Zealand, Aotearoa) - położenie, Wellington i Auckland

Nowa Zelandia to wyspiarskie państwo na południowo-zachodnim Pacyfiku, na południowy wschód od Australii, od której dzieli je Morze Tasmana. W języku Maorysów nazywa się Aotearoa, co tłumaczy się jako „kraina długiej białej chmury”. Stolicą jest Wellington, położony na południowym krańcu wyspy North Island. Największym miastem jest Auckland, również na North Island - port i centrum gospodarcze kraju. Głową państwa jest monarcha brytyjski, reprezentowany przez gubernatora generalnego. Mieszkańców nazywa się potocznie Kiwis.

28.North Island i South Island, Southern Alps, Aoraki / Mount Cook

Nowa Zelandia składa się z dwóch głównych wysp, które rozdziela cieśnina Cook Strait. North Island (Wyspa Północna) jest gęściej zaludniona - leżą na niej Wellington i Auckland, a także wulkany, gejzery i gorące źródła w okolicach Rotorua. South Island (Wyspa Południowa) jest większa i bardziej górzysta: wzdłuż niej ciągną się Southern Alps (Alpy Południowe) z lodowcami i najwyższym szczytem kraju, który nosi podwójną nazwę Aoraki / Mount Cook. Na południowym zachodzie wyspy leżą fiordy, m.in. Milford Sound.

29.Māori - rdzenni mieszkańcy Nowej Zelandii

Māori (Maorysi) to rdzenna ludność Nowej Zelandii. Ich przodkowie przypłynęli na łodziach z wysp Polinezji na długo przed Europejczykami. Język maoryski (te reo Māori) jest językiem urzędowym, a wiele nazw miejsc pochodzi właśnie z niego, np. Aotearoa czy Aoraki. W 1840 r. wodzowie maoryscy i przedstawiciele Korony Brytyjskiej podpisali Treaty of Waitangi, uznawany za dokument założycielski państwa; rocznicę obchodzi się 6 lutego jako Waitangi Day. Z kulturą Maorysów wiąże się haka - taniec wykonywany m.in. przez rugbistów.

30.Symbole Nowej Zelandii: kiwi, silver fern, flaga i New Zealand dollar

Kiwi to nielotny ptak nocny z długim dziobem, żyjący tylko w Nowej Zelandii - jeden z symboli narodowych kraju. Drugim jest silver fern (srebrna paproć), liść widoczny m.in. na strojach sportowców. Flaga jest niebieska: w rogu ma Union Jack, a po prawej cztery czerwone gwiazdy z białą obwódką, czyli Southern Cross. Od flagi Australii różni ją liczba i kolor gwiazd. Hymn nosi tytuł „God Defend New Zealand”. Walutą jest New Zealand dollar (100 centów).

31.Z czego słynie Nowa Zelandia: kiwifruit, owce i rugby

Kiwifruit to owoc o brązowej, włochatej skórce i zielonym miąższu. Pochodzi z Chin, ale to nowozelandzcy sadownicy nadali mu obecną nazwę i rozsławili go na świecie. Po angielsku owoc to kiwifruit lub kiwi; w Nowej Zelandii mówi się zwykle kiwifruit, bo kiwi to ptak. Kiwi pisane wielką literą oznacza też potocznie Nowozelandczyka. Kraj słynie z hodowli owiec, wełny, jagnięciny i nabiału. Sportem narodowym jest rugby, a reprezentacja nosi nazwę All Blacks. W 1893 r. kobiety zyskały tu prawa wyborcze - wcześniej niż w innych krajach. Stąd pochodził Edmund Hillary, zdobywca Mount Everestu.

32.Irlandia (Ireland, Éire) - położenie, Dublin i Cork

Irlandia to państwo na wyspie o tej samej nazwie, na zachodnim krańcu Europy, nad Atlantykiem. Po irlandzku nazywa się Éire, a ze względu na zielone łąki bywa nazywana Emerald Isle (Szmaragdową Wyspą). Republika zajmuje większą część wyspy; północno-wschodni fragment to Northern Ireland, część Wielkiej Brytanii. Stolicą jest Dublin, położony na wschodnim wybrzeżu nad rzeką Liffey, a drugim co do wielkości miastem - Cork na południu. Irlandia jest republiką: głową państwa jest prezydent. Należy do Unii Europejskiej.

33.Flaga i symbole Irlandii: tricolour, shamrock i harp

Flaga Irlandii to tricolour - trzy pionowe pasy: green, white and orange (zielony przy drzewcu, biały, pomarańczowy). Zieleń kojarzy się z tradycją katolicką, pomarańcz z protestancką, a biel między nimi oznacza pokój. Urzędowym godłem państwa jest harp (harfa) - widać ją na irlandzkich monetach i dokumentach. Drugim symbolem jest shamrock (trójlistna koniczyna): według legendy św. Patryk tłumaczył na jej przykładzie tajemnicę Trójcy Świętej. St Patrick's Day, święto narodowe, przypada 17 marca.

34.Języki i waluta Irlandii: Irish, English i euro

Irlandia ma dwa języki urzędowe: Irish (irlandzki, język celtycki, po irlandzku Gaeilge) i English. Na co dzień większość mieszkańców mówi po angielsku, ale irlandzkiego uczy się w szkołach, a napisy na znakach drogowych są dwujęzyczne. Obszary, w których irlandzki pozostaje językiem codziennym, leżą głównie na zachodzie i nazywają się Gaeltacht. Walutą Irlandii jest euro (1 euro = 100 centów) - to jedyny z sześciu omawianych krajów, w którym płaci się euro. W Irlandii Północnej, jako części UK, obowiązuje pound sterling.

35.Geografia Irlandii: River Shannon i Cliffs of Moher

River Shannon to najdłuższa rzeka Irlandii. Płynie przez środek wyspy na południe, tworzy po drodze jeziora, mija miasto Limerick i uchodzi do Atlantyku. Cliffs of Moher to strome klify na zachodnim wybrzeżu, w hrabstwie Clare - opadają do oceanu z wysokości ponad 200 metrów i należą do najchętniej odwiedzanych miejsc w kraju. Wnętrze wyspy to nizina z łąkami i torfowiskami, a góry leżą głównie przy wybrzeżach; najwyższy szczyt to Carrauntoohil na południowym zachodzie. Jezioro nazywa się w Irlandii lough. Klimat jest łagodny i wilgotny.

36.Z czego słynie Irlandia: Guinness, muzyka i taniec

Guinness to marka ciemnego piwa typu stout, warzonego w Dublinie od 1759 r. - jeden z najbardziej rozpoznawalnych irlandzkich produktów na świecie. Irlandia słynie też z muzyki celtyckiej i tańca irlandzkiego, który spopularyzowało widowisko Riverdance. Tradycyjne potrawy to Irish stew (gulasz z mięsa, ziemniaków i warzyw) oraz soda bread (chleb na sodzie). W Dublinie działa Trinity College, najstarsza uczelnia w kraju. Nie myl atrakcji: Giant's Causeway leży w Northern Ireland, czyli już w Wielkiej Brytanii.

37.Władcy: Henry VIII, Elizabeth I, Queen Victoria

Henry VIII (Henryk VIII, panował 1509-1547) z dynastii Tudorów miał sześć żon; gdy papież nie zgodził się unieważnić jego pierwszego małżeństwa, król zerwał z Rzymem i stanął na czele Kościoła Anglii (the Church of England). Jego córka Elizabeth I (Elżbieta I, 1558-1603) rządziła w czasach Szekspira; za jej panowania Anglia pokonała hiszpańską Armadę (1588). Queen Victoria (królowa Wiktoria, 1837-1901) panowała w epoce rozkwitu przemysłu i imperium brytyjskiego - od jej imienia pochodzi nazwa epoki wiktoriańskiej.

38.Wynalazcy: Alexander Graham Bell, Thomas Edison, Wright brothers

Alexander Graham Bell urodził się w Edynburgu w Szkocji, a pracował w Kanadzie i USA; w 1876 r. opatentował telephone (telefon). Thomas Edison, amerykański wynalazca, w 1879 r. zbudował trwałą, praktyczną light bulb (żarówkę); skonstruował też fonograf do nagrywania dźwięku. Wright brothers (bracia Wright), Orville i Wilbur, zbudowali pierwszy udany aeroplane (samolot) z silnikiem - 17 grudnia 1903 r. wykonali nim pierwsze loty w Kitty Hawk w stanie North Carolina. W amerykańskiej odmianie angielskiego samolot to airplane.

39.Odkrywcy: Abel Tasman i James Cook

Abel Tasman był holenderskim żeglarzem. W 1642 r. jako pierwszy Europejczyk dotarł do wyspy nazwanej później Tasmanią oraz do wybrzeży Nowej Zelandii; od jego nazwiska pochodzi też nazwa Morza Tasmana. James Cook, brytyjski kapitan i kartograf, w 1769 r. dopłynął do Nowej Zelandii i sporządził mapę jej wybrzeży, a w 1770 r. zbadał wschodnie wybrzeże Australii i ogłosił je posiadłością brytyjską. Jego imię noszą cieśnina Cook Strait i szczyt Aoraki / Mount Cook. Zginął w 1779 r. na Hawajach.

40.Naukowcy: Isaac Newton, Charles Darwin, Alexander Fleming, Ernest Rutherford

Isaac Newton, angielski fizyk i matematyk, sformułował prawo powszechnego ciążenia (grawitacji) i trzy zasady dynamiki. Charles Darwin, angielski przyrodnik, po podróży statkiem Beagle ogłosił w 1859 r. teorię ewolucji drogą doboru naturalnego. Alexander Fleming, szkocki bakteriolog, w 1928 r. odkrył penicillin (penicylinę) - pierwszy antybiotyk, za co otrzymał Nagrodę Nobla. Ernest Rutherford, fizyk urodzony w Nowej Zelandii, odkrył jądro atomowe i jest nazywany ojcem fizyki jądrowej; także został noblistą.