Parzydełkowce, pierścienice i mięczaki

1.Parzydełkowce

Wodne bezkręgowce, żyjące głównie w morzach. Ich ciało zbudowane jest z dwóch warstw komórek i ma jamę chłonąco-trawiącą z jednym otworem gębowym otoczonym czułkami z parzydełkami. Przykłady: stułbia, chełbia modra, ukwiały, koralowce.

2.Komórki parzydełkowe (parzydełka)

Komórki znajdujące się głównie na czułkach parzydełkowców. Po dotknięciu wyrzucają nić z jadem, która paraliżuje ofiarę i chroni przed wrogami.

3.Jama chłonąco-trawiąca

Jama wewnątrz ciała parzydełkowca, w której trawiony jest pokarm. Ma tylko jeden otwór gębowy - przez niego pokarm dostaje się do środka i przez niego usuwane są niestrawione resztki.

4.Polip

Osiadła postać parzydełkowca w kształcie worka przytwierdzonego do podłoża. Otwór gębowy z czułkami jest skierowany ku górze. Przykłady: stułbia, ukwiał, koralowiec.

5.Meduza

Swobodnie pływająca postać parzydełkowca w kształcie parasola lub dzwonu, z czułkami zwisającymi w dół. Przykład: chełbia modra, którą można spotkać w Bałtyku.

6.Stułbia

Słodkowodny parzydełkowiec w postaci polipa, długości około 1 cm, przyczepiony do roślin wodnych. Poluje na drobne skorupiaki, np. rozwielitki. Rozmnaża się m.in. przez pączkowanie.

7.Pączkowanie

Rozmnażanie bezpłciowe, w którym na ciele osobnika rodzicielskiego wyrasta pączek, czyli mały osobnik potomny. Po pewnym czasie odrywa się on i żyje samodzielnie. Tak rozmnaża się np. stułbia.

8.Koralowce

Morskie parzydełkowce w postaci polipów, zwykle żyjące w koloniach. Wytwarzają wapienny szkielet, z którego powstają rafy koralowe w ciepłych, płytkich i czystych morzach.

9.Rafa koralowa

Budowla podwodna z wapiennych szkieletów koralowców. Jest miejscem życia bardzo wielu gatunków ryb i innych zwierząt. Największa jest Wielka Rafa Koralowa u wybrzeży Australii.

10.Symetria promienista

Budowa ciała, które można podzielić na wiele podobnych części płaszczyznami przechodzącymi przez jego środek, podobnie jak tort. Mają ją parzydełkowce.

11.Pierścienice

Bezkręgowce o wydłużonym, miękkim ciele podzielonym na wiele podobnych segmentów (pierścieni). Żyją w wodach słodkich, w morzach i w wilgotnej glebie. Przykłady: dżdżownica, pijawka lekarska, nereida.

12.Segmenty

Powtarzające się, podobne do siebie odcinki ciała pierścienic, widoczne z zewnątrz jako pierścienie. W wielu segmentach powtarzają się te same narządy.

13.Wór powłokowo-mięśniowy

Okrywa ciała pierścienic: skóra zrośnięta z warstwą mięśni okrężnych i podłużnych. Naprzemienne skurcze tych mięśni wydłużają i skracają ciało, co umożliwia ruch.

14.Szczecinki

Krótkie, sztywne twory na segmentach pierścienic. Dżdżownica zapiera się nimi o glebę podczas ruchu. Nereida ma ich bardzo dużo, a pijawka nie ma ich wcale.

15.Dżdżownica

Pierścienica żyjąca w wilgotnej glebie. Oddycha całą powierzchnią wilgotnej skóry, ma nieliczne szczecinki i siodełko. Jest obojnakiem. Spulchnia i użyźnia glebę.

16.Siodełko

Zgrubienie na przedniej części ciała dorosłej dżdżownicy. Wytwarza śluzowy kokon, w którym rozwijają się jaja.

17.Obojnak

Organizm, który ma zarówno męskie, jak i żeńskie narządy rozrodcze, np. dżdżownica i pijawka. Mimo to dżdżownice zapładniają się nawzajem.

18.Pijawka lekarska

Słodkowodna pierścienica bez szczecinek, z dwiema przyssawkami. Jest pasożytem zewnętrznym, który wysysa krew. Jej ślina zawiera hirudynę - substancję zapobiegającą krzepnięciu krwi.

19.Nereida

Morska pierścienica z licznymi szczecinkami osadzonymi na bocznych wyrostkach ciała. Żyje na dnie morza, także w Bałtyku, i jest pokarmem dla ryb.

20.Układ krwionośny zamknięty

Układ krwionośny, w którym krew płynie wyłącznie w naczyniach krwionośnych. Mają go pierścienice, np. dżdżownica.

21.Mięczaki

Bezkręgowce o miękkim ciele, które nie jest podzielone na segmenty. Ciało składa się z głowy, nogi i worka trzewiowego okrytego płaszczem. Większość ma wapienną muszlę. Należą tu ślimaki, małże i głowonogi.

22.Płaszcz

Fałd skóry mięczaka, który okrywa worek trzewiowy i wytwarza muszlę.

23.Muszla

Wapienny pancerz mięczaka wytwarzany przez płaszcz, który chroni miękkie ciało. U ślimaków jest zwykle jednoczęściowa i skręcona, a u małży składa się z dwóch połówek.

24.Ślimaki

Mięczaki z wyraźną głową z czułkami, nogą służącą do pełzania i zwykle skręconą muszlą. Żyją na lądzie, w wodach słodkich i w morzach. Przykłady: winniczek, błotniarka stawowa, pomrów (bez zewnętrznej muszli).

25.Tarka

Narząd w jamie gębowej ślimaka pokryty drobnymi ząbkami. Ślimak zdrapuje nim pokarm, np. glony lub kawałki liści.

26.Małże

Mięczaki żyjące tylko w wodzie, bez wyodrębnionej głowy, z muszlą z dwóch połówek połączonych zawiasem. Odfiltrowują pokarm z wody. Przykłady: szczeżuja, omułek jadalny, ostryga.

27.Filtratory

Zwierzęta, które odcedzają z wody drobne cząstki pokarmu. Do filtratorów należą małże, które przy okazji oczyszczają wodę.

28.Głowonogi

Morskie mięczaki, u których wokół głowy wyrastają ramiona z przyssawkami. Mają duże oczy, dobrze rozwinięty mózg i worek z czarną cieczą (atramentem), którą zasłaniają się przed wrogami. Przykłady: ośmiornica, kałamarnica, mątwa.

29.Lejek głowonoga

Narząd, przez który głowonóg gwałtownie wyrzuca wodę. Dzięki temu porusza się szybko na zasadzie odrzutu.

30.Perła

Kulka z masy perłowej, którą płaszcz małża (np. perłopława) wytwarza wokół ciała obcego, które dostało się do muszli. Perły są cenione w jubilerstwie.