Las - warstwy i mieszkańcy

1.Las

Obszar porośnięty głównie drzewami, w którym żyje bardzo wiele gatunków roślin, grzybów i zwierząt. Rośliny rosną w nim piętrami, tworząc warstwy.

2.Warstwy lasu

Piętra, na które dzieli się las. Od najniższej są to: ściółka, runo leśne, podszyt i korony drzew. Każda warstwa ma inne warunki i innych mieszkańców.

3.Ściółka

Najniższa warstwa lasu, która pokrywa ziemię. Tworzą ją opadłe liście, igły, szyszki, gałązki, kawałki kory oraz szczątki roślin i zwierząt. Jest w niej ciemno i wilgotno.

4.Mieszkańcy ściółki

W ściółce żyją m.in. dżdżownice, stonogi, krocionogi, ślimaki, chrząszcze i ryjówki. Rozrastają się w niej także grzybnie grzybów.

5.Rozkład ściółki i próchnica

Grzyby, bakterie i drobne zwierzęta, np. dżdżownice, rozkładają martwe szczątki w ściółce. Powstaje z nich próchnica, która użyźnia glebę, dzięki czemu rośliny mają więcej potrzebnych im substancji.

6.Runo leśne

Warstwa niskich roślin, która rośnie tuż nad ściółką. Tworzą ją mchy, paprocie, borówki, zioła i leśne kwiaty. Rosną w niej także owocniki grzybów.

7.Rośliny runa leśnego

Np. mchy, paprocie, borówka czarna (jagoda), borówka brusznica, poziomka, konwalia majowa, zawilec gajowy, przylaszczka i szczawik zajęczy.

8.Zwierzęta runa leśnego

Np. mrówki, żaby, jaszczurki, jeże, myszy, pająki i liczne owady. W runie żerują też większe zwierzęta, np. sarny i dziki.

9.Mchy i paprocie

Rośliny runa, które lubią cień i wilgoć. Mchy tworzą miękkie, zielone kobierce i zatrzymują wodę jak gąbka, a paprocie mają duże, pierzaste liście.

10.Wiosenne kwiaty runa

W lasach liściastych zawilce i przylaszczki kwitną wczesną wiosną, zanim drzewa rozwiną liście. Wtedy do runa dociera dużo światła.

11.Mrowisko

Kopiec z igieł, gałązek i ziemi, który budują mrówki rudnice. Mrówki zjadają wiele owadów szkodliwych dla lasu, dlatego mrowisk nie wolno niszczyć.

12.Podszyt

Warstwa lasu złożona z krzewów i młodych drzew, sięgająca zwykle kilku metrów wysokości. Rośnie pod koronami wysokich drzew.

13.Rośliny podszytu

Np. leszczyna, jarzębina, kruszyna, bez czarny, głóg, jałowiec oraz młode drzewa.

14.Leszczyna

Krzew podszytu, na którym jesienią dojrzewają orzechy laskowe. Zjadają je m.in. wiewiórki, myszy i sójki. Leszczyna kwitnie bardzo wcześnie, pod koniec zimy, tworząc zwisające kotki.

15.Zwierzęta podszytu

W gęstych krzewach gniazda zakładają ptaki, np. kos i drozd śpiewak. Między gałązkami pająki rozpinają sieci, a sarny i jelenie zjadają pędy i liście krzewów.

16.Korony drzew

Najwyższa warstwa lasu, tworzona przez korony wysokich drzew, np. sosen, świerków, dębów, buków, grabów i brzóz. Dociera do niej najwięcej światła.

17.Zwierzęta koron drzew

Np. wiewiórki, kuny leśne, sowy, takie jak puszczyk, dzięcioły, sójki, sikory i ptaki drapieżne, np. myszołów. Żyje tu też wiele owadów, które żerują na liściach.

18.Wiewiórka

Zwierzę żyjące w koronach drzew. Sprawnie skacze po gałęziach i buduje gniazda wysoko na drzewach albo korzysta z dziupli. Jesienią robi zapasy orzechów i nasion, ukrywając je m.in. w ziemi.

19.Dzięcioł

Ptak, który mocnym dziobem kuje pnie drzew, wydobywa spod kory owady i ich larwy, a w pniu wykuwa dziuplę. Ponieważ zjada owady niszczące drzewa, nazywa się go „lekarzem drzew”.

20.Dziupla

Otwór w pniu drzewa, w którym zwierzęta, np. sowy, sikory, wiewiórki czy nietoperze, znajdują schronienie lub zakładają gniazda. Często wykuwa ją dzięcioł.

21.Światło i wilgoć w warstwach lasu

Najwięcej światła dociera do koron drzew, a im niżej, tym jest go mniej. Najciemniej i najwilgotniej jest przy ziemi, w ściółce.

22.Zwierzęta korzystające z kilku warstw

Wiele zwierząt używa różnych warstw lasu. Wiewiórka mieszka w koronach drzew, ale zapasy chowa w ziemi. Dzik ryje w ściółce i żeruje w runie, a sarna zjada rośliny runa i pędy krzewów podszytu.

23.Las iglasty, liściasty i mieszany

Las iglasty tworzą głównie drzewa iglaste, np. sosny i świerki. Las liściasty tworzą drzewa liściaste, np. dęby, buki, graby i brzozy. W lesie mieszanym rosną drzewa iglaste i liściaste.

24.Znaczenie lasu

Las wytwarza tlen, oczyszcza powietrze, zatrzymuje wodę w glebie i chroni przed wiatrem. Jest domem wielu zwierząt, daje drewno, grzyby i owoce, a ludziom miejsce do wypoczynku.

25.Zasady zachowania w lesie

W lesie nie hałasujemy, nie śmiecimy i nie rozpalamy ognisk poza wyznaczonymi miejscami. Nie niszczymy roślin, grzybów ani mrowisk, nie płoszymy zwierząt, nie zabieramy ich młodych i chodzimy wyznaczonymi ścieżkami.