Ilustracja do zestawu: Las - warstwy i mieszkańcy

Biologia

Las - warstwy i mieszkańcy

Szkoła podstawowauczy się 11 osób
25 fiszek27 pytań w 3 etapachnotatka

Zestaw z przyrody dla klasy 4 o budowie lasu. Poznasz cztery warstwy lasu: ściółkę, runo leśne, podszyt i korony drzew, dowiesz się, czym różnią się warunki w każdej z nich, oraz nauczysz się przyporządkowywać do nich rośliny, grzyby i zwierzęta, które tam żyją.

Podcast

Ładuję…

1.Las

Obszar porośnięty głównie drzewami, w którym żyje bardzo wiele gatunków roślin, grzybów i zwierząt. Rośliny rosną w nim piętrami, tworząc warstwy.

2.Warstwy lasu

Piętra, na które dzieli się las. Od najniższej są to: ściółka, runo leśne, podszyt i korony drzew. Każda warstwa ma inne warunki i innych mieszkańców.

3.Ściółka

Najniższa warstwa lasu, która pokrywa ziemię. Tworzą ją opadłe liście, igły, szyszki, gałązki, kawałki kory oraz szczątki roślin i zwierząt. Jest w niej ciemno i wilgotno.

4.Mieszkańcy ściółki

W ściółce żyją m.in. dżdżownice, stonogi, krocionogi, ślimaki, chrząszcze i ryjówki. Rozrastają się w niej także grzybnie grzybów.

5.Rozkład ściółki i próchnica

Grzyby, bakterie i drobne zwierzęta, np. dżdżownice, rozkładają martwe szczątki w ściółce. Powstaje z nich próchnica, która użyźnia glebę, dzięki czemu rośliny mają więcej potrzebnych im substancji.

6.Runo leśne

Warstwa niskich roślin, która rośnie tuż nad ściółką. Tworzą ją mchy, paprocie, borówki, zioła i leśne kwiaty. Rosną w niej także owocniki grzybów.

7.Rośliny runa leśnego

Np. mchy, paprocie, borówka czarna (jagoda), borówka brusznica, poziomka, konwalia majowa, zawilec gajowy, przylaszczka i szczawik zajęczy.

8.Zwierzęta runa leśnego

Np. mrówki, żaby, jaszczurki, jeże, myszy, pająki i liczne owady. W runie żerują też większe zwierzęta, np. sarny i dziki.

9.Mchy i paprocie

Rośliny runa, które lubią cień i wilgoć. Mchy tworzą miękkie, zielone kobierce i zatrzymują wodę jak gąbka, a paprocie mają duże, pierzaste liście.

10.Wiosenne kwiaty runa

W lasach liściastych zawilce i przylaszczki kwitną wczesną wiosną, zanim drzewa rozwiną liście. Wtedy do runa dociera dużo światła.

11.Mrowisko

Kopiec z igieł, gałązek i ziemi, który budują mrówki rudnice. Mrówki zjadają wiele owadów szkodliwych dla lasu, dlatego mrowisk nie wolno niszczyć.

12.Podszyt

Warstwa lasu złożona z krzewów i młodych drzew, sięgająca zwykle kilku metrów wysokości. Rośnie pod koronami wysokich drzew.

13.Rośliny podszytu

Np. leszczyna, jarzębina, kruszyna, bez czarny, głóg, jałowiec oraz młode drzewa.

14.Leszczyna

Krzew podszytu, na którym jesienią dojrzewają orzechy laskowe. Zjadają je m.in. wiewiórki, myszy i sójki. Leszczyna kwitnie bardzo wcześnie, pod koniec zimy, tworząc zwisające kotki.

15.Zwierzęta podszytu

W gęstych krzewach gniazda zakładają ptaki, np. kos i drozd śpiewak. Między gałązkami pająki rozpinają sieci, a sarny i jelenie zjadają pędy i liście krzewów.

16.Korony drzew

Najwyższa warstwa lasu, tworzona przez korony wysokich drzew, np. sosen, świerków, dębów, buków, grabów i brzóz. Dociera do niej najwięcej światła.

17.Zwierzęta koron drzew

Np. wiewiórki, kuny leśne, sowy, takie jak puszczyk, dzięcioły, sójki, sikory i ptaki drapieżne, np. myszołów. Żyje tu też wiele owadów, które żerują na liściach.

18.Wiewiórka

Zwierzę żyjące w koronach drzew. Sprawnie skacze po gałęziach i buduje gniazda wysoko na drzewach albo korzysta z dziupli. Jesienią robi zapasy orzechów i nasion, ukrywając je m.in. w ziemi.

19.Dzięcioł

Ptak, który mocnym dziobem kuje pnie drzew, wydobywa spod kory owady i ich larwy, a w pniu wykuwa dziuplę. Ponieważ zjada owady niszczące drzewa, nazywa się go „lekarzem drzew”.

20.Dziupla

Otwór w pniu drzewa, w którym zwierzęta, np. sowy, sikory, wiewiórki czy nietoperze, znajdują schronienie lub zakładają gniazda. Często wykuwa ją dzięcioł.

21.Światło i wilgoć w warstwach lasu

Najwięcej światła dociera do koron drzew, a im niżej, tym jest go mniej. Najciemniej i najwilgotniej jest przy ziemi, w ściółce.

22.Zwierzęta korzystające z kilku warstw

Wiele zwierząt używa różnych warstw lasu. Wiewiórka mieszka w koronach drzew, ale zapasy chowa w ziemi. Dzik ryje w ściółce i żeruje w runie, a sarna zjada rośliny runa i pędy krzewów podszytu.

23.Las iglasty, liściasty i mieszany

Las iglasty tworzą głównie drzewa iglaste, np. sosny i świerki. Las liściasty tworzą drzewa liściaste, np. dęby, buki, graby i brzozy. W lesie mieszanym rosną drzewa iglaste i liściaste.

24.Znaczenie lasu

Las wytwarza tlen, oczyszcza powietrze, zatrzymuje wodę w glebie i chroni przed wiatrem. Jest domem wielu zwierząt, daje drewno, grzyby i owoce, a ludziom miejsce do wypoczynku.

25.Zasady zachowania w lesie

W lesie nie hałasujemy, nie śmiecimy i nie rozpalamy ognisk poza wyznaczonymi miejscami. Nie niszczymy roślin, grzybów ani mrowisk, nie płoszymy zwierząt, nie zabieramy ich młodych i chodzimy wyznaczonymi ścieżkami.

Notatka

Las i jego warstwy

Las to obszar porośnięty głównie drzewami, w którym żyje bardzo wiele roślin, grzybów i zwierząt. Rośliny rosną w nim piętrami, dlatego wyróżniamy . Od dołu są to:

  • podszyt

Każda warstwa ma inne warunki. Do koron drzew dociera najwięcej światła, a im niżej, tym jest ciemniej i wilgotniej. Dlatego w każdej warstwie żyją inne organizmy.

W Polsce rosną lasy iglaste (głównie sosny i świerki), liściaste (np. dęby, buki, graby, brzozy) i mieszane.

Zapamiętaj

Warstwy lasu od najniższej: ściółka, runo leśne, podszyt, korony drzew.

Ściółka - dno lasu

Ściółka pokrywa ziemię. Tworzą ją opadłe liście, igły, szyszki, gałązki, kawałki kory oraz szczątki roślin i zwierząt. Jest tu ciemno i wilgotno.

W ściółce żyją m.in. dżdżownice, stonogi, krocionogi, ślimaki, chrząszcze i ryjówki. Dżdżownice, stonogi i krocionogi razem z grzybami i bakteriami rozkładają martwe szczątki, a ryjówki polują na owady i dżdżownice. Ze szczątków powstaje próchnica, która użyźnia glebę, dzięki czemu rośliny lepiej rosną.

Przykład

Liść dębu, który spadł jesienią, po pewnym czasie zostaje rozłożony przez organizmy ściółki i staje się częścią żyznej gleby.

Runo leśne

Runo leśne to warstwa niskich roślin nad ściółką. Rosną w nim mchy, paprocie, borówka czarna (jagoda), borówka brusznica, poziomka, konwalia majowa, zawilec gajowy, przylaszczka i szczawik zajęczy. Spotkamy tu też owocniki grzybów.

W lasach liściastych zawilce i przylaszczki kwitną wczesną wiosną, zanim drzewa rozwiną liście - wtedy do runa dociera dużo światła.

W runie żyją m.in. mrówki rudnice, które budują z igieł i gałązek , a także żaby, jaszczurki, jeże, myszy, pająki i wiele owadów. Żerują tu również sarny i dziki.

Podszyt

tworzą krzewy i młode drzewa, sięgające zwykle kilku metrów. Rosną tu m.in. , na której jesienią dojrzewają orzechy laskowe, a także jarzębina, kruszyna, bez czarny, głóg i jałowiec.

W gęstych krzewach gniazda zakładają ptaki, np. kos i drozd śpiewak. Pająki rozpinają między gałązkami sieci, a sarny i jelenie zjadają pędy i liście krzewów. Owoce krzewów, np. jarzębiny i bzu czarnego, są pokarmem dla ptaków.

Korony drzew i życie na kilku piętrach

Korony drzew to najwyższa warstwa lasu, tworzona przez wysokie drzewa: sosny, świerki, dęby, buki, graby i brzozy. Mieszkają tu i kuny leśne, gniazdują sójki, sikory i ptaki drapieżne, np. myszołów, a w sowy, np. puszczyk. Po pniach wspina się , który wydobywa owady spod kory i wykuwa dziuple.

Wiele zwierząt korzysta z kilku warstw: wiewiórka mieszka w koronach, ale zapasy chowa w ziemi, a dzik ryje w ściółce i żeruje w runie.

Ważne

to dom wielu organizmów. Nie hałasuj, nie śmieć, nie niszcz roślin, grzybów ani mrowisk, nie rozpalaj ognisk poza wyznaczonymi miejscami i chodź ścieżkami.

W skrócie

Pojęcia z fiszek

Karty pracy

Ćwiczenia do wydruku na ten temat

Las - warstwy i mieszkańcyKlasa 4

Otwórz kartę pracy

Quizy w tym zestawie

27 pytań w 3 etapach

  1. Etap 1

    14 fiszek · 9 pytań

  2. Etap 2

    6 fiszek · 9 pytań

  3. Etap 3

    5 fiszek · 9 pytań

  4. Powtórka z całości

    15 pytań ze wszystkich etapów, po ukończeniu etapów

Sprawdzian do druku

Arkusz PDF z kluczem, punktacją i oceną

Sprawdzam sprawdzian…

Znasz kogoś z klasy, komu się przyda? Podziel się zestawem

WhatsApp

Podobne zestawy

Zobacz wszystkie fiszki z biologii

Wyszukiwarka

Szukasz czegoś innego?

Wpisz temat, dział albo tytuł podręcznika i znajdź gotowy zestaw.