Płazińce i nicienie – pasożyty człowieka
Biologia
Zestaw pomaga uporządkować wiedzę o płazińcach i nicieniach pasożytujących na człowieku. Znajdziesz tu najważniejsze cechy budowy, przykłady pasożytów, drogi zakażenia oraz zasady profilaktyki, które warto znać przed sprawdzianem.
1.Płazińce
To grupa zwierząt o miękkim, spłaszczonym ciele. Wiele z nich żyje pasożytniczo, czyli wykorzystuje organizm żywiciela jako miejsce życia i źródło pokarmu.
2.Nicienie
To zwierzęta o wydłużonym, najczęściej obłym ciele. Wśród nich są gatunki wolno żyjące i pasożyty człowieka oraz zwierząt.
3.Pasożyt
Organizm, który żyje kosztem innego organizmu, czyli żywiciela. Pasożyt pobiera od niego pokarm i może osłabiać lub uszkadzać jego organizm.
4.Żywiciel
Organizm, w którym lub na którym żyje pasożyt. Dla pasożyta jest on źródłem pokarmu i miejscem bytowania.
5.Tasiemiec
Pasożytniczy płaziniec o długim, członowanym ciele. Żyje zwykle w jelicie człowieka i wchłania gotowy pokarm całą powierzchnią ciała.
6.Przywra
To pasożytniczy płaziniec o nieczłonowanym ciele. Często ma przyssawki, którymi przytwierdza się do narządów żywiciela.
7.Glista ludzka
To pasożytniczy nicień żyjący w ciele człowieka. Do zakażenia dochodzi najczęściej po połknięciu jaj znajdujących się na brudnych rękach, niemytych warzywach lub owocach.
8.Owsik ludzki
Niewielki nicień pasożytujący w jelicie grubym człowieka. Często wywołuje swędzenie okolic odbytu, szczególnie w nocy.
9.Włośień kręty
Pasożytniczy nicień, którym można zakazić się po zjedzeniu surowego lub niedogotowanego mięsa zawierającego larwy. Jest groźny dla zdrowia.
10.Profilaktyka przeciw pasożytom
To działania zapobiegające zakażeniom pasożytami, na przykład mycie rąk, mycie żywności, picie czystej wody, dokładna obróbka cieplna mięsa i dbanie o higienę.
Notatka
1. Kim są płazińce i nicienie?
Płazińce i nicienie to grupy zwierząt, wśród których występują pasożyty człowieka. Pasożyt to organizm, który żyje kosztem innego organizmu, czyli żywiciela. Korzysta z jego pokarmu albo z miejsca do życia, a żywiciel zwykle ponosi z tego powodu straty zdrowotne.
Płazińce mają ciało spłaszczone. U wielu pasożytniczych gatunków występują narządy czepne, dzięki którym mogą utrzymać się w organizmie żywiciela. Nicienie mają ciało wydłużone, obłe i zwykle zwężone na końcach. Także w tej grupie wiele gatunków prowadzi pasożytniczy tryb życia.
2. Najważniejsze pasożytnicze płazińce
Do pasożytniczych płazińców należą między innymi tasiemce i przywry. Tasiemiec ma długie, członowane ciało i żyje najczęściej w jelicie człowieka. Nie musi aktywnie zdobywać pokarmu, ponieważ wchłania gotowe substancje odżywcze całą powierzchnią ciała.
Przywry mają ciało nieczłonowane. Często są wyposażone w przyssawki, którymi przytwierdzają się do narządów żywiciela. Pasożytniczy tryb życia sprawia, że takie zwierzęta są dobrze przystosowane do życia wewnątrz ciała innego organizmu.
3. Najważniejsze pasożytnicze nicienie
Wśród nicieni pasożytujących na człowieku warto znać glistę ludzką, owsika ludzkiego i włośnia krętego. Glista ludzka może dostać się do organizmu po połknięciu jej jaj. Dzieje się tak na przykład wtedy, gdy ktoś nie myje rąk albo je niemyte warzywa i owoce.
Owsik ludzki jest małym nicieniem żyjącym w jelicie grubym. Często powoduje świąd okolic odbytu, szczególnie w nocy. Łatwo szerzy się tam, gdzie nie przestrzega się zasad higieny.
Włośień kręty jest bardzo groźnym pasożytem. Do zakażenia dochodzi najczęściej po zjedzeniu surowego lub niedogotowanego mięsa zawierającego larwy.
4. Przystosowania pasożytów do życia w ciele żywiciela
Pasożyty mają cechy, które pomagają im przeżyć w organizmie żywiciela. Mogą mieć narządy czepne, na przykład przyssawki, dzięki którym nie są usuwane z jelita lub innych narządów. U niektórych pasożytów ciało jest tak zbudowane, aby łatwo pobierać gotowy pokarm.
Ważną cechą pasożytów jest też bardzo duża rozrodczość. Składają wiele jaj, co zwiększa szansę, że przynajmniej część potomstwa trafi do nowego żywiciela. To dlatego choroby pasożytnicze mogą łatwo się rozprzestrzeniać.
5. Jak dochodzi do zakażenia?
Do zakażenia pasożytami może dojść różnymi drogami. Często przyczyną są brudne ręce, niemyte owoce i warzywa, zanieczyszczona woda albo kontakt z przedmiotami, na których znajdują się jaja pasożytów. Tak dzieje się na przykład przy gliscie ludzkiej i owsiku.
Inną drogą zakażenia jest spożycie surowego lub niedogotowanego mięsa. Tak można zakazić się włośniem krętym. Dlatego tak ważne jest bezpieczne przygotowywanie posiłków i kontrola jakości żywności.
6. Profilaktyka, czyli jak się chronić
Najlepszą ochroną przed pasożytami jest profilaktyka. Trzeba regularnie myć ręce, zwłaszcza przed jedzeniem, po wyjściu z toalety i po kontakcie z zabrudzonymi przedmiotami. Należy dokładnie myć warzywa i owoce oraz pić czystą wodę.
Bardzo ważna jest też obróbka cieplna mięsa. Mięso powinno być dobrze ugotowane, upieczone lub usmażone. Nie należy jeść mięsa surowego ani niedopieczonego. Trzeba również dbać o czystość w domu, szczególnie gdy wśród domowników pojawi się zakażenie owsikami.
7. Dlaczego ta wiedza jest ważna?
Pasożyty mogą osłabiać organizm człowieka i powodować różne dolegliwości. Niektóre wywołują bóle brzucha, osłabienie czy świąd, a inne mogą być bardziej niebezpieczne. Dlatego trzeba znać drogi zakażenia i wiedzieć, jak im zapobiegać.
Na sprawdzianie warto umieć:
- odróżnić płazińce od nicieni
- podać przykłady pasożytów człowieka
- wyjaśnić, kim są pasożyt i żywiciel
- wymienić podstawowe zasady profilaktyki
Quizy w tym zestawie
18 pytań w 2 etapach — odblokujesz je po dodaniu zestawu