Pierścienice — budowa i znaczenie
Biologia
Zestaw pomaga opanować najważniejsze informacje o pierścienicach z klasy 6. Znajdziesz tu ich cechy budowy, przykłady, sposób życia oraz znaczenie w przyrodzie i dla człowieka, a także pytania do sprawdzenia wiedzy.
1.Pierścienice
To bezkręgowce o wydłużonym ciele podzielonym na powtarzające się odcinki, czyli segmenty. Żyją w wodzie lub w wilgotnym środowisku lądowym. Do pierścienic należą między innymi dżdżownice, pijawki i nereidy.
2.Segmentacja ciała
To podział ciała na wiele podobnych odcinków. Dzięki temu ciało pierścienic jest giętkie i może sprawnie poruszać się w glebie, mule lub wodzie.
3.Bezkręgowce
To zwierzęta, które nie mają kręgosłupa. Pierścienice należą właśnie do tej grupy.
4.Szczecinki
To drobne, sztywne twory na ciele wielu pierścienic, na przykład dżdżownicy. Pomagają zaczepiać się o podłoże i ułatwiają poruszanie.
5.Dżdżownica
To znana pierścienica żyjąca w wilgotnej glebie. Oddycha przez wilgotną skórę, żywi się martwą materią organiczną i spulchnia glebę podczas drążenia korytarzy.
6.Pijawka
To pierścienica żyjąca głównie w wodzie. Ma przyssawki, którymi przyczepia się do podłoża lub żywiciela. Niektóre pijawki są pasożytami, a inne drapieżnikami.
7.Nereida
To morska pierścienica żyjąca w wodzie. Porusza się sprawnie dzięki bocznym wyrostkom i jest przykładem wieloszczeta.
8.Układ pokarmowy pierścienic
Jest drożny, co oznacza, że pokarm przechodzi przez całe ciało od otworu gębowego do odbytu. To usprawnia trawienie i pobieranie pokarmu.
9.Oddychanie przez skórę
U wielu pierścienic, zwłaszcza dżdżownic, wymiana gazowa odbywa się przez wilgotną skórę. Dlatego nie mogą długo żyć w suchym środowisku.
10.Obojnactwo
To występowanie w jednym organizmie narządów rozrodczych żeńskich i męskich. Dżdżownice i pijawki są obojnakami, ale zwykle do rozmnażania potrzebują drugiego osobnika.
11.Znaczenie dżdżownic
Dżdżownice spulchniają i napowietrzają glebę oraz przyczyniają się do powstawania próchnicy. Dzięki temu poprawiają warunki życia roślin.
12.Pasożytnictwo
To sposób życia, w którym jeden organizm czerpie korzyść kosztem drugiego. Niektóre pijawki są pasożytami, bo żywią się krwią żywiciela.
Notatka
Czym są pierścienice
Pierścienice to grupa bezkręgowców, czyli zwierząt, które nie mają kręgosłupa. Ich ciało jest wydłużone i podzielone na wiele powtarzających się odcinków. Taki podział nazywamy segmentacją. Właśnie od tych „pierścieni” wzięła się nazwa całej grupy.
Pierścienice żyją w różnych środowiskach. Część mieszka w wilgotnej glebie, część w wodach słodkich, a część w morzach. Do najbardziej znanych przedstawicieli należą dżdżownice, pijawki i nereidy.
Budowa ciała i poruszanie się
Ciało pierścienic jest miękkie i giętkie. Dzięki segmentacji mogą sprawnie się wyginać i przesuwać. U wielu gatunków występują szczecinki, czyli drobne, sztywne twory pomagające w poruszaniu się i zaczepianiu o podłoże.
Dżdżownica porusza się, napinając i rozluźniając mięśnie ciała. Szczecinki pomagają jej utrzymać się w glebie i przesuwać do przodu. Pijawki mają przyssawki, którymi przytwierdzają się do podłoża lub żywiciela. Nereidy, które żyją w morzu, poruszają się sprawnie w wodzie.
Czynności życiowe pierścienic
Pierścienice pobierają pokarm i trawią go w drożnym układzie pokarmowym. Oznacza to, że pokarm przechodzi przez całe ciało od otworu gębowego do odbytu. To rozwiązanie jest bardziej sprawne niż układ z jednym otworem.
U dżdżownicy wymiana gazowa odbywa się przez wilgotną skórę. Dlatego to zwierzę musi żyć w miejscach wilgotnych. Gdy jest zbyt sucho, skóra wysycha i oddychanie staje się utrudnione.
Wiele pierścienic rozmnaża się płciowo. Dżdżownice i pijawki są obojnakami, czyli jeden osobnik ma narządy rozrodcze żeńskie i męskie. Mimo to zwykle do rozmnażania potrzebne są dwa osobniki.
Najważniejsi przedstawiciele
Dżdżownica to pierścienica żyjąca w glebie. Żywi się szczątkami martwych organizmów i resztkami organicznymi. Drążąc korytarze, miesza i spulchnia glebę.
Pijawka żyje najczęściej w wodzie. Ma przyssawki, które pomagają jej się przyczepiać. Niektóre pijawki są pasożytami i odżywiają się krwią żywiciela, a inne polują na drobne zwierzęta.
Nereida jest przykładem pierścienicy morskiej. Żyje w słonej wodzie i jest dobrze przystosowana do poruszania się w środowisku wodnym.
Znaczenie pierścienic w przyrodzie
Pierścienice pełnią ważną rolę w przyrodzie. Szczególnie cenne są dżdżownice, ponieważ poprawiają jakość gleby.
- spulchniają glebę
- napowietrzają ją
- ułatwiają wnikanie wody
- biorą udział w tworzeniu próchnicy
Dzięki działalności dżdżownic rośliny mają lepsze warunki do wzrostu. Pierścienice są też pokarmem dla wielu innych zwierząt, więc należą do łańcuchów pokarmowych.
Znaczenie dla człowieka
Dla człowieka pierścienice mają głównie znaczenie pośrednie, ponieważ pomagają utrzymać żyzną glebę. To ważne dla uprawy roślin i rolnictwa. Dżdżownice są więc sprzymierzeńcami człowieka.
Niektóre pijawki mogą być uciążliwe lub pasożytnicze, bo przyczepiają się do żywicieli. Mimo to jako grupa pierścienice są bardzo ważne i potrzebne w środowisku.
Quizy w tym zestawie
16 pytań w 2 etapach — odblokujesz je po dodaniu zestawu