Budowa komórki roślinnej i zwierzęcej
Biologia
Zestaw pomaga opanować podstawowe elementy komórki oraz różnice między komórką roślinną i zwierzęcą. Uczeń nauczy się rozpoznawać najważniejsze części komórki, pozna ich funkcje i zrozumie, dlaczego komórka jest podstawową jednostką życia.
1.Komórka
Najmniejsza podstawowa jednostka budowy i czynności życiowych organizmów. Z komórek zbudowane są ciała roślin, zwierząt, grzybów i wielu innych organizmów.
2.Błona komórkowa
Cienka warstwa otaczająca komórkę. Oddziela jej wnętrze od środowiska i pomaga kontrolować, co dostaje się do komórki, a co ją opuszcza.
3.Cytoplazma
Galaretowata substancja wypełniająca wnętrze komórki. W niej znajdują się różne elementy komórki i zachodzi wiele ważnych procesów życiowych.
4.Jądro komórkowe
Element komórki, który kieruje jej pracą. Zawiera materiał genetyczny, czyli informacje potrzebne do działania i rozwoju komórki.
5.Mitochondrium
Element komórki, w którym uwalniana jest energia potrzebna do życia. Dzięki temu komórka może wykonywać swoje czynności.
6.Ściana komórkowa
Sztywna warstwa występująca na zewnątrz błony komórkowej u komórki roślinnej. Nadaje komórce kształt, wzmacnia ją i chroni.
7.Chloroplast
Zielony element komórki roślinnej zawierający chlorofil. W chloroplastach zachodzi fotosynteza, czyli wytwarzanie pokarmu przez roślinę.
8.Wakuola
Duży pęcherzyk w komórce roślinnej wypełniony sokiem komórkowym. Magazynuje różne substancje i pomaga utrzymać odpowiedni kształt komórki.
9.Komórka roślinna
Komórka budująca ciało roślin. Ma błonę komórkową, cytoplazmę, jądro i mitochondria, a dodatkowo ścianę komórkową, chloroplasty i zwykle dużą wakuolę.
10.Komórka zwierzęca
Komórka budująca ciało zwierząt. Ma błonę komórkową, cytoplazmę, jądro i mitochondria, ale nie ma ściany komórkowej ani chloroplastów.
Notatka
1. Komórka – podstawowa jednostka życia
Komórka to najmniejsza część organizmu, która jest zdolna do wykonywania czynności życiowych. Można powiedzieć, że jest „cegiełką”, z której zbudowane są ciała organizmów. Z komórek składają się rośliny, zwierzęta, grzyby i wiele innych organizmów.
Choć komórki są bardzo małe, każda z nich ma określoną budowę i wykonuje ważne zadania. Niektóre komórki są podobne do siebie, ale komórka roślinna i zwierzęca różnią się kilkoma istotnymi elementami.
2. Części wspólne komórki roślinnej i zwierzęcej
Zarówno komórka roślinna, jak i zwierzęca mają kilka podstawowych części.
- Błona komórkowa otacza komórkę i oddziela jej wnętrze od środowiska zewnętrznego.
- Cytoplazma wypełnia wnętrze komórki. To w niej znajdują się pozostałe elementy komórki.
- Jądro komórkowe kieruje pracą komórki i zawiera ważne informacje potrzebne do jej działania.
- Mitochondria biorą udział w uwalnianiu energii potrzebnej do życia.
Te elementy są bardzo ważne, bo bez nich komórka nie mogłaby prawidłowo funkcjonować.
3. Cechy komórki roślinnej
Komórka roślinna ma nie tylko elementy wspólne z komórką zwierzęcą, ale także dodatkowe części.
- Ściana komórkowa leży na zewnątrz błony komórkowej. Nadaje komórce kształt, usztywnia ją i chroni.
- Chloroplasty zawierają zielony barwnik – chlorofil. To w chloroplastach zachodzi fotosynteza, czyli wytwarzanie pokarmu przez roślinę.
- Wakuola to duży pęcherzyk wypełniony sokiem komórkowym. Magazynuje różne substancje i pomaga utrzymać odpowiedni kształt komórki.
Dzięki tym elementom komórka roślinna często ma bardziej regularny, kanciasty kształt.
4. Cechy komórki zwierzęcej
Komórka zwierzęca ma błonę komórkową, cytoplazmę, jądro komórkowe i mitochondria. Nie ma jednak ściany komórkowej ani chloroplastów. Zwykle nie ma też tak dużej wakuoli jak komórka roślinna.
Ponieważ nie ma sztywnej ściany komórkowej, komórka zwierzęca ma najczęściej bardziej nieregularny i mniej sztywny kształt. Jest bardziej „elastyczna” niż komórka roślinna.
5. Najważniejsze różnice między komórką roślinną i zwierzęcą
Najważniejsza różnica polega na tym, że komórka roślinna ma ścianę komórkową, chloroplasty i dużą wakuolę, a komórka zwierzęca tych elementów nie ma.
Komórka roślinna może wytwarzać pokarm w procesie fotosyntezy, ponieważ ma chloroplasty. Komórka zwierzęca nie przeprowadza fotosyntezy.
Obie komórki są żywe i wykonują ważne zadania, ale są przystosowane do różnych sposobów życia organizmu.
6. Jak zapamiętać budowę komórek?
Warto zapamiętać, że elementy wspólne obu komórek to błona komórkowa, cytoplazma, jądro komórkowe i mitochondria. To podstawa.
Dodatki roślinne to:
- ściana komórkowa,
- chloroplasty,
- duża wakuola.
Dobry sposób na naukę to porównywanie obu komórek obok siebie. Można też zapamiętać, że roślina sama wytwarza pokarm, więc potrzebuje chloroplastów, a przez ścianę komórkową jest bardziej sztywna.
Quizy w tym zestawie
16 pytań w 2 etapach — odblokujesz je po dodaniu zestawu
