Paprotniki: paprocie, skrzypy i widłaki
Biologia
Zestaw pomaga opanować najważniejsze informacje o paprotnikach w klasie 5. Znajdziesz tu cechy paproci, skrzypów i widłaków, ich budowę, środowisko życia, sposób rozmnażania oraz znaczenie w przyrodzie i dla człowieka.
1.Paprotniki
To grupa roślin zarodnikowych, do której zaliczamy paprocie, skrzypy i widłaki. Mają organy takie jak korzeń, łodyga i liście, ale nie wytwarzają kwiatów, owoców ani nasion.
2.Rośliny zarodnikowe
To rośliny, które rozmnażają się za pomocą zarodników. Zarodniki są bardzo małe i mogą dać początek nowej roślinie, gdy trafią w odpowiednie warunki.
3.Paproć
To paprotnik o dużych, zwykle pierzastych liściach. Młode liście paproci są często zwinięte w charakterystyczny „pastorał”. Na spodzie liści mogą znajdować się zarodnie.
4.Skrzyp
To paprotnik o członowanej łodydze i drobnych liściach. Często rośnie na wilgotnych łąkach, polach i przy drogach. Jego pędy są szorstkie w dotyku.
5.Widłak
To paprotnik o płożących lub wzniesionych pędach i małych liściach. Często przypomina małe, zielone gałązki i rośnie w lasach.
6.Zarodnia
To miejsce, w którym powstają zarodniki. U paproci zarodnie znajdują się najczęściej na spodniej stronie liści.
7.Zarodniki
To małe komórki służące do rozmnażania roślin zarodnikowych. Nie są nasionami, bo nie zawierają gotowego zarodka z zapasem pokarmu jak nasiono.
8.Kłącze
To podziemna łodyga, z której wyrastają korzenie i liście. Wiele paproci ma kłącze, dzięki któremu może przetrwać i rozrastać się.
9.Liście paproci
Są zwykle duże i podzielone. Służą do fotosyntezy, a na ich spodzie mogą rozwijać się zarodnie.
10.Środowisko paprotników
Większość paprotników najlepiej rośnie w miejscach wilgotnych i zacienionych, na przykład w lasach. Do rozmnażania także potrzebują wilgoci.
11.Rozmnażanie paprotników
Paprotniki rozmnażają się przez zarodniki. W ich cyklu rozwoju ważna jest obecność wody, dlatego najczęściej występują w wilgotnych środowiskach.
12.Młody liść paproci
Na początku rozwoju jest zwinięty w spiralę. To jedna z cech, po której łatwo rozpoznać paproć.
13.Funkcja korzeni
Korzenie paprotników przytwierdzają roślinę do podłoża i pobierają z gleby wodę oraz sole mineralne.
14.Znaczenie paprotników
Paprotniki są częścią runa leśnego, stanowią środowisko życia dla wielu organizmów i pomagają utrzymywać wilgoć w glebie. Niektóre paprocie uprawia się jako rośliny ozdobne.
15.Rośliny naczyniowe
To rośliny, które mają tkanki przewodzące transportujące wodę i substancje pokarmowe. Paprotniki należą do roślin naczyniowych.
16.Brak kwiatów i nasion
Paprotniki nie tworzą kwiatów, owoców ani nasion. To odróżnia je od roślin nasiennych, takich jak sosna czy fasola.
Notatka
1. Czym są paprotniki?
Paprotniki to grupa roślin, do której zaliczamy paprocie, skrzypy i widłaki. Są to rośliny naczyniowe, czyli mają tkanki przewodzące wodę i substancje pokarmowe w organizmie. Dzięki temu mogą osiągać większe rozmiary niż mchy i mają wyraźnie wykształcone organy.
Paprotniki mają:
- korzeń
- łodygę
- liście
Nie mają natomiast kwiatów, owoców ani nasion. To bardzo ważna cecha, która odróżnia je od wielu innych roślin, na przykład od drzew owocowych czy roślin ogrodowych. Paprotniki rozmnażają się za pomocą zarodników.
2. Gdzie żyją i czego potrzebują?
Większość paprotników rośnie w miejscach wilgotnych i zacienionych. Często można je spotkać w lasach, przy strumieniach, na wilgotnych łąkach albo w miejscach, gdzie gleba długo utrzymuje wodę.
Wilgoć jest dla nich bardzo ważna nie tylko do życia, ale też do rozmnażania. Dlatego paprotniki zwykle lepiej rozwijają się tam, gdzie nie jest zbyt sucho. Podobnie jak inne zielone rośliny przeprowadzają fotosyntezę, czyli same wytwarzają pokarm przy udziale światła, wody i dwutlenku węgla.
3. Paprocie – najłatwiejsze do rozpoznania
Paprocie to chyba najbardziej znane paprotniki. Mają zwykle duże, zielone, często pierzasto podzielone liście. Młode liście paproci są zwinięte w spiralę, co jest ich charakterystyczną cechą.
U wielu paproci na spodniej stronie liści znajdują się zarodnie. W nich powstają zarodniki, czyli drobne komórki służące do rozmnażania. Część paproci ma kłącze, czyli podziemną łodygę. Z kłącza wyrastają korzenie i nowe liście.
Niektóre paprocie rosną dziko w lasach, a inne są uprawiane w domach i ogrodach jako rośliny ozdobne.
4. Skrzypy i widłaki
Skrzypy różnią się wyglądem od paproci. Mają cienkie, szorstkie, członowane łodygi, czyli podzielone na wyraźne odcinki. Ich liście są bardzo drobne i mniej widoczne niż u paproci. Skrzypy można spotkać na polach, łąkach, przy drogach i na wilgotnych terenach.
Widłaki mają pędy płożące lub lekko wzniesione oraz małe liście. Często przypominają małe zielone gałązki. Rosną głównie w lasach. Choć wyglądają inaczej niż paprocie, także należą do paprotników i rozmnażają się przez zarodniki.
5. Jak rozmnażają się paprotniki?
Paprotniki nie tworzą nasion. Rozmnażają się za pomocą zarodników. Zarodniki są bardzo małe i lekkie, dzięki czemu mogą być przenoszone przez wiatr.
Zarodniki powstają w zarodniach. U paproci zarodnie najczęściej znajdują się na spodzie liści. Gdy zarodnik trafi w odpowiednie, wilgotne miejsce, może rozwinąć się z niego nowa roślina.
W nauce o paprotnikach trzeba dobrze pamiętać o różnicy:
- zarodnik nie jest nasionem
- paprotniki nie mają kwiatów
- do rozmnażania potrzebują wilgoci
6. Znaczenie paprotników
Paprotniki są ważnym składnikiem wielu środowisk przyrodniczych. W lasach współtworzą runo leśne, czyli warstwę roślin rosnących nisko przy ziemi. Dają schronienie małym zwierzętom i uczestniczą w obiegu materii w przyrodzie.
Korzenie paprotników pomagają utrzymywać rośliny w podłożu, a także pobierają wodę i sole mineralne z gleby. Dzięki obecności tych roślin gleba może dłużej zachowywać wilgoć.
Niektóre paprocie mają także znaczenie dla człowieka jako rośliny ozdobne. Spotykamy je w mieszkaniach, szkołach, ogrodach i parkach.
Quizy w tym zestawie
16 pytań w 2 etapach — odblokujesz je po dodaniu zestawu