Mchy – budowa i znaczenie
Biologia
Zestaw pomaga opanować najważniejsze informacje o mchach z klasy 5. Znajdziesz tu ich budowę, warunki życia, sposób rozmnażania oraz znaczenie w przyrodzie i dla człowieka, a także pytania do powtórki przed sprawdzianem.
1.Mchy
Mchy to niewielkie rośliny lądowe żyjące głównie w miejscach wilgotnych i zacienionych. Nie mają prawdziwych korzeni, a wodę pobierają całą powierzchnią ciała oraz za pomocą chwytników.
2.Chwytniki
Chwytniki to cienkie нитkowate twory, którymi mchy przytwierdzają się do podłoża. Nie są prawdziwymi korzeniami, ale pomagają też pobierać wodę.
3.Łodyżka mchu
Łodyżka to część mchu, na której osadzone są listki. Utrzymuje roślinę w pionie i przewodzi wodę na bardzo krótkie odległości.
4.Listki mchu
Listki mchu są drobne i zielone. Zachodzi w nich fotosynteza, czyli wytwarzanie pokarmu z udziałem światła, wody i dwutlenku węgla.
5.Zarodnia
Zarodnia to część mchu, w której powstają zarodniki. Zwykle znajduje się na szczycie długiego trzonka.
6.Zarodniki
Zarodniki to drobne komórki służące do rozmnażania mchów. Są lekkie i mogą być przenoszone przez wiatr.
7.Płonnik
Płonnik to przykład mchu spotykanego w lasach. Ma cienką łodyżkę, drobne listki i zarodnie na trzonkach.
8.Torfowiec
Torfowiec to mech rosnący na bagnach i torfowiskach. Z obumarłych szczątków torfowców powstaje torf.
9.Torf
Torf to materiał powstający z obumarłych szczątków roślin, głównie torfowców, w miejscach bardzo wilgotnych. Jest wykorzystywany na przykład w ogrodnictwie.
10.Rozmnażanie mchów
Mchy rozmnażają się za pomocą zarodników. Do zapłodnienia potrzebują wody, dlatego najlepiej rosną w wilgotnych miejscach.
11.Środowisko życia mchów
Mchy najczęściej rosną w lasach, na pniach drzew, kamieniach, murach i glebie. Wybierają miejsca wilgotne, bo łatwo tracą wodę.
12.Znaczenie mchów w przyrodzie
Mchy zatrzymują wodę, chronią glebę przed wysychaniem i dają schronienie drobnym organizmom. Pomagają też w tworzeniu się gleby.
Notatka
Czym są mchy
Mchy to niewielkie rośliny lądowe. Najczęściej rosną w miejscach wilgotnych i zacienionych, na przykład w lasach, na kamieniach, pniach drzew, murach albo na glebie. Są dobrze przystosowane do życia tam, gdzie długo utrzymuje się wilgoć, ponieważ łatwo tracą wodę.
Mchy należą do roślin zarodnikowych. Oznacza to, że nie wytwarzają kwiatów, owoców ani nasion. Rozmnażają się za pomocą zarodników.
Budowa mchu
Ciało mchu jest proste. Składa się z drobnej łodyżki i małych zielonych listków. U podstawy znajdują się chwytniki.
- Łodyżka podtrzymuje roślinę.
- Listki przeprowadzają fotosyntezę.
- Chwytniki przytwierdzają mech do podłoża i pomagają pobierać wodę.
Chwytniki nie są prawdziwymi korzeniami. To ważna cecha mchów. Wodę mchy pobierają nie tylko przez chwytniki, ale też całą powierzchnią ciała.
Rozmnażanie mchów
Mchy rozmnażają się za pomocą zarodników. Powstają one w zarodni, która zwykle znajduje się na szczycie cienkiego trzonka wyrastającego ponad zieloną część mchu.
Gdy zarodniki dojrzeją, mogą być przenoszone przez wiatr. Jeśli trafią w odpowiednie, wilgotne miejsce, rozwija się z nich nowa roślina.
Do rozmnażania płciowego mchy potrzebują wody. Dlatego najlepiej rozwijają się tam, gdzie jest wilgotno.
Gdzie rosną mchy
Mchy spotykamy głównie w lasach, na terenach podmokłych, na skałach, murach i pniach drzew. Dobrze znoszą życie na ubogim podłożu, ale źle radzą sobie z długotrwałą suszą.
Szczególnym środowiskiem życia niektórych mchów są torfowiska. Rosną tam torfowce, które magazynują dużo wody i tworzą zwarte, wilgotne darnie.
Znaczenie mchów w przyrodzie
Mchy są ważnym elementem środowiska. Zatrzymują wodę jak gąbka, dzięki czemu podłoże wolniej wysycha. Chronią glebę przed nadmiernym nagrzewaniem i wypłukiwaniem.
Tworzą także schronienie dla wielu drobnych organizmów. Uczestniczą w powstawaniu gleby, bo zasiedlają różne podłoża i gromadzą szczątki organiczne.
Na terenach podmokłych mchy pomagają utrzymać dużą wilgotność środowiska.
Znaczenie mchów dla człowieka
Niektóre mchy mają znaczenie praktyczne. Najlepszym przykładem jest torfowiec. Z jego obumarłych szczątków powstaje torf.
Torf wykorzystuje się między innymi w ogrodnictwie. Może służyć jako składnik podłoża dla roślin, ponieważ dobrze zatrzymuje wodę.
Mchy pomagają też człowiekowi pośrednio, bo wpływają na obieg wody w przyrodzie i stan wielu siedlisk.
Przykłady mchów
Wśród poznawanych w szkole mchów często wymienia się płonnika i torfowca.
- Płonnik rośnie najczęściej w lasach i na wilgotnej glebie.
- Torfowiec występuje na bagnach i torfowiskach.
Warto zapamiętać, że torfowiec jest związany z powstawaniem torfu, a płonnik to typowy przykład mchu o prostej budowie.
Quizy w tym zestawie
16 pytań w 2 etapach — odblokujesz je po dodaniu zestawu