Porównanie komórki bakterii, rośliny i zwierzęcia
Biologia
Zestaw pomaga zrozumieć, z czego zbudowane są komórki bakterii, roślin i zwierząt oraz czym się różnią. Znajdziesz tu najważniejsze elementy komórki, ich funkcje, proste porównania i pytania, które utrwalą wiedzę przed sprawdzianem.
1.Komórka
Najmniejsza część organizmu, która wykonuje czynności życiowe. Z komórek zbudowane są rośliny, zwierzęta, grzyby i bakterie.
2.Błona komórkowa
Cienka warstwa otaczająca komórkę. Oddziela wnętrze komórki od środowiska i kontroluje, co dostaje się do środka, a co z niej wychodzi.
3.Cytoplazma
Galaretowata substancja wypełniająca wnętrze komórki. W niej znajdują się różne elementy komórki.
4.Jądro komórkowe
Element komórki, który kieruje jej pracą. Występuje w komórkach roślin i zwierząt, a nie ma go w typowej komórce bakterii.
5.Ściana komórkowa
Sztywna osłona leżąca na zewnątrz błony komórkowej. Występuje u bakterii i roślin, a nie ma jej komórka zwierzęca. Nadaje kształt i chroni komórkę.
6.Chloroplast
Element komórki roślinnej, w którym zachodzi fotosynteza. Dzięki chloroplastom rośliny mogą wytwarzać pokarm przy udziale światła.
7.Wakuola
Pęcherzyk w komórce, zwykle duży w komórce roślinnej. Magazynuje wodę i różne substancje oraz pomaga utrzymać kształt komórki.
8.Mitochondrium
Element komórki roślinnej i zwierzęcej, w którym zachodzi oddychanie tlenowe i uwalnianie energii potrzebnej do życia.
9.Komórka bakterii
Jest prostsza od komórki roślinnej i zwierzęcej. Ma błonę komórkową, cytoplazmę i zwykle ścianę komórkową, ale nie ma jądra komórkowego ani chloroplastów.
10.Komórka roślinna
Ma błonę komórkową, cytoplazmę, jądro, ścianę komórkową, chloroplasty i dużą wakuolę. Dzięki chloroplastom może prowadzić fotosyntezę.
11.Komórka zwierzęca
Ma błonę komórkową, cytoplazmę, jądro i mitochondria. Nie ma ściany komórkowej ani chloroplastów, dlatego jej kształt bywa mniej regularny.
12.Fotosynteza
Proces wytwarzania pokarmu przez rośliny przy udziale światła. Zachodzi w chloroplastach.
13.Oddychanie tlenowe
Proces uwalniania energii z pokarmu przy udziale tlenu. Zachodzi w komórkach organizmów żywych.
14.Cechy wspólne komórek
Komórki bakterii, roślin i zwierząt mają błonę komórkową oraz cytoplazmę. To ich podstawowe wspólne elementy.
Notatka
1. Czym jest komórka
Komórka to najmniejsza część organizmu, która potrafi wykonywać czynności życiowe. Można powiedzieć, że jest podstawową „cegiełką” budującą organizmy. Z komórek zbudowane są rośliny, zwierzęta, grzyby i bakterie.
Choć komórki różnych organizmów nie wyglądają tak samo, mają też pewne cechy wspólne. Dzięki temu można je porównywać i zauważać podobieństwa oraz różnice.
2. Co mają wspólnego komórki bakterii, roślin i zwierząt
Wszystkie trzy typy komórek mają błonę komórkową i cytoplazmę.
- Błona komórkowa otacza komórkę i oddziela jej wnętrze od środowiska.
- Błona kontroluje, co dostaje się do komórki i co ją opuszcza.
- Cytoplazma wypełnia wnętrze komórki i znajduje się w niej większość elementów komórkowych.
To właśnie te części są podstawą budowy komórki. Bez nich komórka nie mogłaby prawidłowo funkcjonować.
3. Komórka bakterii
Komórka bakterii jest najprostsza z porównywanych komórek. Ma błonę komórkową, cytoplazmę i najczęściej ścianę komórkową. Ściana komórkowa nadaje jej kształt i chroni ją.
Najważniejsza różnica polega na tym, że bakteria nie ma jądra komórkowego. To odróżnia ją od komórki roślinnej i zwierzęcej. Nie ma też chloroplastów, więc nie prowadzi fotosyntezy tak jak rośliny.
W klasie 5 ważne jest przede wszystkim zapamiętanie, że komórka bakterii jest prostsza i nie ma jądra.
4. Komórka roślinna
Komórka roślinna ma kilka charakterystycznych elementów. Oprócz błony komórkowej, cytoplazmy i jądra komórkowego ma także ścianę komórkową, chloroplasty i zwykle dużą wakuolę.
Ściana komórkowa usztywnia komórkę i nadaje jej bardziej regularny kształt. Chloroplasty są miejscem fotosyntezy, czyli procesu, w którym roślina wytwarza pokarm przy udziale światła. Wakuola magazynuje wodę i różne substancje oraz pomaga utrzymać kształt komórki.
Dzięki tym elementom komórka roślinna różni się wyraźnie od komórki zwierzęcej.
5. Komórka zwierzęca
Komórka zwierzęca ma błonę komórkową, cytoplazmę i jądro komórkowe. Występują w niej także mitochondria, w których zachodzi oddychanie tlenowe, czyli uwalnianie energii potrzebnej do życia.
Komórka zwierzęca nie ma ściany komórkowej ani chloroplastów. Dlatego jej kształt jest zwykle mniej regularny niż w komórce roślinnej. Nie ma też możliwości prowadzenia fotosyntezy.
Najłatwiej zapamiętać ją tak: komórka zwierzęca ma jądro, ale nie ma ściany komórkowej ani chloroplastów.
6. Najważniejsze różnice i prosty sposób zapamiętania
Porównując trzy typy komórek, warto skupić się na kilku najważniejszych cechach.
- Bakteria: ma błonę komórkową i cytoplazmę, ale nie ma jądra komórkowego.
- Roślina: ma jądro, ścianę komórkową, chloroplasty i dużą wakuolę.
- Zwierzę: ma jądro, ale nie ma ściany komórkowej ani chloroplastów.
Warto też pamiętać o funkcjach wybranych elementów.
- Jądro kieruje pracą komórki.
- Chloroplasty umożliwiają fotosyntezę.
- Wakuola magazynuje wodę.
- Ściana komórkowa usztywnia i chroni.
- Mitochondria są miejscem oddychania tlenowego.
Dobry sposób na naukę to porównanie komórek w tabeli w zeszycie albo narysowanie trzech prostych schematów i podpisanie części wspólnych oraz różnych.
Quizy w tym zestawie
16 pytań w 2 etapach — odblokujesz je po dodaniu zestawu