Składniki pokarmowe i zdrowe odżywianie
Biologia
Zestaw pomaga opanować najważniejsze składniki pokarmowe i ich rolę w organizmie człowieka. Uczysz się też zasad zdrowego odżywiania, znaczenia wody, błonnika oraz tego, jak unikać błędów żywieniowych na co dzień.
1.Składniki pokarmowe
To substancje zawarte w pożywieniu, które są potrzebne organizmowi do życia, wzrostu i prawidłowej pracy. Należą do nich białka, cukry, tłuszcze, witaminy, sole mineralne i woda.
2.Białka
To składniki budulcowe organizmu. Służą głównie do wzrostu i odbudowy tkanek, na przykład mięśni, skóry i narządów. Ich źródłem są między innymi mięso, ryby, jaja, nabiał oraz rośliny strączkowe.
3.Cukry
To główne źródło energii dla organizmu. Występują na przykład w pieczywie, kaszach, ryżu, makaronie, owocach i ziemniakach. Ich nadmiar, zwłaszcza w słodyczach i napojach, szkodzi zdrowiu.
4.Tłuszcze
Są źródłem energii i pomagają chronić narządy oraz utrzymać ciepło ciała. Występują w olejach, orzechach, pestkach, maśle i rybach. Trzeba je jeść z umiarem i wybierać zdrowsze źródła.
5.Witaminy
To składniki potrzebne w małych ilościach, ale bardzo ważne dla zdrowia. Pomagają organizmowi działać prawidłowo. Ich źródłem są głównie warzywa i owoce, ale także inne produkty spożywcze.
6.Sole mineralne
To składniki niezbędne do pracy organizmu, na przykład kości, mięśni i układu nerwowego. Należą do nich między innymi wapń i żelazo. Znajdują się w różnych produktach, dlatego dieta powinna być urozmaicona.
7.Woda
Jest niezbędna do życia. Umożliwia transport substancji w organizmie, pomaga regulować temperaturę ciała i bierze udział w wielu procesach życiowych. Należy pić ją regularnie każdego dnia.
8.Błonnik pokarmowy
To składnik pokarmu roślinnego, który wspomaga pracę jelit i ułatwia trawienie. Daje też uczucie sytości. Występuje między innymi w warzywach, owocach, pełnoziarnistym pieczywie i kaszach.
9.Zdrowa dieta
To sposób odżywiania, w którym posiłki są regularne, urozmaicone i dostarczają wszystkich potrzebnych składników pokarmowych. Ważne jest też ograniczanie nadmiaru soli, cukru i tłuszczów.
10.Niedożywienie i otyłość
To skutki nieprawidłowego odżywiania. Niedożywienie oznacza zbyt małą ilość potrzebnych składników, a otyłość nadmierne gromadzenie tkanki tłuszczowej. Oba stany są niekorzystne dla zdrowia.
Notatka
1. Po co człowiekowi jedzenie?
Pokarm dostarcza organizmowi energii oraz materiału do budowy i naprawy tkanek. Dzięki niemu ciało może rosnąć, poruszać się, utrzymywać odpowiednią temperaturę i prawidłowo pracować każdego dnia. Żeby organizm działał dobrze, potrzebuje różnych składników pokarmowych, a nie tylko jednego rodzaju jedzenia.
Do najważniejszych składników pokarmowych należą białka, cukry, tłuszcze, witaminy, sole mineralne oraz woda. Każdy z nich pełni w organizmie inną rolę. Dlatego zdrowa dieta powinna być różnorodna.
2. Białka, cukry i tłuszcze
Białka są głównie materiałem budulcowym. Organizm wykorzystuje je do wzrostu oraz odbudowy tkanek, na przykład mięśni, skóry i narządów. Źródłem białka są między innymi mięso, ryby, jaja, mleko i jego przetwory oraz nasiona roślin strączkowych.
Cukry są podstawowym źródłem energii. Dzięki nim organizm ma siłę do nauki, ruchu i codziennej pracy. Występują w pieczywie, kaszach, ryżu, makaronie, ziemniakach i owocach. Trzeba jednak uważać na nadmiar cukru w słodyczach i słodzonych napojach.
Tłuszcze także dostarczają energii. Oprócz tego pomagają chronić narządy i utrzymać ciepło ciała. Znajdują się na przykład w olejach roślinnych, orzechach, pestkach, maśle i rybach. W diecie są potrzebne, ale nie powinno być ich za dużo.
3. Witaminy, sole mineralne i woda
Witaminy są potrzebne w niewielkich ilościach, ale bez nich organizm nie działa prawidłowo. Wspierają wiele procesów życiowych, dlatego trzeba regularnie jeść produkty, które je zawierają, szczególnie warzywa i owoce.
Sole mineralne również są niezbędne. Wapń pomaga budować mocne kości i zęby, a żelazo jest ważne między innymi dla krwi. Ponieważ różne minerały znajdują się w różnych produktach, dieta powinna być urozmaicona.
Woda jest konieczna do życia. Umożliwia transport substancji w organizmie, bierze udział w wielu procesach i pomaga utrzymać właściwą temperaturę ciała. Zbyt mała ilość wody pogarsza samopoczucie i osłabia organizm.
4. Błonnik i trawienie
Ważnym składnikiem zdrowej diety jest błonnik pokarmowy. Występuje on w produktach roślinnych, zwłaszcza w warzywach, owocach, kaszach i pieczywie pełnoziarnistym. Błonnik nie jest trawiony tak jak inne składniki, ale pomaga jelitom pracować sprawniej.
Dzięki błonnikowi łatwiej przebiega trawienie, a organizm lepiej radzi sobie z usuwaniem resztek pokarmu. Produkty bogate w błonnik dają też uczucie sytości. Gdy w diecie jest dużo błonnika, trzeba pamiętać o odpowiednim piciu wody.
5. Zasady zdrowego odżywiania
Zdrowe odżywianie polega na tym, by jeść regularnie i wybierać różne produkty. Posiłki powinny dostarczać wszystkich potrzebnych składników pokarmowych w odpowiednich ilościach. Ważne jest także ograniczanie nadmiaru cukru, soli i tłuszczów.
W codziennej diecie warto często sięgać po warzywa i owoce, produkty zbożowe, nabiał, a także odpowiednie źródła białka. Dobrze jest unikać częstego jedzenia fast foodów, chipsów, słodyczy i picia słodzonych napojów.
Bardzo ważna jest regularność. Pomijanie posiłków nie służy zdrowiu. Lepiej jeść o stałych porach i nie podjadać bez przerwy między posiłkami.
6. Skutki złych nawyków żywieniowych
Nieprawidłowa dieta może prowadzić do różnych problemów zdrowotnych. Jeśli organizm dostaje za mało składników pokarmowych, może dojść do niedożywienia, osłabienia i gorszego wzrostu. Jeśli natomiast dostaje zbyt dużo energii, może rozwinąć się nadwaga i otyłość.
Szkodliwe jest zwłaszcza częste jedzenie wysoko przetworzonej żywności i picie słodzonych napojów. Takie produkty zwykle zawierają dużo cukru, soli lub tłuszczu, a mało cennych składników.
Zdrowie zależy nie tylko od jedzenia, ale też od ruchu. Dobrze zbilansowana dieta połączona z codzienną aktywnością fizyczną pomaga utrzymać prawidłową masę ciała i lepsze samopoczucie.
Quizy w tym zestawie
16 pytań w 2 etapach — odblokujesz je po dodaniu zestawu