Tkanki zwierzęce człowieka

Organizm człowieka jest zbudowany z komórek. Komórki o podobnej budowie i tej samej funkcji łączą się w tkanki. Z tkanek powstają narządy, na przykład serce, skóra czy żołądek, a narządy tworzą układy narządów.

Tkanka to więc „zespół komórek do wspólnej pracy”. W ciele człowieka wyróżnia się cztery główne rodzaje tkanek zwierzęcych:

• tkankę nabłonkową
• tkankę łączną
• tkankę mięśniową
• tkankę nerwową

Każda z nich ma inną budowę, bo wykonuje inne zadania.

Tkanka nabłonkowa okrywa ciało z zewnątrz i wyścieła je od środka. Jej komórki są ułożone bardzo ciasno, prawie bez przerw. Dzięki temu nabłonek dobrze chroni organizm.

Funkcje tkanki nabłonkowej:

• ochrona przed urazami i wysychaniem
• wyściełanie narządów i przewodów
• wchłanianie substancji
• wydzielanie różnych związków

Wyróżnia się między innymi nabłonek jednowarstwowy i wielowarstwowy. Nabłonek jednowarstwowy ma jedną warstwę komórek, dlatego ułatwia szybkie wchłanianie lub wymianę substancji. Nabłonek wielowarstwowy ma wiele warstw i lepiej chroni, na przykład powierzchnię ciała.

Tkanka łączna łączy, podpiera i chroni inne tkanki. Jej komórki są zwykle rozproszone w substancji międzykomórkowej. Występuje w wielu miejscach organizmu i może mieć bardzo różną postać. Niektóre jej rodzaje są twarde, inne miękkie, a jeszcze inne płynne.

Do tkanek łącznych zalicza się między innymi:

• tkankę kostną
• tkankę chrzęstną
• tkankę tłuszczową
• krew

Tkanka kostna buduje kości. Nadaje ciału kształt, chroni ważne narządy, na przykład mózg i serce, oraz pomaga w poruszaniu się. Tkanka chrzęstna jest bardziej sprężysta niż kostna, dlatego występuje na przykład w małżowinie usznej i na końcach kości. Tkanka tłuszczowa magazynuje zapas energii, chroni narządy i ogranicza utratę ciepła. Krew jest płynną tkanką łączną i transportuje w organizmie potrzebne substancje.

Tkanka mięśniowa jest zbudowana z komórek zdolnych do kurczenia się. Dzięki skurczom możliwy jest ruch ciała oraz ruch niektórych narządów wewnętrznych.

W organizmie człowieka występują trzy podstawowe rodzaje tkanki mięśniowej:

• tkanka mięśniowa poprzecznie prążkowana szkieletowa
• tkanka mięśniowa gładka
• tkanka mięśniowa serca

Tkanka mięśniowa szkieletowa buduje mięśnie przyczepione do kości. To ona pozwala świadomie chodzić, biegać czy podnosić przedmioty. Tkanka mięśniowa gładka występuje w ścianach narządów wewnętrznych, takich jak jelita czy naczynia krwionośne. Działa bez naszej woli. Tkanka mięśniowa serca buduje ścianę serca i pracuje rytmicznie przez całe życie.

Tkanka nerwowa odpowiada za odbieranie, przewodzenie i przetwarzanie informacji. Dzięki niej człowiek widzi, słyszy, czuje dotyk, reaguje na ból i może wykonywać różne czynności.

Podstawową komórką tej tkanki jest neuron. Neurony przekazują impulsy nerwowe, czyli sygnały biegnące między różnymi częściami ciała. Tkanka nerwowa buduje między innymi mózg, rdzeń kręgowy i nerwy.

Jej praca jest bardzo ważna, bo steruje działaniem całego organizmu i pozwala współpracować innym tkankom oraz narządom.

Najłatwiej zapamiętać tkanki przez ich zadania.

• Jeśli coś okrywa, wyścieła lub chroni powierzchnię, zwykle jest to tkanka nabłonkowa.
• Jeśli coś łączy, podpiera, chroni albo transportuje, zwykle jest to tkanka łączna.
• Jeśli coś się kurczy i powoduje ruch, jest to tkanka mięśniowa.
• Jeśli coś odbiera bodźce i przekazuje informacje, jest to tkanka nerwowa.

W praktyce narządy są zbudowane z kilku tkanek jednocześnie. Na przykład serce zawiera głównie tkankę mięśniową serca, ale są w nim też tkanki łączna, nerwowa i nabłonkowa. To pokazuje, że w organizmie wszystkie tkanki współdziałają.