Grzyby — budowa, odżywianie i znaczenie

Grzyby tworzą osobne królestwo organizmów. Nie zalicza się ich ani do roślin, ani do zwierząt. Choć często rosną w ziemi i nie poruszają się, różnią się od roślin tym, że nie mają chlorofilu i nie przeprowadzają fotosyntezy. To znaczy, że nie potrafią samodzielnie wytwarzać pokarmu z udziałem światła.

Grzyby są cudzożywne. Pobierają gotowe substancje odżywcze z otoczenia. Mogą żyć w glebie, na drewnie, na resztkach jedzenia, a czasem także na innych organizmach.

Ciało większości grzybów jest zbudowane ze strzępek. Są to bardzo cienkie nitki. Wiele strzępek splata się i tworzy grzybnię. To właśnie grzybnia stanowi główną część organizmu grzyba i zwykle znajduje się w podłożu.

U niektórych grzybów powstaje owocnik, czyli widoczna część nad ziemią. Owocnik może mieć na przykład trzon i kapelusz. Jego ważnym zadaniem jest wytwarzanie zarodników, które służą do rozmnażania i rozprzestrzeniania się grzybów.

Nie wszystkie grzyby wyglądają jak borowik czy pieczarka. Drożdże są jednokomórkowe, a pleśnie tworzą nalot na różnych powierzchniach.

Grzyby pobierają pokarm całą powierzchnią ciała. Nie mają liści ani korzeni jak rośliny. Ich sposób odżywiania zależy od miejsca życia.

Wiele grzybów to saprotrofy. Oznacza to, że żywią się martwymi szczątkami organizmów, na przykład opadłymi liśćmi, martwym drewnem albo resztkami pożywienia. Dzięki temu rozkładają martwą materię.

Część grzybów prowadzi pasożytniczy tryb życia. Taki grzyb pobiera pokarm z żywego organizmu i szkodzi mu, wywołując chorobę. Przykładem mogą być niektóre grzyby atakujące skórę, rośliny lub drzewa.

Grzyby, tak jak inne organizmy, oddychają. Do życia najczęściej potrzebują odpowiedniej wilgoci i dostępu do pokarmu. Dlatego wiele z nich dobrze rozwija się w miejscach wilgotnych, ciepłych i zacienionych.

Na żywności pozostawionej zbyt długo może pojawić się pleśń. To znak, że grzyby znalazły dobre warunki do wzrostu. W domu warto dbać o suchość i czystość, aby ograniczyć rozwój pleśni.

Grzyby pełnią bardzo ważną rolę w środowisku. Rozkładają szczątki roślin i zwierząt, dzięki czemu martwa materia nie zalega bez końca. Można powiedzieć, że są „czyścicielami przyrody”.

Dzięki działalności grzybów składniki pokarmowe wracają do gleby i mogą być znowu wykorzystane przez inne organizmy. Bez grzybów obieg materii w przyrodzie byłby znacznie trudniejszy.

Grzyby mogą być pożyteczne i szkodliwe. Do pożytecznych należą drożdże wykorzystywane przy pieczeniu. Powodują one wyrastanie ciasta. Niektóre grzyby są też jadalne.

Szkodliwe grzyby mogą psuć żywność, niszczyć drewno i wywoływać choroby, na przykład grzybice. Dlatego nie wolno jeść nieznanych grzybów ani produktów z wyraźną pleśnią, jeśli nie są to specjalnie przygotowane wyroby spożywcze.

Porosty to organizmy zbudowane ze współżyjących ze sobą dwóch partnerów: grzyba oraz glonu albo sinicy. Dzięki takiemu połączeniu mogą żyć w trudnych warunkach, na przykład na korze drzew, skałach czy murach.

Porosty są bardzo wrażliwe na zanieczyszczenie powietrza. Gdy w danym miejscu jest ich dużo, może to świadczyć o czystszym powietrzu. Dlatego nazywa się je wskaźnikami czystości powietrza.