Rośliny okrytonasienne – budowa i organy
Biologia
Zestaw pomaga opanować budowę roślin okrytonasiennych i funkcje ich najważniejszych organów. Uczysz się rozróżniać organy wegetatywne i generatywne, poznajesz części kwiatu, owocu i nasienia oraz rolę korzenia, łodygi i liści.
1.Roślina okrytonasienna
Roślina, która wytwarza kwiaty, a po zapłodnieniu także owoce z nasionami ukrytymi w środku. Do tej grupy należy większość znanych roślin, na przykład jabłoń, fasola, tulipan i słonecznik.
2.Organy wegetatywne
Części rośliny służące głównie do wzrostu i życia codziennego. U roślin okrytonasiennych są to korzeń, łodyga i liście.
3.Organy generatywne
Części rośliny związane z rozmnażaniem. U roślin okrytonasiennych należą do nich kwiat, owoc i nasiono.
4.Korzeń
Organ zwykle rosnący w glebie. Umocowuje roślinę w podłożu, pobiera wodę i sole mineralne, a czasem gromadzi substancje zapasowe, jak u marchwi.
5.Łodyga
Organ, który podtrzymuje liście, kwiaty i owoce. Przewodzi wodę i sole mineralne z korzenia oraz rozprowadza substancje pokarmowe po całej roślinie.
6.Liść
Organ, w którym zachodzi fotosynteza, czyli wytwarzanie pokarmu przez roślinę. Liście biorą też udział w wymianie gazowej i parowaniu wody.
7.Kwiat
Organ generatywny rośliny okrytonasiennej. Bierze udział w rozmnażaniu i po zapłodnieniu może przekształcić się w owoc z nasionami.
8.Pręcik
Męska część kwiatu. Wytwarza pyłek potrzebny w rozmnażaniu roślin.
9.Słupek
Żeńska część kwiatu. To w nim znajdują się zalążki, z których po zapłodnieniu powstają nasiona.
10.Płatki korony
Kolorowe części kwiatu, które często wabią owady zapylające. Dzięki nim roślina łatwiej się rozmnaża.
11.Działki kielicha
Zwykle zielone części kwiatu położone pod płatkami. Chronią pąk kwiatu przed rozwinięciem.
12.Owoc
Organ powstający z kwiatu po zapłodnieniu. Chroni nasiona i często pomaga w ich rozsiewaniu.
13.Nasiono
Zawiera zarodek nowej rośliny oraz materiał zapasowy potrzebny na początek wzrostu. Z nasiona może wykiełkować nowa roślina.
14.Zapylanie
Przeniesienie pyłku z pręcików na słupek. To ważny etap prowadzący do powstania nasion i owoców.
15.Kiełkowanie
Początek rozwoju nowej rośliny z nasiona. Aby zaszło, potrzebne są odpowiednie warunki, głównie woda, tlen i właściwa temperatura.
Notatka
1. Czym są rośliny okrytonasienne?
Rośliny okrytonasienne to grupa roślin, która wytwarza kwiaty. Po zapłodnieniu z kwiatu rozwija się owoc, a w nim znajdują się nasiona. Właśnie dlatego nazywamy je okrytonasiennymi — ich nasiona są osłonięte, czyli „okryte” przez owoc.
Do roślin okrytonasiennych należy bardzo wiele znanych gatunków, na przykład jabłoń, róża, tulipan, fasola, słonecznik czy pomidor. Są one bardzo ważne dla człowieka, bo dostarczają pożywienia, drewna, przypraw i roślin ozdobnych.
2. Organy rośliny: wegetatywne i generatywne
Ciało rośliny okrytonasiennej zbudowane jest z różnych organów. Dzielimy je na dwie grupy.
- Organy wegetatywne: korzeń, łodyga, liście
- Organy generatywne: kwiat, owoc, nasiono
Organy wegetatywne pomagają roślinie rosnąć, pobierać wodę, wytwarzać pokarm i utrzymywać się przy życiu. Organy generatywne służą rozmnażaniu, czyli wydawaniu nowego pokolenia roślin.
3. Korzeń, łodyga i liście
Korzeń zwykle znajduje się w glebie. Umocowuje roślinę w podłożu, pobiera wodę i sole mineralne, a u niektórych roślin także magazynuje substancje zapasowe. Dobrym przykładem jest marchew, której korzeń jest gruby i spichrzowy.
Łodyga podtrzymuje inne organy rośliny: liście, kwiaty i owoce. Jest też drogą transportu. Dzięki niej woda i sole mineralne mogą przemieszczać się od korzenia do pozostałych części rośliny, a substancje pokarmowe są rozprowadzane dalej.
Liście są bardzo ważne, ponieważ zachodzi w nich fotosynteza. To proces, w którym roślina wytwarza pokarm. Liście biorą także udział w wymianie gazowej i parowaniu wody.
4. Kwiat jako organ rozmnażania
Kwiat jest organem generatywnym rośliny okrytonasiennej. To właśnie on bierze udział w rozmnażaniu.
W typowym kwiecie można wyróżnić kilka ważnych części.
- Płatki korony – często są kolorowe i wabią owady zapylające
- Działki kielicha – zwykle zielone, chronią pąk kwiatu
- Pręciki – męskie części kwiatu, wytwarzają pyłek
- Słupek – żeńska część kwiatu; w nim znajdują się zalążki
Nie wszystkie kwiaty wyglądają tak samo, ale ich zadanie jest podobne: doprowadzić do powstania nasion.
5. Od zapylenia do owocu i nasienia
Zapylanie polega na przeniesieniu pyłku z pręcików na słupek. Może się to odbywać na przykład dzięki owadom, wiatrowi albo innym czynnikom. Zapylenie jest potrzebne, aby mogło dojść do dalszych etapów rozmnażania.
Po zapłodnieniu z kwiatu rozwija się owoc. Jego głównym zadaniem jest ochrona nasion. Owoc może też pomagać w rozsiewaniu nasion, na przykład gdy jest zjadany przez zwierzęta albo przenoszony przez wiatr.
W nasieniu znajduje się zarodek nowej rośliny. Są tam także substancje zapasowe, które pomagają młodej roślinie rozpocząć wzrost.
6. Kiełkowanie i znaczenie roślin okrytonasiennych
Kiedy nasiono trafi w odpowiednie warunki, może rozpocząć kiełkowanie. Zwykle potrzebuje do tego wody, tlenu i odpowiedniej temperatury. Najpierw rozwija się młoda roślina, która z czasem tworzy korzeń, łodygę i liście.
Rośliny okrytonasienne mają ogromne znaczenie w przyrodzie i życiu człowieka.
- Są pokarmem dla ludzi i zwierząt
- Produkują tlen i wytwarzają substancje pokarmowe
- Stanowią schronienie dla wielu organizmów
- Dostarczają surowców, na przykład drewna, włókien i przypraw
Znajomość budowy tych roślin pomaga zrozumieć, jak rosną, rozmnażają się i dlaczego są tak ważne.
Quizy w tym zestawie
16 pytań w 2 etapach — odblokujesz je po dodaniu zestawu