Budowa kwiatu i rozmnażanie płciowe roślin
Biologia
Zestaw wyjaśnia, z jakich części składa się kwiat i jaką pełnią funkcję. Uczysz się też, jak przebiega rozmnażanie płciowe roślin kwiatowych: od zapylenia i zapłodnienia aż do powstania nasion i owocu.
1.Kwiat
Narząd rośliny okrytonasiennej służący do rozmnażania płciowego. W kwiacie znajdują się części męskie i żeńskie oraz elementy, które chronią wnętrze kwiatu i pomagają w wabieniu zapylaczy.
2.Działki kielicha
Zielone listki w dolnej części kwiatu. Chronią pąk kwiatowy, zanim kwiat się rozwinie.
3.Płatki korony
Barwne części kwiatu. Przyciągają owady i inne zwierzęta zapylające kolorem, zapachem lub kształtem.
4.Pręcik
Męski element kwiatu. Składa się zwykle z nitki i pylnika. W pylniku powstaje pyłek.
5.Słupek
Żeński element kwiatu. Składa się ze znamienia, szyjki i zalążni. To do niego trafia pyłek podczas zapylenia.
6.Pyłek
Drobne ziarenka wytwarzane w pylnikach. Zawierają męskie komórki rozrodcze potrzebne do zapłodnienia.
7.Zalążnia
Dolna część słupka. Znajdują się w niej zalążki, z których po zapłodnieniu rozwijają się nasiona.
8.Zapylanie
Przeniesienie pyłku z pręcików na znamię słupka. Może odbywać się dzięki owadom, wiatrowi, wodzie lub innym zwierzętom.
9.Zapłodnienie
Połączenie męskiej komórki rozrodczej z komórką żeńską w zalążku. Dzięki temu może rozpocząć się rozwój nasienia.
10.Nasiono
Powstaje z zalążka po zapłodnieniu. Zawiera zarodek nowej rośliny i substancje zapasowe potrzebne na początku wzrostu.
11.Owoc
Powstaje z zalążni po zapłodnieniu. Chroni nasiona i często pomaga w ich rozsiewaniu.
12.Rośliny owadopylne
Rośliny zapylane przez owady. Mają zwykle duże, barwne i pachnące kwiaty oraz produkują nektar.
13.Rośliny wiatropylne
Rośliny zapylane przez wiatr. Ich kwiaty są zwykle małe, niepozorne, bez silnego zapachu i wytwarzają dużo lekkiego pyłku.
Notatka
1. Do czego służy kwiat?
Kwiat jest narządem rozmnażania płciowego roślin okrytonasiennych. Dzięki niemu roślina może wytworzyć nasiona, z których wyrosną nowe rośliny. To bardzo ważne, bo w ten sposób gatunek może przetrwać i się rozprzestrzeniać.
Nie wszystkie części kwiatu mają takie samo zadanie. Jedne chronią młody kwiat, inne przyciągają owady, a jeszcze inne biorą bezpośredni udział w rozmnażaniu.
2. Główne części kwiatu
Typowy kwiat składa się z kilku ważnych elementów.
- Działki kielicha chronią pąk kwiatowy, zanim kwiat się otworzy.
- Płatki korony są często kolorowe i pachnące. Ich zadaniem jest przyciąganie zapylaczy, na przykład pszczół i motyli.
- Pręciki są męskimi częściami kwiatu. W ich pylnikach powstaje pyłek.
- Słupek jest żeńską częścią kwiatu. Składa się ze znamienia, szyjki i zalążni.
Znamię słupka to miejsce, na które trafia pyłek. Szyjka łączy znamię z zalążnią. W zalążni znajdują się zalążki, z których po zapłodnieniu powstają nasiona.
3. Pręcik i słupek – najważniejsze elementy rozmnażania
Pręcik i słupek to najważniejsze części kwiatu w rozmnażaniu płciowym.
Pręcik jest częścią męską. Składa się zwykle z nitki i pylnika. W pylniku znajdują się ziarna pyłku. Pyłek zawiera męskie komórki rozrodcze.
Słupek jest częścią żeńską. Na jego szczycie znajduje się znamię, które może zatrzymać pyłek. Niżej leży zalążnia, a w niej zalążki. To właśnie tam po zapłodnieniu zaczyna rozwijać się nasiono.
4. Co to jest zapylanie?
Zapylanie to przeniesienie pyłku z pręcików na znamię słupka. Jest to pierwszy ważny etap prowadzący do powstania nasion.
Pyłek może być przenoszony przez:
- owady, na przykład pszczoły, trzmiele i motyle,
- wiatr,
- niektóre inne zwierzęta,
- rzadziej wodę.
Rośliny owadopylne mają zwykle duże, barwne i pachnące kwiaty. Często wytwarzają też nektar. Rośliny wiatropylne mają najczęściej kwiaty małe, niepozorne i produkują dużo lekkiego pyłku.
5. Co to jest zapłodnienie?
Po zapyleniu może dojść do zapłodnienia. Jest to połączenie męskiej komórki rozrodczej z komórką żeńską znajdującą się w zalążku.
Warto pamiętać, że zapylanie i zapłodnienie to nie to samo.
- Zapylanie to przeniesienie pyłku na znamię słupka.
- Zapłodnienie to połączenie komórek rozrodczych.
Dopiero po zapłodnieniu roślina może rozpocząć tworzenie nasion i owoców.
6. Powstawanie nasion i owoców
Po zapłodnieniu w kwiacie zachodzą ważne zmiany. Zalążek przekształca się w nasiono. W nasieniu znajduje się zarodek nowej rośliny oraz zapas substancji potrzebnych jej na początku wzrostu.
Zalążnia zmienia się w owoc. Owoc osłania nasiona i chroni je przed uszkodzeniem. Często pomaga też w ich rozsiewaniu. Na przykład owoce mogą być zjadane przez zwierzęta albo przenoszone przez wiatr.
7. Dlaczego rozmnażanie płciowe roślin jest ważne?
Rozmnażanie płciowe pozwala roślinom wydawać potomstwo, czyli nowe osobniki. Dzięki temu rośliny mogą zajmować nowe miejsca i przetrwać mimo zmian w środowisku.
Cały proces można zapamiętać w prostym porządku:
- kwiat wytwarza pyłek i zalążki,
- dochodzi do zapylenia,
- potem następuje zapłodnienie,
- z zalążka powstaje nasiono,
- z zalążni powstaje owoc.
To jedna z najważniejszych umiejętności roślin kwiatowych, ponieważ bez niej nie mogłyby tworzyć nasion.
Quizy w tym zestawie
16 pytań w 2 etapach — odblokujesz je po dodaniu zestawu