Fotosynteza w klasie 5

Fotosynteza to bardzo ważny proces zachodzący u roślin zielonych. Dzięki niemu roślina sama wytwarza pokarm potrzebny jej do życia, wzrostu i rozwoju. Można powiedzieć, że roślina działa jak mała fabryka: pobiera potrzebne substancje z otoczenia i przy udziale światła zamienia je w cukier.

Fotosynteza jest ważna nie tylko dla roślin. Podczas tego procesu powstaje też tlen, który jest potrzebny ludziom i zwierzętom do oddychania. Dlatego rośliny mają ogromne znaczenie dla życia na Ziemi.

W każdym procesie można wskazać to, co jest potrzebne na początku, i to, co powstaje na końcu. Substraty to substancje potrzebne do rozpoczęcia procesu. W fotosyntezie są to:

• woda
• dwutlenek węgla

Potrzebna jest także energia światła. To ona umożliwia zajście procesu.

Produktami fotosyntezy są:

• cukier, czyli pokarm rośliny
• tlen, który trafia do otoczenia

W prostym ujęciu można to zapisać tak:

$woda + dwutlenek\ węgla + światło \rightarrow cukier + tlen$

Aby fotosynteza mogła zachodzić, muszą być spełnione odpowiednie warunki. Najważniejsze z nich to obecność światła, wody, dwutlenku węgla i chlorofilu.

Światło dostarcza energii. Woda jest pobierana przez korzenie najczęściej z gleby. Dwutlenek węgla pochodzi z powietrza. Chlorofil to zielony barwnik, dzięki któremu roślina może wykorzystywać energię światła.

Jeśli któregoś z tych warunków brakuje, fotosynteza nie może przebiegać prawidłowo. Na przykład roślina trzymana długo w ciemności nie będzie mogła skutecznie wytwarzać pokarmu.

Fotosynteza zachodzi głównie w zielonych częściach roślin, przede wszystkim w liściach. Liście mają dużą powierzchnię, dzięki czemu dobrze odbierają światło. Znajduje się w nich także chlorofil, który nadaje im zielony kolor.

To właśnie dlatego liście są tak ważne dla życia rośliny. Można je porównać do miejsca pracy lub kuchni, w której przygotowywany jest pokarm.

Cukier powstający w fotosyntezie jest pokarmem rośliny. Dzięki niemu roślina może rosnąć, rozwijać się i wykonywać swoje czynności życiowe.

Drugim ważnym produktem jest tlen. Roślina uwalnia go do powietrza. Tlen jest potrzebny ludziom i zwierzętom do oddychania, dlatego fotosynteza ma znaczenie dla całej przyrody, a nie tylko dla samych roślin.

Gdy podlewamy roślinę i stawiamy ją w jasnym miejscu, pomagamy jej mieć warunki do fotosyntezy. Jeśli roślina stoi w ciemnym kącie, ma za mało światła i gorzej funkcjonuje.

Warto zapamiętać prostą zależność:

• roślina pobiera wodę i dwutlenek węgla
• wykorzystuje energię światła
• wytwarza cukier i tlen

To jedna z najważniejszych przemian w przyrodzie, bo dzięki niej rośliny mogą żyć, a w powietrzu jest tlen potrzebny innym organizmom.