Reakcja organizmu na infekcję

1.Infekcja

Wniknięcie do organizmu i namnażanie się drobnoustrojów chorobotwórczych, takich jak bakterie, wirusy, grzyby lub pasożyty. Sama obecność patogenu nie zawsze od razu oznacza chorobę, ale uruchamia mechanizmy obronne organizmu.

2.Patogen

Czynnik biologiczny wywołujący chorobę, np. bakteria, wirus, grzyb lub pasożyt. Organizm uruchamia przeciw niemu odpowiedź odpornościową.

3.Odporność wrodzona

Nieswoista, obecna od urodzenia linia obrony. Działa szybko i obejmuje m.in. skórę, błony śluzowe, stan zapalny, fagocytozę oraz niektóre białka osocza.

4.Odporność nabyta

Swoista odpowiedź odpornościowa rozwijająca się po kontakcie z antygenem. Jest bardziej precyzyjna niż odporność wrodzona i prowadzi do powstania pamięci immunologicznej.

5.Antygen

Substancja rozpoznawana przez układ odpornościowy jako obca, zdolna do wywołania odpowiedzi immunologicznej. Mogą to być np. fragmenty drobnoustrojów lub toksyny.

6.Przeciwciało

Białko wytwarzane przez limfocyty B i komórki plazmatyczne w odpowiedzi na określony antygen. Wiąże się swoiście z tym antygenem, ułatwiając jego unieszkodliwienie.

7.Fagocytoza

Proces pochłaniania i trawienia drobnoustrojów lub obcych cząstek przez komórki żerne, np. makrofagi i neutrofile. Jest ważnym elementem odporności wrodzonej.

8.Stan zapalny

Miejscowa reakcja obronna organizmu na uszkodzenie tkanek lub zakażenie. Typowe objawy to zaczerwienienie, obrzęk, wzrost temperatury i ból; ułatwia napływ komórek odpornościowych do miejsca infekcji.

9.Gorączka

Podwyższenie temperatury ciała będące częścią odpowiedzi obronnej organizmu. Może hamować rozwój niektórych patogenów i zwiększać skuteczność działania układu odpornościowego.

10.Bariera skórno-śluzówkowa

Pierwsza linia obrony przed patogenami. Skóra stanowi barierę mechaniczną, a błony śluzowe oraz ich wydzieliny utrudniają drobnoustrojom wnikanie i namnażanie.

11.Limfocyty B

Komórki odporności nabytej odpowiedzialne za odpowiedź humoralną. Po aktywacji mogą przekształcać się w komórki plazmatyczne wytwarzające przeciwciała oraz komórki pamięci.

12.Limfocyty T

Komórki odporności nabytej uczestniczące głównie w odpowiedzi komórkowej. Biorą udział w rozpoznawaniu zakażonych komórek i regulacji odpowiedzi immunologicznej.

13.Odporność humoralna

Część odporności nabytej związana z obecnością przeciwciał w płynach ustrojowych. Szczególnie ważna w zwalczaniu patogenów i toksyn obecnych poza komórkami.

14.Odporność komórkowa

Część odporności nabytej, w której główną rolę odgrywają komórki, przede wszystkim limfocyty T. Jest istotna zwłaszcza w zwalczaniu komórek zakażonych przez wirusy.

15.Pamięć immunologiczna

Zdolność układu odpornościowego do szybszej i silniejszej reakcji przy ponownym kontakcie z tym samym antygenem. To podstawa skuteczności szczepień.

16.Odporność czynna

Powstaje wtedy, gdy organizm sam wytwarza odpowiedź immunologiczną i przeciwciała po kontakcie z antygenem, np. po przechorowaniu lub szczepieniu.

17.Odporność bierna

Polega na otrzymaniu gotowych przeciwciał z zewnątrz, np. od matki lub w surowicy. Działa szybko, ale zwykle krócej niż odporność czynna.

18.Szczepienie

Podanie preparatu zawierającego antygeny lub ich nieszkodliwe formy w celu wywołania odporności czynnej i pamięci immunologicznej bez rozwinięcia pełnoobjawowej choroby.

19.Mikrobiom

Zespół drobnoustrojów żyjących w organizmie i na jego powierzchni. Prawidłowy mikrobiom może utrudniać kolonizację przez patogeny i wspierać funkcjonowanie odporności.

20.Konflikt serologiczny

Sytuacja niezgodności antygenów krwinek czerwonych matki i płodu, mogąca wywołać odpowiedź odpornościową matki przeciw krwinkom dziecka. To przykład znaczenia zgodności antygenowej w organizmie.