Zgodność tkankowa i konflikt serologiczny

1.Zgodność tkankowa

Stopień podobieństwa antygenów komórek i tkanek dawcy oraz biorcy. Im większa zgodność, tym mniejsze ryzyko, że układ odpornościowy biorcy rozpozna przeszczep jako obcy i go odrzuci.

2.Antygeny zgodności tkankowej

Cząsteczki obecne na powierzchni komórek, dzięki którym układ odpornościowy odróżnia komórki własne od obcych. Mają kluczowe znaczenie przy przeszczepianiu narządów i tkanek.

3.Przeszczep

Tkanka, narząd lub komórki przeniesione z jednego miejsca do drugiego w celu leczenia. Może pochodzić od tej samej osoby albo od innego człowieka.

4.Odrzucanie przeszczepu

Reakcja układu odpornościowego biorcy przeciwko przeszczepionej tkance uznanej za obcą. Jest związana głównie z różnicami w antygenach zgodności tkankowej między dawcą a biorcą.

5.Leki immunosupresyjne

Leki osłabiające działanie układu odpornościowego. Stosuje się je po przeszczepach, aby zmniejszyć ryzyko odrzucenia przeszczepionego narządu, choć zwiększają podatność na zakażenia.

6.Grupa krwi Rh

Układ grup krwi związany z obecnością lub brakiem antygenu D na krwinkach czerwonych. Osoba Rh$+$ ma antygen D, a osoba Rh$-$ go nie ma.

7.Konflikt serologiczny

Sytuacja, w której układ odpornościowy matki wytwarza przeciwciała przeciwko antygenom krwinek płodu. Najczęściej dotyczy niezgodności w układzie Rh, gdy matka jest Rh$-$, a płód Rh$+$.

8.Przeciwciała anty-Rh

Przeciwciała wytwarzane przez organizm matki Rh$-$ po kontakcie z krwinkami Rh$+$ płodu. Mogą przenikać przez łożysko i niszczyć krwinki czerwone kolejnego płodu Rh$+$.

9.Uczulenie matki

Pobudzenie układu odpornościowego matki do wytwarzania przeciwciał po przedostaniu się krwinek płodu do jej krwiobiegu. Najczęściej dochodzi do tego podczas porodu, poronienia lub zabiegów inwazyjnych.

10.Choroba hemolityczna noworodka

Stan, w którym przeciwciała matki niszczą krwinki czerwone płodu lub noworodka. Skutkiem może być niedokrwistość, żółtaczka, a w ciężkich przypadkach zagrożenie życia dziecka.

11.Profilaktyka konfliktu Rh

Zapobieganie uczuleniu matki Rh$-$ przez podanie immunoglobuliny anty-D. Dzięki temu organizm matki nie rozpoczyna własnej odpowiedzi odpornościowej przeciw krwinkom Rh$+$ płodu.

12.Immunoglobulina anty-D

Gotowe przeciwciała podawane matce Rh$-$ po kontakcie z krwią płodu Rh$+$. Ich zadaniem jest zneutralizowanie krwinek płodu, zanim układ odpornościowy matki zacznie wytwarzać własne przeciwciała.